Słownik inwestora

Krótkie, konkretne definicje pojęć z rynków, inwestowania i finansów.
130 haseł
10 kategorii
Darmowy dostęp
Sekcja znajduje się jeszcze w budowie. Kolejne treści będą sukcesywnie dodawane.

Wyświetlono 130 z 130

Rentowność i efektywność kapitału

Accruals (korekty memoriałowe)

Accruals to różnica między zyskiem księgowym a gotówką, którą firma faktycznie wygenerowała. To ta część wyniku, która istnieje w księgach, ale jeszcze nie zamieniła się w pieniądze na koncie.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Active Share

Active Share pokazuje, jak skład portfela różni się od benchmarku. Jeśli fundusz deklaruje aktywne zarządzanie, ale posiada niemal te same spółki w podobnych wagach co indeks, Active Share to pokaże. Nie mówi jednak, czy zarządzający robi to dobrze, tylko, jak bardzo robi coś innego niż rynek.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

ACV (Annual Contract Value)

ACV, czyli roczna wartość kontraktu, to znormalizowany roczny przychód z pojedynczego kontraktu klienta. Jeśli klient podpisał umowę na trzy lata za 300 tysięcy, ACV wynosi 100 tysięcy, tyle rocznie generuje ten kontrakt.

Czytaj więcej
Akcje

ADR / GDR

ADR i GDR to kwity depozytowe reprezentujące akcje spółki notowanej na innym rynku. Dzięki nim inwestor może kupić ekonomiczną ekspozycję na zagraniczną spółkę bez konieczności handlu jej akcjami bezpośrednio na giełdzie macierzystej.

Czytaj więcej
Akcje

Akcje uprzywilejowane

Akcje uprzywilejowane to akcje, które dają ich posiadaczowi coś ekstra w porównaniu ze zwykłymi akcjami. Mogą dawać więcej głosów, wyższą dywidendę, pierwszeństwo przy podziale majątku w razie likwidacji albo kombinację tych rzeczy.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Aktywa niematerialne (Intangibles)

Aktywa niematerialne to software, dane, marka, R&D, relacje z klientami i całe know-how firmy. W coraz większej liczbie spółek to właśnie one tworzą największą wartość. Problem w tym, że rachunkowość najczęściej wrzuca je do kosztów, zamiast pokazać jako inwestycję.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Alfa

Alfa to nadwyżkowa stopa zwrotu, którą inwestor wypracowuje ponad to, co i tak dałby sam rynek przy tym samym poziomie ryzyka. To ta część wyniku, której nie da się wytłumaczyć zwykłym ruchem szerokiego rynku.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Amortyzacja a deprecjacja

W polskich sprawozdaniach jest tylko amortyzacja i oznacza dwie różne rzeczy. W raportach anglojęzycznych są to dwie osobne pozycje. Depreciation, czyli rozliczanie w czasie majątku fizycznego i amortization, czyli rozliczanie wartości niematerialnych.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Analiza kohortowa

Analiza kohortowa to sposób patrzenia na klientów nie jako jedną masę, tylko jako grupy podzielone według momentu, w którym dołączyli. Każda taka grupa (kohorta) żyje własnym życiem, i dopiero śledzenie ich zachowania w czasie pokazuje, co w biznesie naprawdę działa, a co się psuje.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Annual Recurring Revenue (ARR)

ARR to roczna wartość przychodu powtarzalnego, jaki spółka subskrypcyjna generuje w danym momencie, w praktyce miesięczny przychód powtarzalny (MRR) pomnożony przez dwanaście.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

ARPA (Average Revenue Per Account)

ARPA pokazuje, ile średnio przychodu przypada na jedno konto klienta w danym okresie. Dla inwestora to prosty sposób, żeby sprawdzić, czy spółka rośnie wyłącznie dzięki pozyskiwaniu nowych klientów, czy również coraz lepiej monetyzuje tych, których już ma.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

ARPU (Average Revenue Per User)

ARPU to średni przychód, jaki firma generuje na jednego użytkownika w danym okresie, najczęściej miesiącu lub kwartale. Aby to policzyć, całkowity przychód dzielimy przez liczbę użytkowników.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Attach rate

Attach rate pokazuje, jak często sprzedaż produktu podstawowego prowadzi do sprzedaży produktu dodatkowego, usługi albo innego elementu ekosystemu. Najczęściej wyraża się go jako procent klientów lub transakcji, do których dołączono dodatkowy produkt.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Average Order Value (AOV)

Average Order Value, czyli AOV, pokazuje średnią wartość jednego zamówienia złożonego przez klienta w danym okresie. Jest jednym z podstawowych wskaźników w e-commerce i biznesach transakcyjnych, bo mówi, ile przeciętnie przychodu generuje pojedynczy zakup.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Backlog (portfel zamówień)

Backlog to łączna wartość zamówień, które firma przyjęła, ale jeszcze nie zrealizowała. To przychód, który czeka w kolejce. Klient podpisał kontrakt, pieniądze są umówione, ale praca jeszcze nie została wykonana i przychód nie trafił do rachunku wyników.

Czytaj więcej
Akcje

Beat and Raise

Beat and raise to sytuacja, w której spółka nie tylko przebija oczekiwania rynku za zakończony kwartał, ale od razu podnosi też prognozy na kolejne. Dobry wynik nie dotyczy więc wyłącznie przeszłości. Zarząd mówi jednocześnie, że biznes wygląda lepiej, niż zakładał wcześniej.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Beta

Beta to miara tego, jak bardzo cena akcji porusza się w stosunku do szerokiego rynku. Beta równa jeden oznacza ruch zgodny z rynkiem, powyżej jeden ruchy wzmocnione, poniżej jeden stłumione.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Billings

Billings to łączna kwota zafakturowana klientom w danym okresie, niezależnie od tego, czy ten przychód został już rozpoznany w rachunku wyników, czy dopiero będzie rozpoznawany w przyszłych okresach. W praktyce billings = przychód rozpoznany + zmiana w przychodach odroczonych (deferred revenue).

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Book-to-bill

Book-to-bill to stosunek nowych zamówień (bookings) do zrealizowanej sprzedaży (billings) w danym okresie. Jeśli wynosi więcej niż 1, firma zbiera zamówienia szybciej, niż je realizuje. Jeśli mniej niż 1, portfel zamówień się kurczy.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Bookings

Bookings pokazuje wartość sprzedaży zakontraktowanej przez firmę w danym okresie, zanim zostanie ona rozpoznana jako przychód. Dla inwestora może być wcześniejszym sygnałem zmian popytu, bo pokazuje, co sprzedaż właśnie podpisała, a nie tylko to, co już trafiło do wyników.

Czytaj więcej
Akcje

Buyback (skup akcji własnych)

Sytuacja, w której spółka wykupuje z rynku własne akcje za swoją gotówkę. Kupione papiery najczęściej umarza, czyli "kasuje", przez co cały tort dzieli się na mniej kawałków. Twój udział w firmie rośnie, choć palcem nie kiwnąłeś.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Calmar Ratio (wskaźnik Calmara)

Miara, która mówi, ile zarobiłeś w stosunku do najgorszego spadku, jaki musiałbyś po drodze przetrzymać. Zamiast liczyć, jak bardzo portfel się wahał, patrzy na jedno, jak głęboko potrafił zjechać, zanim znów zaczął rosnąć.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Capex

Capex to nakłady inwestycyjne na środki trwałe i wartości niematerialne, czyli pieniądze wydane dziś na rzeczy takie jak maszyny, fabryki, sprzęt czy licencje, które mają pracować na przyszłe przychody przez wiele lat. W skrócie, to wydatek poniesiony dziś, żeby firma miała na czym zarabiać jutro

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Capitalized R&D (kapitalizacja prac rozwojowych)

Capitalized R&D to sytuacja, w której firma nie wrzuca wydatków na rozwój produktu w koszty, tylko wpisuje je do bilansu jako aktywo i rozlicza w czasie przez amortyzację. Ten sam przelew, ta sama praca tego samego zespołu, a zysk wygląda zupełnie inaczej. To decyzja czysto księgowa.

Czytaj więcej
Akcje

Carve out (wydzielenie)

Carve-out to wydzielenie części biznesu z większej spółki i przekształcenie jej w bardziej samodzielny podmiot, który może zostać sprzedany, wprowadzony na giełdę albo dalej funkcjonować pod kontrolą dotychczasowego właściciela.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Churn

Churn to tempo, w jakim firma traci klientów. Klient, który był, a już go nie ma. Subskrypcja, która się nie odnowiła. Kontrakt, który wygasł i nikt go nie przedłużył. W biznesach opartych na powtarzalnym przychodzie (np. SaaS) churn to jeden z najważniejszych KPI.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Core (inwestycja rdzeniowa)

Trzon portfela, jego stabilna i długoterminowa podstawa, wokół której budujesz resztę. Szeroki, tani i celowo nudny, kupowany na lata, nie na jeden sezon.

Czytaj więcej
Akcje

Core Satellite

Sposób budowy portfela, w którym dzielisz kapitał na dwie części o różnych zadaniach: stabilny rdzeń (core), który ma spokojnie pracować przez lata, i satelity, którymi próbujesz dorzucić coś ponad rynek. Jedna część pilnuje, żebyś nie zrobił sobie krzywdy. Druga daje pole do popisu.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Customer Acquisition Cost (CAC)

CAC to koszt pozyskania jednego nowego klienta, cały budżet sprzedaży i marketingu w danym okresie podzielony przez liczbę nowych klientów, których ten budżet przyniósł.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Customer concentration (koncentracja klientów)

Customer concentration mówi, jak duża część przychodu firmy zależy od jednego lub kilku klientów. Im większa część biznesu zależy od jednego klienta, tym większe ryzyko, że odejście tego klienta wywróci biznes do góry nogami.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Cykl konwersji gotówki

Cykl konwersji gotówki to liczba dni, jaka mija od momentu, w którym firma wydaje gotówkę na zapasy, do momentu, w którym odzyskuje ją ze sprzedaży klientowi.

Czytaj więcej
Akcje

Data odcięcia dywidendy (Ex-Dividend Date)

Data odcięcia dywidendy to dzień, od którego kupione akcje nie dają już prawa do najbliższej dywidendy. Kupujesz dzień wcześniej, dostaniesz wypłatę. Kupujesz tego dnia lub później, nie dostaniesz nic.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

DCA (Dollar Cost Averaging)

DCA, czyli uśrednianie ceny zakupu, to strategia polegająca na regularnym inwestowaniu stałej kwoty w ten sam instrument, niezależnie od tego, czy rynek akurat rośnie, spada, czy stoi w miejscu. Zamiast szukać idealnego momentu na wejście, po prostu kupujesz systematycznie - co miesiąc / co kwartał.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Deferred Revenue (przychody odroczone)

Deferred revenue, czyli przychody odroczone, to pieniądze, które firma już dostała od klienta, ale których nie może jeszcze wpisać jako przychód, bo produkt nie został jeszcze w pełni dostarczony. Gotówka jest na koncie, ale rachunkowo to zobowiązanie, bo firma jest „winna” klientowi dostawę.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Dług netto

Dług netto to dług, który zostaje firmie po odjęciu gotówki, jaką ma na koncie. Dług oprocentowany minus gotówka i jej ekwiwalenty. Pokazuje, ile firma byłaby naprawdę winna, gdyby dziś wzięła całą wolną kasę i oddała ją wierzycielom.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Dług netto / EBITDA

Dług netto do EBITDA to wskaźnik, który mówi, ile lat firma musiałaby oddawać cały swój zysk operacyjny przed amortyzacją (EBITDA), żeby spłacić dług netto. To najpopularniejsza miara zadłużenia na rynku, na którą patrzą analitycy, banki i agencje ratingowe.

Czytaj więcej
Mikrostruktura rynku i obrót

Dual listing (podwójne notowanie)

Dual listing oznacza, że akcje jednej spółki są notowane jednocześnie na dwóch giełdach. Firma może dzięki temu dotrzeć do szerszej grupy inwestorów, zwiększyć płynność swoich akcji i umożliwić handel nimi w różnych walutach oraz godzinach. Dla inwestora nadal pozostaje to jednak ten sam biznes, któ

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Dywersyfikacja

Dywersyfikacja to rozłożenie kapitału na różne aktywa, sektory, rynki albo klasy instrumentów po to, żeby jedno złe zdarzenie nie zniszczyło całego portfela. To najstarsza i najbardziej intuicyjna zasada inwestowania: nie wkładaj wszystkich jajek do jednego koszyka.

Czytaj więcej
Akcje

Dywidenda

Dywidenda to część zysku firmy, który trafia na konto akcjonariusza. Spółka zarabia, zarząd proponuje ile z tego oddać udziałowcom, walne zgromadzenie to zatwierdza i pieniądze trafiają na Twój rachunku. To najprostszy i najbardziej namacalny sposób, w jaki firma dzieli się z tobą swoim zyskiem.

Czytaj więcej
Akcje

Dzień czterech wiedźm

Dzień, w którym jednocześnie wygasają cztery rodzaje instrumentów pochodnych: kontrakty futures na indeksy, opcje na indeksy, futures na pojedyncze akcje i opcje na pojedyncze akcje. Wszystko zamyka się w tym samym momencie. Ten zbieg powoduje na rynku podwyższone obroty oraz wysoką zmienność.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Dźwignia finansowa (lewar)

Dźwignia finansowa, potocznie lewar, to wykorzystanie długu do finansowania działalności albo inwestycji, co powiększa zarówno potencjalne zyski, jak i potencjalne straty w stosunku do zaangażowanego kapitału własnego.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Dźwignia operacyjna

Dźwignia operacyjna to miara tego, jak bardzo zmiana przychodów przekłada się na zmianę zysku operacyjnego, zależna od tego, jaki udział w kosztach firmy mają koszty stałe.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Earnings Yield

Earnings yield pokazuje, jaki zysk przypada na każdą złotówkę zapłaconą za akcję. Jest po prostu odwrotnością wskaźnika P/E. Jeśli spółka handluje przy P/E równym 20, jej earnings yield wynosi 5%. Dzięki temu łatwiej zestawić wycenę akcji choćby z rentownością obligacji.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

EBIT

EBIT pokazuje zysk spółki przed odsetkami i podatkiem. Pozwala więc najpierw spojrzeć na sam biznes, a dopiero później na to, ile kosztuje jego finansowanie i ile zabiera fiskus. Dzięki temu łatwiej porównywać firmy działające podobnie, ale mające zupełnie inne zadłużenie i stawki podatkowe.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Enterprise Value (EV)

Enterprise Value to teoretyczny koszt przejęcia całej spółki, kapitalizacja rynkowa plus dług netto, czyli dług minus gotówka, a czasem też minority interest i akcje uprzywilejowane.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

EPS

EPS pokazuje, ile zysku spółki przypada na jedną akcję. To jedna z najważniejszych liczb podczas wyników i podstawa wskaźnika P/E. Trzeba jednak patrzeć, skąd bierze się jego wzrost, bo EPS może rosnąć nie tylko dzięki większym zyskom, ale również dzięki zmniejszeniu liczby akcji.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

EV/EBIT

EV/EBIT to wartość przedsiębiorstwa podzielona przez zysk operacyjny, czyli EBIT, zysk przed odsetkami i podatkami, ale już po odjęciu amortyzacji.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

EV/EBITDA

EV/EBITDA to wartość przedsiębiorstwa podzielona przez EBITDA, mnożnik popularny właśnie dlatego, że jest neutralny względem struktury finansowania i polityki amortyzacji. EV/EBITDA udaje, że dług i amortyzacja nie istnieją. Czasem to pomaga, czasem właśnie dlatego wprowadza w błąd.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

EV/Sales (EV/S)

EV/Sales to wartość przedsiębiorstwa (Enterprise Value, EV) podzielona przez jego roczne przychody. Mówi, ile płacisz za każdą złotówkę sprzedaży, licząc nie tylko akcje, ale też dług, który przejmujesz razem z firmą.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

FCF yield

FCF Yield to wolne przepływy pieniężne podzielone przez kapitalizację rynkową albo wartość przedsiębiorstwa, pokazuje, ile gotówki generuje biznes w relacji do tego, ile kosztuje go kupić.

Czytaj więcej
Instrumenty pochodne i lewarowane

Forward

Forward to umowa między dwiema stronami, w której już dziś ustalają cenę, po jakiej kupią albo sprzedadzą dany aktyw w konkretnym terminie w przyszłości, bez pośrednictwa giełdy. Forward to więc uścisk ręki na przyszłą cenę, bez giełdy, bez standaryzacji, tylko dwie strony i ich słowo.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Forward P/E

Forward P/E to cena akcji podzielona przez zysk na akcję, jakiego analitycy spodziewają się w kolejnych 12 miesiącach albo w najbliższym roku obrotowym. Zwykłe P/E patrzy w lusterko wsteczne, na zysk już zarobiony. Forward P/E patrzy przez przednią szybę.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Founder-led company (spółka zarządzana przez założyciela)

Founder-led company to spółka, w której jeden z założycieli nadal realnie kieruje biznesem, najczęściej jako prezes. Taka struktura może sprzyjać długoterminowemu myśleniu i silnemu zaangażowaniu zarządu, ale zwiększa również ryzyko koncentracji władzy oraz uzależnienia firmy od jednej osoby.

Czytaj więcej
Mikrostruktura rynku i obrót

Free Float

Free float to część akcji spółki faktycznie dostępna do obrotu na giełdzie, po odjęciu pakietów w rękach założycieli, głównych akcjonariuszy, skarbu państwa czy akcji własnych zatrzymanych przez spółkę. Im mniejszy free float, tym mniej papierów realnie zmienia właściciela każdego dnia.

Czytaj więcej
Instrumenty pochodne i lewarowane

Futures (kontrakty terminowe)

Futures to wystandaryzowany, giełdowy zakład między dwiema stronami o przyszłą cenę danego aktywa, akcji, indeksu, waluty czy surowca. Kupujący, czyli long, zobowiązuje się je kupić, sprzedający, czyli short, zobowiązuje się je sprzedać, po cenie ustalonej dziś, w konkretnym dniu wygaśnięcia.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

GAAP vs non-GAAP

GAAP to wynik policzony według obowiązujących standardów rachunkowości. Non-GAAP, po polsku najczęściej wynik skorygowany albo adjusted, to zysk zwiększony / zmniejszony o koszty / zyski uznane za zaburzające obraz. Najczęściej jednorazowe albo niegotówkowe.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

GPV

GPV, czyli Gross Payment Volume, pokazuje łączną wartość płatności przetworzonych przez daną platformę lub system w określonym czasie. Wskaźnik jest szczególnie często używany przez fintechy, operatorów płatności i platformy handlowe.

Czytaj więcej
Akcje

Gross Merchandise Value (GMV)

Łączna wartość wszystkich transakcji przeprowadzonych przez platformę w danym okresie. Odpowiada na pytanie ile towaru przez platformę przepłynęło, licząc po cenie, jaką zapłacił klient.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

GRR (Gross Revenue Retention)

GRR to procent powtarzalnego przychodu, który firma utrzymała z istniejących klientów, bez liczenia jakiejkolwiek dosprzedaży. Uwzględnia tylko churn i contraction, czyli odejścia i pomniejszenia planów. 100% to sufit, więcej być nie może.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Hedging (zabezpieczanie pozycji)

Hedging to świadome zajmowanie pozycji, która ma zarabiać wtedy, kiedy twój główny portfel traci, czyli pozycji przeciwnej. Przykład: gdy masz portfel złożony z akcji GPW, to hedgingiem będzie dołożenie krótkiej pozycji na kontraktach terminowych na WIG20.

Czytaj więcej
Instrumenty pochodne i lewarowane

Implied Volatility IV (zmienność implikowana)

Oczekiwana przez rynek przyszła zmienność ceny instrumentu, "wyciągnięta" z bieżących cen opcji. To rynkowy barometr strachu i niepewności, który mówi, jak duże wahania kursu inwestorzy wyceniają na najbliższą przyszłość, zanim te wahania w ogóle nastąpią.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Information Ratio (IR)

Information Ratio mówi, ile nadwyżki nad benchmarkiem zarządzający wypracowuje na każdą jednostkę ryzyka, które bierze, odchodząc od tego benchmarku. Prościej: jak skutecznie i jak regularnie ktoś bije swój punkt odniesienia.

Czytaj więcej
Akcje

Insider

Insider to osoba znajdująca się wewnątrz spółki albo wystarczająco blisko niej, żeby mieć dostęp do informacji, których zwykły inwestor jeszcze nie zna. Najczęściej chodzi o członków zarządu, rady nadzorczej, kluczowych menedżerów lub inne osoby mające dostęp do informacji poufnych.

Czytaj więcej
Akcje

IPO (debiut)

IPO, czyli Initial Public Offering, to pierwsza publiczna oferta akcji spółki, najczęściej połączona z jej wejściem na giełdę. Dzięki IPO firma może pozyskać kapitał od szerokiego grona inwestorów, a dotychczasowi właściciele mogą sprzedać część swoich akcji.

Czytaj więcej
Akcje

Kapitalizacja rynkowa

Kapitalizacja to łączna wartość wszystkich akcji spółki po bieżącej cenie. Liczy się to banalnie. Cena jednej akcji razy liczba wszystkich akcji w obiegu. Jeśli firma ma 10 milionów akcji po 50 zł, jej kapitalizacja wynosi 500 mln zł. Tyle warta jest cała firma wg inwestorów i uczestników rynku.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Kapitał obrotowy

Kapitał obrotowy to różnica między aktywami obrotowymi a zobowiązaniami bieżącymi, czyli gotówka zamrożona w zapasach i należnościach, pomniejszona o to, co firma jest winna dostawcom na już.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Kelly criterion

Kryterium Kelly'ego to wzór, który podpowiada, jaką część kapitału postawić na jeden zakład albo jedną inwestycję, żeby w długim terminie majątek rósł najszybciej. Nie mówi, w co inwestować. Mówi, ile.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Korelacja

Korelacja mówi, na ile dwa aktywa poruszają się razem. Mierzy się ją współczynnikiem od −1 do +1. Przy +1 chodzą idealnie w tę samą stronę, przy −1 idealnie w przeciwne, a przy zerze ich ruchy nie mają ze sobą żadnego liniowego związku.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Koszty operacyjne (OPEX)

OPEX to koszty operacyjne, czyli bieżące wydatki potrzebne do prowadzenia biznesu, płace, marketing, najem, IT, księgowane od razu w rachunku wyników, w przeciwieństwie do capexu.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Lead

Lead to osoba albo firma, która może zostać klientem i trafiła już do procesu sprzedaży. Dla inwestora ważna jest nie sama liczba leadów, ale przede wszystkim ich jakość oraz to, ilu z nich przechodzi przez kolejne etapy lejka i ostatecznie zaczyna płacić za produkt.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Lifetime Value (LTV)

LTV to całkowita wartość, jaką przeciętny klient przyniesie firmie przez cały czas trwania relacji, zanim odejdzie.

Czytaj więcej
Akcje

Lock-up

Lock-up to okres po debiucie giełdowym, w którym założyciele, zarząd, pracownicy i fundusze, które inwestowały przed IPO, nie mogą sprzedać swoich akcji. Standardowo trwa od 90 do 180 dni, choć nie jest to okres wyryty w kamieniu.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Marża brutto

Marża brutto pokazuje, ile z każdej złotówki sprzedaży zostaje firmie po pokryciu bezpośrednich kosztów produktu lub usługi. Dla inwestora to jeden z najprostszych sposobów sprawdzenia, czy spółka potrafi utrzymać ceny, kontrolować koszty i rosnąć bez pogarszania ekonomiki biznesu.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Marża FCF

Marża FCF to wolne przepływy pieniężne (Free Cash Flow) podzielone przez przychody. Mówi, ile z każdej złotówki sprzedaży zostaje firmie w gotówce po opłaceniu bieżącej działalności i inwestycji w majątek.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Marża Netto

Marża netto pokazuje, ile z każdej złotówki przychodu ostatecznie zostaje spółce jako zysk. To już sam dół rachunku wyników, po kosztach działalności, odsetkach i podatkach. Dla inwestora jest prostym sposobem sprawdzenia, ile sprzedaży naprawdę zamienia się w końcowy zysk.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Merchant

Merchant to sprzedawca, który przyjmuje płatności od klientów za towary lub usługi. W kontekście płatności elektronicznych merchantem może być zarówno sklep internetowy, restauracja, aplikacja, platforma SaaS, jak i duża sieć handlowa.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Minority interest

Minority interest, czyli udziały niekontrolujące, to ta część zysku i kapitału spółki zależnej, która nie należy do akcjonariuszy spółki matki.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

MRR (Monthly Recurring Revenue)

MRR to miesięczny przychód powtarzalny, czyli suma wszystkich aktywnych subskrypcji przeliczona na miesiąc. Jeśli klient płaci 1200 zł rocznie, do MRR wchodzi 100 zł. Jeśli płaci 50 zł miesięcznie, wchodzi 50 zł. MRR to bieżące tempo zarabiania, zmierzone w najkrótszym sensownym oknie.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Multiple Expansion / Multiple Contract

Kurs akcji może rosnąć nawet wtedy, gdy zyski się nie zmieniają. Wystarczy, że inwestorzy zgodzą się płacić za nie wyższy mnożnik. To jest "multiple expansion". Gdy rynek zaczyna płacić mniej za te same zyski, mamy "multiple contraction". Dlatego wyniki i zachowanie kursu nie zawsze idą razem.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Net Interest Margin (NIM)

NIM to różnica między odsetkami, które bank zarabia na kredytach i innych aktywach odsetkowych, a odsetkami, które płaci za depozyty i finansowanie, podzielona przez aktywa odsetkowe.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

NOPAT

NOPAT (Net Operating Profit After Tax) to zysk operacyjny po opodatkowaniu. W praktyce jest to taki zysk, jaki firma miałaby, gdyby w ogóle nie miała długu. Pokazuje, ile zarabia sam biznes, niezależnie od tego ile odsetek trzeba zapłacić wierzycielom.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

NRR (Net Revenue Retention)

NRR to procent powtarzalnego przychodu, który firma utrzymała od istniejących klientów. Bierzesz przychód od danej grupy klientów sprzed roku, patrzysz, ile z niego zostało, dodajesz to, co ci klienci dokupili, i wychodzi ci NRR. Wartość powyżej 100% oznacza udaną dosprzedaż.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Okres zwrotu CAC

Okres zwrotu CAC to liczba miesięcy, po których przychód z nowego klienta pokrywa koszt jego pozyskania. Innymi słowy, ile czasu potrzebuje firma, żeby odrobić pieniądze wydane na zdobycie tego klienta i zacząć na nim faktycznie zarabiać.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

P/E

P/E to cena akcji podzielona przez zysk na akcję. Najpopularniejszy wskaźnik na giełdzie i jednocześnie najczęściej nadużywany.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

P/S

P/S to kapitalizacja spółki podzielona przez jej roczne przychody. Albo, co wychodzi na to samo, cena jednej akcji podzielona przez przychód przypadający na akcję. Mówi, ile płacisz za każdą złotówkę sprzedaży firmy. W polskich serwisach częściej spotkasz go jako C/P, czyli cena do przychodów.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Pair trade

Pair trade to strategia polegająca na jednoczesnym otwarciu pozycji długiej w jednej spółce i krótkiej w innej, zwykle z tego samego sektora. Zarabia się na różnicy w zachowaniu obu kursów, nie na kierunku całego rynku, więc ruch szerokiego indeksu w teorii nie powinien mieć większego znaczenia.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

PEG

PEG to P/E podzielone przez tempo wzrostu zysków, próba zmieszczenia w jednej liczbie zarówno tego, ile płacisz za spółkę, jak i tego, jak szybko ona rośnie.

Czytaj więcej
Akcje

Prawo poboru

Prawo poboru to przywilej, który chroni cię przed rozmyciem twojego udziału w firmie. Kiedy spółka emituje nowe akcje, dotychczasowi akcjonariusze dostają prawo do kupna tych nowych papierów proporcjonalnie do tego, ile już posiadają, zanim zostaną zaoferowane komukolwiek z zewnątrz.

Czytaj więcej
Sesja i typy zleceń

Premarket

Handel przed oficjalnym otwarciem sesji. Ceny reagują na nocne newsy i wyniki, ale przy cienkiej płynności, więc bywają nerwowe i nie zawsze pokazują, gdzie realnie otworzy się rynek.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Retencja

Retencja to zdolność firmy do utrzymania klientów, użytkowników albo przychodu w czasie. Określa jaka część z tego, co firma dziś ma, będzie z nią za miesiąc, kwartał czy rok.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Return on Capital Employed (ROCE)

ROCE to bliski kuzyn ROIC. Liczy zwrot z kapitału zaangażowanego w biznes, tylko na innej parze liczb, i to właśnie ta różnica w liczniku i mianowniku potrafi mocno namieszać, kiedy porównujesz dwie spółki jak jabłka do jabłek.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Return on Invested Capital (ROIC)

Wskaźnik, który mówi, ile zysku spółka wyciąga z każdej złotówki realnie zainwestowanego w nią kapitału - własnego i pożyczonego. Sprawdza on, czy firma jest maszynką do pomnażania gotówki, czy tylko dobrze wygląda w prezentacjach.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

Revenue recognition (rozpoznawanie przychodu)

Revenue recognition to zasady mówiące o tym, kiedy firma może wpisać sprzedaż do rachunku wyników, czyli kiedy może rozpoznać przychody. Nie wtedy, gdy podpisuje umowę, i nie wtedy, gdy dostaje przelew, tylko wtedy, gdy dostarcza to, za co jej zapłacono, czyli produkt lub usługę.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Reverse DCF

Reverse DCF odwraca klasyczny model wyceny. Zamiast prognozować wyniki spółki i na ich podstawie wyliczać wartość akcji, zaczynamy od obecnej ceny i pytamy jakie tempo wzrostu, marże i przepływy pieniężne rynek musi dziś zakładać, żeby ta cena miała sens?

Czytaj więcej
Akcje

Reverse split (scalenie akcji)

Reverse split to odwrotność zwykłego splitu. Firma łączy kilka istniejących akcji w jedną, żeby podnieść cenę jednostkową. Wartość firmy i twojego portfela się nie zmienia. Np. zamiast 2 akcji po 10 zł, masz jedną po 20 zł.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Risk/reward

Dwie inwestycje, w obu ten sam upside, 80 procent w górę. Wyglądają identycznie, dopóki nie zapytasz o drugą stronę. W pierwszej, jak się mylisz, tracisz 15 procent. W drugiej 50. Ten sam potencjał zysku, a to są dwa zupełnie różne zakłady.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

ROA

ROA (Return on Assets) to zysk netto podzielony przez aktywa spółki. Mówi, ile zysku firma wyciska z całego swojego majątku, niezależnie od tego, czy sfinansowała go kapitałem akcjonariuszy, czy długiem.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

ROE (zwrot z kapitału własnego)

ROE (Return on Equity) to zysk netto podzielony przez kapitał własny. Mówi, ile zysku firma wypracowuje z każdej złotówki, którą powierzyli jej akcjonariusze.

Czytaj więcej
Rentowność i efektywność kapitału

ROIC-WACC Spread

ROIC-WACC Spread to różnica między zwrotem z zainwestowanego kapitału (ROIC) a średnim ważonym kosztem tego kapitału (WACC). Mówi, czy firma na każdej zainwestowanej złotówce zarabia więcej, niż kosztują ją pieniądze, którymi obraca i pracuje.

Czytaj więcej
Akcje

Rozwodnienie akcjonariuszy

Rozwodnienie to sytuacja, w której twój procentowy udział w firmie maleje, bo przybywa akcji. Spółka emituje nowe papiery, a twój kawałek tortu się kurczy, choć nikt ci formalnie nic nie zabrał. Po prostu tort pokrojono na więcej kawałków.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

RPO (Remaining Performance Obligations)

RPO to suma zakontraktowanego przychodu, którego firma jeszcze nie rozpoznała w rachunku wyników. Klient podpisał umowę, zapłacił albo zobowiązał się zapłacić, ale firma jeszcze nie dostarczyła usługi, więc księgowo tego przychodu nie może pokazać, ale on powinien pojawić się w przyszłości.

Czytaj więcej
Akcje

Rule of 40

Prosta reguła oceny spółek, zwłaszcza z branży software/SaaS, która mówi, że suma tempa wzrostu przychodów i rentowności powinna wynosić co najmniej 40%. Pozwala szybko ocenić, czy firma zdrowo balansuje między wzrostem, a zarabianiem.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Same-store sales / LFL (like-for-like)

Same-store sales, w Europie częściej nazywane like-for-like (LFL), to porównanie sprzedaży w tych samych lokalizacjach rok do roku. Odcina efekt otwierania nowych i zamykania starych sklepów, żeby zobaczyć, czy istniejący biznes naprawdę rośnie, czy firma po prostu dostawia nowe metry kwadratowe.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Satellite (inwestycja satelitarna)

Mniejsze, odważniejsze pozycje krążące wokół rdzenia. To tu bierzesz konkretne spółki, tematy i tezy, żeby pobić rynek, świadomie godząc się na wyższe ryzyko.

Czytaj więcej
Akcje

SBC (Stock Based Compensation)

SBC, czyli Stock Based Compensation, to wynagrodzenie pracowników i zarządu wypłacane w akcjach spółki zamiast w gotówce. Firma emituje nowe akcje i oddaje je pracownikom, często z warunkami, które wiążą ich ze spółką na lata.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Sharpe Ratio (wskaźnik Sharpe'a)

Miara, która mówi, ile zarobiłeś w przeliczeniu na jednostkę ryzyka, jakie podjąłeś. Sprawdza, czy twój zysk to efekt umiejętności i sensownej strategii, czy po prostu nagroda za to, że bujałeś się na ostrej huśtawce i miałeś szczęście.

Czytaj więcej
Mikrostruktura rynku i obrót

Short interest

Short interest to łączna liczba akcji danej spółki sprzedanych w danym momencie na krótko, podawana zwykle jako liczba akcji albo jako procent free floatu. To podstawowa miara tego, jak duży zakład na spadek kursu rynek aktualnie na siebie wziął.

Czytaj więcej
Mikrostruktura rynku i obrót

Short squeeze

Short squeeze to gwałtowny, samonapędzający się wzrost kursu akcji, do którego dochodzi, gdy inwestorzy grający na spadki muszą masowo odkupywać pożyczone papiery, żeby ograniczyć rosnące straty.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Sortino Ratio (wskaźnik Sortino)

Miara, która mówi, ile zarobiłeś w przeliczeniu na ryzyko, ale liczy tylko to ryzyko, które naprawdę boli, czyli spadki. Bliski krewny wskaźnika Sharpe'a, tyle że nie karze cię za to, że portfel czasem gwałtownie rośnie.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

SOTP / Wycena sumy części

SOTP przydaje się wtedy, gdy jedna spółka mieści pod jednym dachem kilka bardzo różnych biznesów. Zamiast wyceniać całość jednym mnożnikiem, każdy segment wyceniamy osobno, a później składamy je razem. Dzięki temu łatwiej zobaczyć, która część firmy naprawdę tworzy jej wartość.

Czytaj więcej
Akcje

Spin-off

Spin-off to sytuacja, w której spółka wydziela część swojego biznesu i wypuszcza ją na giełdę jako osobną, samodzielną firmę. Dotychczasowi akcjonariusze dostają akcje nowej spółki proporcjonalnie do tego, co już posiadają w spółce matce.

Czytaj więcej
Akcje

Split akcji

Split akcji to podział każdej istniejącej akcji na większą liczbę papierów, który obniża cenę jednostkową, ale nie zmienia wartości firmy ani twojego udziału w niej. Np. zamiast mieć jednej akcji za 100 zł, dostajesz 10 akcji po 10 zł.

Czytaj więcej
Akcje

SPO (emisja wtórna)

SPO, czyli Secondary Public Offering, to publiczna oferta akcji spółki, która jest już notowana na giełdzie. W odróżnieniu od IPO, gdzie firma po raz pierwszy wchodzi na rynek, SPO to kolejna runda. Spółka wraca po dodatkowy kapitał albo ktoś, kto ma w niej duży pakiet, decyduje się go upłynnić.

Czytaj więcej
Akcje

Spółki Compounder

Compounder to nieformalne, ale bardzo trafne określenie spółki o ugruntowanym, stabilnym i przewidywalnym profilu wzrostu, która przy tym dalej rośnie dynamicznie i generuje bardzo wysokie zwroty na zainwestowanym kapitale i charakteryzuje się silnymi przewagami konkurencyjnymi.

Czytaj więcej
Akcje

Spółki Cykliczne

Spółka cykliczna to firma, której przychody, marże i zyski podążają za jakimś cyklem, czy to cyklem swojej branży, czy szerszym cyklem gospodarczym, mocno rosnąc w okresach wysokiego popytu i równie mocno się kurcząc, gdy ten popyt siada.

Czytaj więcej
Akcje

Spółki Growth

Growth to spółka, w której prawie cała wartość biznesu leży nie w tym roku, tylko wiele lat w przód. Rośnie szybko, siedzi w młodej, dopiero rozkręcającej się branży, i, co najważniejsze, nikt jej nie zarządza pod kątem zysku tu i teraz.

Czytaj więcej
Akcje

Spółki Value

Value to spółka dojrzała, z ugruntowaną pozycją, zarządzana według prostej zasady, że zysk, który da się wycisnąć teraz, jest ważniejszy niż ten, który teoretycznie mógłby powstać za dekadę.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Stopa dyskontowa

Stopa dyskontowa to stopa procentowa, którą sprowadzasz przyszłe przepływy pieniężne do ich dzisiejszej wartości w modelu wyceny DCF, bo złotówka za rok jest warta mniej niż złotówka dziś.

Czytaj więcej
Akcje

Take rate

Procent GMV, który platforma faktycznie zatrzymuje dla siebie jako przychód. Jeśli przez marketplace przepłynęło 100 zł towaru, a firma zainkasowała z tego 10 zł prowizji, to take rate wynosi 10%.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

TCV (Total Contract Value)

TCV pokazuje pełną wartość kontraktu przez cały okres jego obowiązywania. Pozwala odróżnić wielkość całej podpisanej umowy od tego, ile przypada na jeden rok, dzięki czemu inwestor może lepiej ocenić skalę zobowiązania klienta i znaczenie dużych, wieloletnich kontraktów.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Total Addressable Market (TAM)

TAM to całkowita, teoretyczna wielkość rynku, jaką firma mogłaby obsłużyć, gdyby zdobyła sto procent udziału. Liczba, która robi wrażenie na pierwszym slajdzie prezentacji dla inwestorów.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

TPV

TPV, czyli Total Payment Volume, pokazuje łączną wartość płatności przetworzonych przez platformę w określonym czasie. Wskaźnik jest często używany przez fintechy, operatorów płatności, portfele cyfrowe i platformy marketplace.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Turnover portfela

Turnover portfela to wskaźnik, który mówi, jaką część portfela inwestor wymienia w ciągu roku. Turnover 100% oznacza, że statystycznie każda pozycja zostaje sprzedana i zastąpiona inną w ciągu dwunastu miesięcy. Turnover 10%, że wymiana całego portfela zajęłaby mniej więcej dziesięć lat.

Czytaj więcej
Strategie i zarządzanie portfelem

Underwriting

Underwriting to usługa, w której bank inwestycyjny albo dom maklerski bierze na siebie ryzyko sprzedaży nowych akcji lub obligacji. W najczęstszym wariancie kupuje całą emisję od spółki po ustalonej cenie i sam odsprzedaje ją inwestorom.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Unit economics (Ekonomika jednostkowa)

Unit economics pokazuje, czy firma faktycznie zarabia na jednym kliencie, zamówieniu albo innej podstawowej jednostce swojego biznesu. Dla inwestora to prosty sposób, żeby sprawdzić, czy szybki wzrost tworzy wartość, czy tylko powoduje coraz większe straty.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

WACC

WACC to średni koszt kapitału, którym finansowana jest firma. Łączy koszt pieniędzy od akcjonariuszy i wierzycieli w jedną stopę. W wycenie DCF używamy jej do sprowadzenia przyszłych przepływów do dzisiejszej wartości. Im wyższy WACC, tym mniej warte są te same przyszłe zyski.

Czytaj więcej
Metryki biznesowe

Wafer Fab Equipment (WFE)

WFE to producenci maszyn, bez których żadna fabryka chipów na świecie nie ruszy z miejsca, litografia, trawienie, nakładanie warstw, czyszczenie i metrologia, a garstka firm, które to zdominowały, dyktuje tempo globalnego postępu technologicznego.

Czytaj więcej
Wskaźniki wyceny i mnożniki

Wartość terminalna

Wartość terminalna to wartość wszystkich przepływów pieniężnych spółki po zakończeniu szczegółowej prognozy, sprowadzona do jednej liczby na koniec okresu prognozy w modelu DCF.

Czytaj więcej
Akcje

Wezwanie na akcje

Wezwanie na akcje to publiczna oferta skierowana do akcjonariuszy spółki, w której konkretny inwestor deklaruje, że chce odkupić akcje po określonej cenie i w określonym czasie. Najczęściej pojawia się przy przejęciach spółek, zwiększaniu kontroli nad nimi albo przygotowaniu do wycofania z rynku.

Czytaj więcej
Akcje

Wskaźnik wypłaty dywidendy (payout ratio)

Wskaźnik wypłaty dywidendy pokazuje, jaką część zysku spółka przekazuje akcjonariuszom w formie dywidendy. Pomaga ocenić bezpieczeństwo wypłaty oraz to, ile pieniędzy zostaje w firmie na inwestycje, przejęcia lub spłatę zadłużenia.

Czytaj więcej