SPO, czyli Secondary Public Offering, to publiczna oferta akcji spółki, która jest już notowana na giełdzie. W odróżnieniu od IPO, gdzie firma po raz pierwszy wchodzi na rynek, SPO to kolejna runda. Spółka wraca po dodatkowy kapitał albo ktoś, kto ma w niej duży pakiet, decyduje się go upłynnić.

Są dwa typy i różnica między nimi jest ogromna dla inwestora.

Pierwszy to emisja nowych akcji. Spółka tworzy nowe papiery i sprzedaje je na rynku, żeby pozyskać kapitał. Pieniądze trafiają do firmy, ale akcji w obiegu przybywa, więc twój udział w spółce się rozwadnia. To dokładnie ten sam mechanizm co w emisji przy IPO, tylko że firma robi to już będąc na giełdzie.

Drugi to sprzedaż istniejących akcji przez dużego akcjonariusza, fundusz, założyciela, który chce wyjść z inwestycji. Spółka nie dostaje ani złotówki, pieniądze idą do sprzedającego. Liczba akcji w obiegu się nie zmienia, ale na rynek trafia duża pula papierów, co podbija podaż i potrafi przydusić kurs.

Emisja nowych akcji, wynika z chęci pozyskania kapitału. Kapitał na przejęcia, spłatę długu, inwestycje w rozwój.

Sprzedaż istniejących akcji ma miejsce, gdy insiderzy realizują zyski, fundusze zamykają pozycje, duży akcjonariusz potrzebuje płynności. Spółka jako biznes nie dostaje nic, to transakcja między inwestorami.

• Rozwodnienie zmniejsza twój udział w zyskach i głosach. Jeśli spółka emituje nowe akcje, zysk na akcję (EPS) automatycznie spada, nawet jeśli firma zarabia tyle samo.
• Dyskonto (czyli niższa cena niż na giełdzie) przy SPO to norma, nie wyjątek. Nowe akcje zwykle oferowane są kilka procent poniżej bieżącego kursu, żeby zachęcić inwestorów do wzięcia udziału w ofercie. Kurs istniejących akcji często koryguje się w dół do tego poziomu.
• SPO nie jest ani dobre ani złe z automatu. SPO przy rekordowym kursie, żeby sfinansować dalszy rozwój spółki, to pozytywny sygnał. Ale SPO po spadkach, żeby ratować bilans i spłacać dług to już gorszy temat. To samo narzędzie, ale intencja zmienia wszystko.

SPO to oferta akcji spółki już notowanej na giełdzie. Zawsze warto wiedzieć, czy powstają nowe akcje (a więc rozwodnienie i kapitał dla spółki), czy ktoś sprzedaje istniejące akcje (a więc presja podażowa bez rozwodnienia).