Dług netto
Dług netto to dług, który zostaje firmie po odjęciu gotówki, jaką ma na koncie. Dług oprocentowany minus gotówka i jej ekwiwalenty. Pokazuje, ile firma byłaby naprawdę winna, gdyby dziś wzięła całą wolną kasę i oddała ją wierzycielom.
Jeśli wynik wychodzi ujemny, firma ma więcej gotówki niż długu. Mówi się wtedy o gotówce netto.
Dlaczego nie wystarczy sam dług?
Wyobraź sobie dwie osoby, każda z kredytem na 500 tys. zł. Pierwsza ma na koncie 20 tys. zł oszczędności. Druga 450 tys. zł. Formalnie obie są winne bankowi tyle samo, ale nikt rozsądny nie powie, że są w tej samej sytuacji. Druga mogłaby jutro spłacić prawie cały kredyt i dalej spać spokojnie.
Ze spółkami jest identycznie. Dług brutto mówi ci, ile firma pożyczyła. Dług netto mówi, ile z tego jest realnym obciążeniem.
Gotówka netto to nie zawsze powód do świętowania
Firma z gotówką netto jest odporna na kryzysy, nie boi się wzrostu stóp procentowych i ma z czego finansować rozwój, przejęcia albo skup akcji. To realna przewaga, zwłaszcza w trudnych czasach, kiedy konkurencja musi walczyć o finansowanie.
Tylko że góra gotówki, która latami leży i nic nie robi, też kosztuje. Zarabia mniej, niż zarobiłaby włożona w biznes, i obniża zwrot z kapitału. Dlatego część spółek świadomie schodzi z gotówki netto. Apple przez lata siedział na olbrzymiej nadwyżce kasy nad długiem i w 2018 roku ogłosił, że chce dojść do poziomu „net cash neutral”, oddając nadwyżkę akcjonariuszom przez buybacki i dywidendy.
Pułapki, na które trzeba uważać
- Nie cała gotówka jest wolna. Część pieniędzy może leżeć za granicą, gdzie przeniesienie ich do centrali oznacza podatek, być zablokowana jako zabezpieczenie albo potrzebna do bieżącego funcjonowania biznesu.
- Dług netto to stan z jednego dnia. Liczy się go na dzień bilansowy, a ten często wypada tuż po sezonie, kiedy gotówki jest najwięcej. Sieć handlowa na koniec grudnia, po świętach, ma dużo więcej gotówki niż w październiku, kiedy właśnie zapełniła magazyny towarem. Średnie zadłużenie w ciągu roku bywa ważniejsze niż to jednego z raportu rocznego.
- Dług netto nie pokazuje struktury długu. Ta sama kwota kredytów może być rozłożona na dziesięć lat ze stałym oprocentowaniem albo zapadać za pół roku przy zmiennej stopie.
W skrócie
Dług netto to dług oprocentowany minus gotówka, czyli to, co firma byłaby naprawdę winna po oddaniu całej wolnej kasy. To lepszy obraz zadłużenia niż sam dług brutto
Dług brutto to miara tego, ile firma pożyczyła. Dług netto obrazuje, ile z tego naprawdę firmie ciąży.