TPV, czyli Total Payment Volume, pokazuje łączną wartość płatności przetworzonych przez platformę w określonym czasie. Wskaźnik jest często używany przez fintechy, operatorów płatności, portfele cyfrowe i platformy marketplace.

Najprościej mówiąc TPV to suma wartości wszystkich przetworzonych płatności. Jeżeli platforma obsłużyła w kwartale:

• 50 mln transakcji,
• o średniej wartości 80 USD,

to TPV wynosi 50 mln * 80 USD = 4 mld USD

Te 4 mld USD nie jest przychodem firmy. To pieniądze należące przede wszystkim do klientów i merchantów, które platforma jedynie pomogła przetworzyć. Operator zatrzymuje dla siebie tylko niewielką część tego wolumenu w postaci opłat i prowizji.

To najważniejsza rzecz przy interpretacji tego wskaźnika. Jeżeli fintech raportuje, że TPV to 100 mld USD, to nie oznacza to, że wygenerował 100 mld USD przychodów.

Jeżeli średnio zatrzymuje 1,5% wartości płatności, przychody związane z tym wolumenem mogłyby wynosić około 100 mld USD × 1,5% = 1,5 mld USD

Dlatego TPV pokazuje przede wszystkim skalę aktywności platformy. Dopiero zestawienie TPV z przychodami pozwala zobaczyć, jak skutecznie firma ten wolumen monetyzuje.

W analizie biznesów płatniczych TPV warto niemal zawsze zestawiać z take rate.

Jeżeli firma przetworzyła 20 mld USD płatności i wygenerowała 400 mln USD przychodów, to take rate = 400 mln / 20 mld = 2%

Załóżmy teraz, że TPV rośnie o 25%, czyli z 20 mld na 25 mld USD, ale take rate spada do 1,5%. Przychody wyniosą wtedy 25 mld * 1,5% = 375 mln USD

TPV wzrosło bardzo mocno, ale przychody spadły. Dla akcjonariusza sam wzrost wolumenu niewiele więc znaczy, jeżeli firma musi oddawać coraz większą część ekonomiki transakcji klientom, merchantom albo partnerom.

W uproszczeniu TPV to liczba transakcji * średnia wartość transakcji

Wzrost może więc pochodzić z dwóch głównych źródeł. Platforma może obsługiwać więcej transakcji albo wartość przeciętnej transakcji może rosnąć.

Jeżeli TPV rośnie o 15%, ale liczba transakcji stoi w miejscu, prawdopodobnie wzrosła ich przeciętna wartość. Może to być efekt większych zakupów, ale również inflacji.

Jeżeli natomiast liczba transakcji rośnie szybciej niż TPV, oznacza to, że użytkownicy korzystają z systemu częściej, choć przeciętna wartość płatności spada. Oba scenariusze mogą być dobre, ale mówią o biznesie coś innego.

W biznesach płatniczych rosnący TPV może być jednym z sygnałów, że platforma zdobywa skalę.

Więcej użytkowników przyciąga merchantów, więcej merchantów zwiększa użyteczność platformy dla użytkowników, więcej transakcji podnosi TPV.

Jeżeli jednocześnie firma nie musi proporcjonalnie zwiększać kosztów infrastruktury, rosnący wolumen może prowadzić do poprawy marż.

To właśnie dlatego inwestorzy często obserwują nie tylko dynamikę TPV, ale również wzrost kosztów względem wolumenu transakcji.

TPV to Total Payment Volume

GPV to Gross Payment Volume

W praktyce wiele spółek używa ich do opisania niemal tego samego: wartości płatności przetworzonych przez platformę. Nie istnieje jednak jedna uniwersalna definicja obowiązująca wszystkie firmy.

Jedna spółka może wliczać określone rodzaje transakcji do TPV, a inna je wyłączać. Różnice mogą dotyczyć m.in. zwrotów, transakcji P2P, płatności pomiędzy użytkownikami czy określonych produktów.

Dlatego nie warto automatycznie porównywać TPV jednej firmy z GPV drugiej bez sprawdzenia metodologii.

1. TPV nie jest przychodem. To wartość pieniędzy przechodzących przez platformę, a firma zatrzymuje tylko część tej kwoty.
2. Wzrost TPV może być okupiony spadkiem take rate. Duzi merchantci często negocjują niższe stawki, więc większy wolumen nie zawsze oznacza proporcjonalnie większy przychód.
3. Inflacja może podbijać TPV. Wyższe ceny powodują wzrost wartości transakcji nawet przy niezmienionej liczbie zakupów.
4. Zmiana miksu ma znaczenie. Przesunięcie wolumenu w stronę dużych klientów lub mniej rentownych rodzajów płatności może pogarszać ekonomię biznesu mimo rosnącego TPV.
5. Definicja zależy od spółki. Zawsze warto sprawdzić, które transakcje rzeczywiście znajdują się w raportowanym TPV.

TPV pokazuje łączną wartość płatności przetworzonych przez platformę. Jest przede wszystkim miarą skali aktywności biznesu płatniczego.

Dla inwestora sama dynamika TPV to jednak dopiero początek analizy. Trzeba sprawdzić take rate, marże oraz źródło wzrostu wolumenu, bo dopiero wtedy wiadomo, czy większa liczba pieniędzy przepływających przez platformę przekłada się na większą wartość dla akcjonariuszy.