Accruals to różnica między zyskiem księgowym a gotówką, którą firma faktycznie wygenerowała. To ta część wyniku, która istnieje w księgach, ale jeszcze nie zamieniła się w pieniądze na koncie.

Rachunkowość jest memoriałowa, czyli przychód księguje się wtedy, gdy firma wykonała swoją część umowy, a koszt wtedy, gdy dotyczy danego okresu. Nie wtedy, kiedy przelew pojawia się na końcie lub z niego znika.

To dobre rozwiązanie. Gdyby księgować wyłącznie przepływy gotówkowe, firma prezentowałaby się świetnie w miesiącu, w którym nie zapłaciła jeszcze dostawcom, i fatalnie w tym, w którym kupiła akurat nową maszynę. Zasada memoriałowa przypisuje zdarzenia do właściwego okresu i dzięki temu spółkę można znacznie łatwiej analizować.

Cena za to jest taka, że między zyskiem a gotówką powstaje luka. Tworzą ją należności, zapasy, zobowiązania, rozliczenia międzyokresowe, rezerwy i amortyzacja. Każda z tych pozycji to decyzja o tym, do którego okresu przypisać dany wydatek lub przychód.

Dwie spółki mogą pokazać identyczny zysk netto, a jakość tego zysku może być zupełnie inna.

Pierwsza zarobiła 100 mln i wygenerowała 110 mln gotówki operacyjnej. Druga zarobiła 100 mln, ale gotówki operacyjnej zrobiła 20 mln, bo cała reszta siedzi w rosnących należnościach i zapasach.

Im większa część zysku jest pokryta przez przepływy operacyjne tym lepiej świadczy to o spółce i modelu biznesowym.

Nie każda luka między zyskiem a gotówką to sygnał ostrzegawczy.

Firma rosnąca 50 procent rocznie z definicji zamraża gotówkę w kapitale obrotowym, bo musi sfinansować zapasy i należności pod większą sprzedaż za kwartał i za rok.

Jest też sytuacja odwrotna, bardzo korzystna. W modelu subskrypcyjnym klient płaci z góry, więc gotówka wpływa wcześniej niż przychód, który rozkłada się na miesiące trwania umowy. Powstaje wtedy przychód przyszłych okresów, czyli deferred revenue, a accruals są ujemne. Taki biznes finansuje się pieniędzmi klientów i to jest zaleta, nie wada.

• Zysk netto bez przepływów to połowa obrazu. Rachunek przepływów jest jedynym sprawozdaniem, które trudno urobić kreatywnymi założeniami.
• Pojedynczy kwartał nic nie mówi. Accruals mają sens dopiero w trendzie i w porównaniu do tempa wzrostu samego biznesu.
• Rosnące zobowiązania handlowe też poprawiają przepływy. Firma, która po prostu przestała płacić dostawcom na czas, pokaże lepszy cash flow, ale może w ten sposób pogorszyć relacje z dostawcami.

Accruals to luka między zyskiem a gotówką. Niewielki i stabilny jest naturalny, rosnący latami to sygnał, że coraz większa część wyniku powstaje w księgach, a nie w gotówkce.