Wstęp
Polski eksport znacznie przyczynił się do rozwoju Polski. Jednym z jego składowych elementów są produkty rolne i spożywcze. Produkcja rolnicza jest już co prawda najmniejszym elementem naszego PKB spośród usług i przemysłu, ale wciąż istotna. Jeść musimy w końcu wszyscy. W związku z tym, że posiadamy przyzwoite gleby i dobry klimat, to i plony z reguły mamy obfite.
W 2022 roku na rynki zagraniczne trafiły polskie produkty o łącznej wartości ponad 7,5 mld euro. Sama kwota pokazuje skalę sukcesu krajowej branży spożywczej. Uwagę zwraca też bardzo wysoka roczna dynamika wzrostu, która wyniosła aż 27%. Uczyniła ona z nas lidera wzrostu. Żaden z pozostałych 10 największych eksporterów rolnych z UE nie przebił tego wyniku. Wszystko to pomimo konfliktu na naszej wschodniej granicy i ograniczeń eksportowych z tego wynikających.
Polska eksportuje więcej artykułów rolno-spożywczych niż importuje
Szybciej niż nasz eksport artykułów rolno-spożywczych rośnie ich import do Polski. Dynamika rok do roku wyniosła 29%. Cały czas eksportujemy jednak znacznie większe ilości, niż importujemy. Saldo bilansu handlowego jest w tym przypadku mocno dodatnie i oscyluje wokół 15 miliardów euro.
Najczęściej dodatni bilans handlowy wynika z jednego z trzech czynników. Po pierwsze polityka państwa może poprzez centralne sterowanie wymuszać sprzedaż za granicę konkretnych typów produktów i ograniczać jednocześnie ich import. Tak było np. w PRL-u. III RP jednak odeszła od tych praktyk. Drugą możliwą sytuacją jest całkowita nieopłacalność sprowadzania produktów zza granicy. Nie dlatego, że są złej jakości, ale np. dlatego że ich transport jest zbyt kosztowny. Z tym problemem mierzą się choćby niektóre kraje wyspiarskie na Pacyfiku.
Polska na szczęście nie jest w tej grupie. Pozostaje zatem trzecia możliwość. Nasze rolnictwo ma pewne przewagi komparatywne. Potencjał polskiego rolnictwa jest zresztą dobrze znany. O tym, że jest to bardzo opłacalny sektor, świadczy np. że ziemia rolna w Polsce była najlepszą inwestycją po 1990 roku.
Wartość polskiego handlu zagranicznego artykułami rolno-spożywczymi
Polski eksport żywności rośnie najszybciej
Nasze rolnictwo wciąż ma przed sobą duży potencjał wzrostu. Cały czas nie stosujemy, chociażby wystarczającej liczby nawozów, czy środków owadobójczych. Wszystko to obniża zbiory. Obecnie polski eksport w tym segmencie zajmuje 7 miejsce pośród wszystkich krajów UE. Dużo pomógł tutaj rok 2022, gdy rozwijał się on ponadprzeciętnie szybko również w ujęciu nominalnym. Przyrost o 10 mld euro był czwartym wynikiem w Unii Europejskiej, zaraz po Holandii, Niemcach, Francji.
Dynamika wzrostu eksportu żywności z krajów Unii Europejskiej r/r
Polska liderem Europy... w tytoniu
Analizując wewnętrzny rynek unijny, zobaczymy, że Polska ma najwięcej do powiedzenia w handlu wyrobami tytoniowymi. Tego rodzaju produkty z naszego kraju stanowią aż 24% handlu unijnego tymi wyrobami. Na drugim miejscu jest polskie mięso, a na trzecim przetwory mięsne i rybne. Duże znaczenie mają również zboża i przetwory zbożowe (10% i 9%). Te pozycje wynikają wprost z potencjału produkcyjnego rolnictwa. Polska jest 3. największym producentem zbóż w Unii Europejskiej, ze zbiorami znacznie przekraczającymi krajowe zużycie.
Udziały Polski w wartości handlu wewnątrzwspólnotowego żywnością według najważniejszych grup asortymentowych w 2022 roku
