Wstęp
Chociaż podświadomie czujemy, że jednak stajemy się coraz bogatsi, to wciąż nie zarabiamy tyle, co Niemcy, czy Francuzi. Postęp jest jednak naprawdę widoczny. W latach 90 zarabialiśmy średnio tylko 30% tego, co przeciętny Niemiec. Teraz ta wartość zbliża się do 70% (mowa o sile nabywczej zarobków, a nie o wartościach nominalnych). W ciągu 30 lat Polska zmniejszyła różnicę ponad dwukrotnie. Warsaw Enterprise Institute przygotował ciekawy raport, w którym szacuje, kiedy ostatecznie nasze pensje dogonią te zachodnie.
Koniec komunizmu ożywił gospodarkę
Gdy pod koniec lat 80 Polska odrzuciła w końcu komunizm, gospodarka mogła wreszcie zacząć odrabiać stracony czas. Poziom biedy i ogólnego dziadostwa był wówczas niesłychany. Pomijając kwestie zacofania technologicznego, problemy dobrze widać w zarobkach. Lekarz w PRL musiał pracować aż 20 dni, na dniówkę zwykłego pracownika fizycznego w USA. Oczywiście w zestawieniu z cenami nie była to aż taka dysproporcja, ale w wartościach realnych i tak mówimy o trzy razy mniejszym wynagrodzeniu naszego lekarza w porównaniu z amerykańskim budowlańcem.
Zmiana systemu z gospodarki centralnie planowanej, na ustrój kapitalistyczny przyczyniła się do skokowego wzrostu produktywności wszystkich gałęzi gospodarki. Najgorzej radziło sobie rolnictwo i przemysł, ale sektor usług wystrzelił po całkowitym otwarciu na rynek. Już w 2000 roku siła nabywcza Polaków wynosiła 38% niemieckiej.
Lata 2000 - 2003 z mocnym przestojem
Niestety kolejne trzy lata Polska stała w miejscu. Bezrobocie wzrosło do rekordowego poziomu 20%. Problemy skończyły się wraz z otwarciem rynku na kraje zachodnie i wejściem Polski do Unii Europejskiej. Nasi eksporterzy zyskali nowe wielkie rynki zbytu i mogli zacząć pościg za zachodem..
Stopy bezrobocia w Polsce i w Niemczech (%)
Dzisiaj jest to nieco niedoceniany aspekt integracji europejskiej, ale eksport mocno przyczynił się do rozwoju Polski. Dotacje z Unii miały charakter drugorzędny, bez wspólnego rynku nie mielibyśmy szans gonić zachodu w takim tempie, w jakim udawało nam się to robić.
W każdym roku po 2004 polskie PKB doganiało niemieckie. Ostatnie lata to nawet szybszy rajd w górę. W okresie 2018 – 2022 Polska doganiała Niemcy w rekordowym tempie. Tempo wynosiło średnio 2 pp. rocznie. Znacznie więcej, niż w drugiej połowie lat 90. XX wieku (1,4 pp. rocznie), czy w pierwszej dekadzie XXI wieku (1,3 pp.) lub drugiej dekadzie (1,1 pp.)
Jak Polska dogania Niemcy? (różnica PKB na osobę; Niemcy = 100%)
Słabość Niemiec siłą Polski
Żeby jednak nie popaść w huraoptymizm, warto zauważyć, że ostatnie znacznie lepsze tempo rozwoju Polski względem Niemiec nie wynika z większej siły Polski, tylko ze słabości gospodarczej Niemiec. W latach 2010 – 2014 PKB Niemiec rosło w tempie 2,2% rocznie. Teraz rośnie po zaledwie 0,2%.
Średnie tempo wzrostu gospodarczego w UE (w %)
Na tle innych Państw Europy wypadamy już gorzej. W drugiej dekadzie lat 90 i w okresie 2005 – 2009 byliśmy wiceliderem wzrostu gospodarczego.
Liderzy wzrostu gospodarczego UE
Teraz spadliśmy znacznie niżej. Najnowsze dane sugerują, że w 2022 roku Polski PKB znajdzie się mniej więcej w połowie stawki. Na 2023 rok niektórzy ekonomiści oczekują nawet recesji. Jeżeli Polska nie powróci na dynamiczną ścieżkę wzrostu z lat poprzednich, to długo będziemy jeszcze doganiać najbogatsze kraje zachodu.
Prognozowany na 2022 r. wzrost gospodarczy w UE (%)
Kiedy nasze pensje dogonią niemieckie?
Jeżeli jednak nie przyjmiemy tak pesymistycznego scenariusza i uda nam się kontynuować dotychczasowe tempo wzrostu, to nasze zarobki dogonią te niemieckie. Zdaniem Warsaw Enterprise Institute, jeśli utrzymamy tempo nadganiania, mamy szanse stać się bogaci co Niemcy już około 2050 roku. Jeżeli Niemcy czegoś nie zrobią i cały czas ich gospodarka będzie przeżywać kryzys, to ten czas skróci się jeszcze bardziej.
PKB na osobę (PPP) oraz prognozy przyszłych trendów
