Złoto czy srebro? Większość inwestorów nie rozumie różnicy!

Rok 2008. Upada Lehman Brothers, świat wpada w kryzys. Złoto kończy rok 6 procent na plusie, srebro 24 na minusie. Rok 2011: złoto robi +10%, a srebro minus 10%. Rok 2025, hossa stulecia na metalach. Złoto ciśnie +65%, a srebro… +140%.

Czy to wygląda jak dwa aktywa, które „chodzą razem”? Tak o złocie i srebrze mówi prawie każdy. Tymczasem w dziesięciu z ostatnich dwudziestu pięciu lat ich wyniki różniły się o ponad piętnaście punktów procentowych, a dwa razy poszły w przeciwne strony. Kto w styczniu tego roku kupił srebro po sto dolarów jako „tańszą wersję złota”, ma dziś minus czterdzieści procent. Złoto oddało „tylko” dwadzieścia pięć. Ta sama korekta, dwukrotnie większy ból.

Tydzień temu mówiłem, co dalej ze złotem. Dziś chcę Wam odpowiedzieć na pytanie, które po tamtym materiale dostałem najczęściej. Co i kiedy w takim razie wybrać: złoto czy srebro? Odpowiedź wymaga rozebrania obu rynków na części, bo pod podobnymi wykresami kryją się dwa kompletnie różne mechanizmy. Inni kupujący, inni sprzedający, inna reakcja na ceny, inny rozmiar. Wszystko jest inne. Pokażę Wam, czemu srebro to nie jest bliźniak złota, tylko jego przyrodni brat z dźwignią, i jak odróżnić moment, w którym ta dźwignia pracuje dla Was, od momentu, w którym pracuje przeciwko Wam.

Złoto czy srebro? Większość inwestorów nie rozumie różnicy!

Nie będę Wam mówił, że srebro jest lepsze od złota albo odwrotnie, bo odpowiedź brzmi „to zależy, kiedy” i cały ten materiał jest o tym, OD CZEGO zależy. Są trzy różnice, które tłumaczą wszystko: kto kupuje, skąd się bierze metal i jak jedni i drudzy reagują na cenę.

Przejdziemy przez nie po kolei, potem sprawdzimy na dwudziestu pięciu latach, kiedy który metal wygrywał i dlaczego, a na końcu złożymy to w jedną decyzję na dziś. Na starcie trzeba jednak rozbroić pewien mit. Przekonanie o tym, że złoto i srebro to bliźniaki, głównie bierze się z tego, że przez większość czasu wyceny tych metali chodzą podobnie.

Sprawdziliśmy korelację zmian cen obu metali od 2000 roku. Korelacja mówi, na ile dwa aktywa poruszają się w tym samym kierunku. Wynik 1 oznacza, że idą idealnie razem, 0, że nie mają ze sobą nic wspólnego, a minus 1, że zawsze idą w przeciwne strony. Dla złota i srebra, liczona w rocznych okresach, wynosi zwykle około 0,8, a przez ostatnie 26 lat wahała się między 0,54 a 0,90. Z dnia na dzień oba metale w większości przypadków rosną i spadają razem.

Inwestor nie zarabia jednak na pojedynczym dniu, tylko na całym okresie, w którym trzyma metal, a tutaj już obrazek jest zupełnie inny. Na wykresie widzicie roczne stopy zwrotu złota i srebra od 2001 roku. W 10 z 25 pełnych lat wyniki złota i srebra różniły się o ponad 15 punktów procentowych. Pięć razy wyraźnie lepsze było srebro, pięć razy złoto. W 2008 i 2011 roku poszły wręcz w przeciwne strony. Jeden zarabiał, drugi tracił.

Skąd biorą się takie rozjazdy? To jest najciekawsze i żeby to lepiej zrozumieć, trzeba sobie rozebrać oba rynki na części. Kto kupuje, kto dostarcza metal i jak jedni i drudzy reagują na zmiany ceny.

Złoto to w zasadzie metal finansowy. W 2025 roku około 43% popytu stanowiły inwestycje, czyli sztabki, monety i ETF-y, a około 17% kupiły banki centralne. Resztę stanowi głównie biżuteria. Zastosowania technologiczne odpowiadają tu jedynie za około 6% popytu.

Srebro jest zupełnie inne. To bardziej metal przemysłowy niż finansowy. W zeszłym roku około 58% zużycia srebra poszło do przemysłu. Srebro najlepiej ze wszystkich metali przewodzi prąd i ciepło, dlatego znajdziecie je w elektronice, samochodach czy panelach fotowoltaicznych. Monety i sztabki pod zastosowanie finansowe to tylko 19% popytu. Biżuteria stanowi 17%.

W praktyce oznacza to, że srebro ma dwa silniki. Pierwszy jest taki sam jak u złota: reagowanie na rentowności obligacji, zmianę kursu dolara i strach inwestorów. Drugi to przemysł, czyli koniunktura gospodarcza. Kiedy fabryki pracują pełną parą, to zużywają więcej srebra. Kiedy gospodarka hamuje, to zużywają mniej. Złoto tego drugiego silnika praktycznie nie ma.

Ma za to kupującego, którego na rynku srebra nie ma wcale. Banki centralne kupiły w 2025 roku 863 tony złota. Srebra banki centralne nie kupują w zasadzie w ogóle.

Co z tego wynika? Ano to, że popyt na złoto w ogromnej mierze ustala to, czy ludzie i państwa chcą trzymać ten gigantyczny zapas, czy wolą go sprzedać. Przy srebrze dużo większe znaczenie ma bieżący bilans, czyli to, czy świat w danym roku zużywa więcej metalu, niż wydobywa.

Druga różnica jest po stronie podaży. Około 74% srebra wydobywanego na świecie to produkt uboczny. Kopalnie wydobywają przede wszystkim ołów, cynk, miedź albo złoto, a srebro wychodzi przy okazji. Sam KGHM, który jest przede wszystkim producentem miedzi, sprawia, że Polska jest szóstym producentem srebra na świecie.

Dla rynku srebra również ma to ważną konsekwencję. Kiedy srebro drożeje, kopalnie nie zwiększają szybko wydobycia, bo o tym, ile kopać, decyduje cena miedzi czy cynku. To właśnie nieelastyczność podaży, czyli sytuacja, w której podaż nie podąża za popytem. Może spadać, gdy cena rośnie, i rosnąć, gdy cena spada. Na rynku złota się to raczej nie zdarza, bo górnicy, widząc wyższe ceny złota, wydobywają go coraz więcej. Cena srebra na większość górników tak nie działa. To wyjaśnia po części także większą zmienność tego metalu. Popyt może rosnąć, a podaż nie tak łatwo, skoro nikt specjalnie srebra i tak nie wydobywa, a jedynie pozyskuje je jako produkt uboczny.

Poza pojęciem nieelastyczności podaży jest jeszcze drugie pojęcie, czyli elastyczność popytu. Tu z kolei chodzi o pytanie, jak mocno kupujący zmieniają swoje plany zakupowe, kiedy zmienia się cena metalu. Jeśli cena rośnie o 10%, a ludzie kupują o 20% mniej, popyt jest bardzo elastyczny. Jeśli kupują tyle samo, jest sztywny, a przy kruszcach jest nawet jeszcze trzecia możliwość. Im drożej, tym więcej chętnych.

W sektorze biżuterii reakcja jest najbardziej podręcznikowa. W 2025 roku złoto podrożało o 65%, a ludzie kupili o 18% mniej złotej biżuterii liczonej w tonach. Czyli produkt podrożał, to ludzie zrezygnowali z zakupów. W drugim kwartale tego roku oglądaliśmy kontynuację tego trendu i popyt na złotą biżuterię spadł do poziomów najniższych od pandemii. Przy srebrze było tak samo. Popyt na srebrną biżuterię spadł w 2025 roku o 8%, w Indiach aż o 20%.

Przemysł reaguje wolniej, ale trwalej. Średnia roczna cena srebra wzrosła z 28 dolarów w 2024 roku do 40 dolarów w 2025, a w styczniu cena przebiła 100. Dla producenta paneli słonecznych srebro to po prostu koszt, bo każde ogniwo ma na sobie cieniutkie ścieżki z pasty srebrnej, które przewodzą prąd. Producenci zaczęli więc robić wszystko, żeby zużywać go mniej. Najpierw cieńsze ścieżki i mniej pasty, a w końcu zastępowanie srebra miedzią.

Longi, jeden z największych chińskich producentów paneli, zapowiedział masową produkcję ogniw z metalizacją miedzianą od drugiego kwartału 2026 roku. W tym roku także zużycie srebra w fotowoltaice ma spaść według szacunków o około 19%, a raz przestawionej linii produkcyjnej nikt tak łatwo nie przestawi z powrotem tylko dlatego, że srebro trochę potaniało. Ekonomiści nazywają to niszczeniem popytu.

Zapamiętajcie to, bo za chwilę powiem Wam, że rynek srebra jest w deficycie szósty rok z rzędu, a te dwa fakty trzeba czytać razem. Fotowoltaika to kilkanaście procent światowego popytu na srebro i to ona ciągnęła ten deficyt w ostatnich latach. Jeśli zużycie w panelach spada o jedną piątą rocznie, to najgłośniejszy argument byków na srebro ma wbudowaną datę ważności. Popyt na złoto nie ma substytutu. Przemysłowy popyt na srebro ma.

Inwestorzy finansowi zachowują się z kolei kompletnie odwrotnie. Ich rosnąca cena przyciąga. W 2025 roku popyt na złote sztabki i monety wzrósł o 16%, do najwyższego poziomu od 12 lat, a na srebrne o 14%. Super widać to na przykładzie Indii, gdzie boom inwestycyjny na złoto jest ogromny. W 2025 roku napływy do ETF-ów inwestujących w złoto w Indiach rosły wraz ze wzrostem cen i nawet przebiły w styczniu 2026 roku napływy do ETF-ów akcyjnych.

Są tu też obecne banki centralne, dla których cena ma najmniejsze znaczenie. Bank centralny buduje rezerwy z myślą o dekadach, a jego celem nie jest zarabianie na złocie. On realizuje po prostu określony plan i jeśli ma kupować, to będzie kupować.

Teraz złóżcie sobie te fakty razem. W złocie około 60% popytu tworzą inwestorzy i banki centralne, czyli grupy, które drożejącego metalu się nie boją, a czasem wręcz go szukają. W srebrze prawie 60% popytu tworzy przemysł, który przy wysokiej cenie szuka oszczędności. Dlatego przy podobnym impulsie oba rynki potrafią reagować zupełnie inaczej.

Patrząc na metale szlachetne, spore znaczenie ma też koszt alternatywny. Złoto nie płaci odsetek ani dywidendy. Kiedy amerykańskie obligacje płacą więcej, trzymanie złota kosztuje Was więcej, bo rezygnujecie z wyższych odsetek. Dlatego pierwszą liczbą do obserwowania jest rentowność amerykańskich obligacji.

Do tego złoto jest wyceniane w dolarach, więc kiedy dolar się umacnia, inwestorzy z innych krajów mogą za swoje waluty kupić mniej złota i popyt słabnie.

Warto też sprawdzać, jak wygląda kształtowanie się przepływów do ETF-ów na złoto, bo pokazują nastroje inwestorów prawie na bieżąco. Kiedy pieniądze płyną do funduszy, inwestorzy chcą mieć złoto. Obecnie napływy wracają po kilku miesiącach przerwy.

Przy analizie srebra taka lista jest tylko punktem wyjścia. Wszystko, co działa na złoto, działa też na srebro, tylko mocniej, bo ten rynek nie ma stabilnego kupującego, którego nie obchodzi cena – banków centralnych. Srebro jest średnio mniej więcej dwa razy bardziej zmienne niż złoto. Nasze wyliczenia od 2000 roku pokazują to bardzo dobrze. Roczna zmienność srebra to około 33%, a złota około 18%. Spora też w tym zasługa niewielkiej wielkości rynku.

Całe roczne wydobycie srebra jest dziś warte około 52 miliardów dolarów, a złota prawie 500 miliardów. Ten sam strumień pieniędzy robi więc w srebrze dużo większy ruch cenowy, w obie strony.

Do tego dochodzi bilans rynku, który dla nieprzemysłowego złota ma małe zastosowanie. Rynek srebra jest w deficycie od pięciu lat, a w tym roku ma być szósty z rzędu. Od 2021 roku łączny niedobór przekroczył mniej więcej tyle, ile kopalnie świata wydobywają w dziesięć miesięcy.

Zaraz ktoś zapyta, że skoro brakuje srebra od 2021 roku, to czemu cena ruszyła dopiero w 2025? Bo deficyt nie oznacza pustej półki. Różnicę dokłada się z zapasów. W skarbcach Londynu i Nowego Jorku leżały setki milionów uncji i rynek przez pięć lat po prostu je zjadał, aż zapasy dostępne do handlu spadły w zeszłym roku do wieloletnich minimów. Deficyt latami nie robi nic z ceną, aż nagle rynek zobaczył dno beczki.

Jest jeszcze jedno ciekawe narzędzie, które łączy oba rynki. Gold/silver ratio, czyli relacja ceny złota do ceny srebra. Mówi, ile uncji srebra trzeba sprzedać, żeby kupić jedną uncję złota. Dziś uncja złota kosztuje około 4180 dolarów, a uncja srebra około 61, więc ratio wynosi mniej więcej 68.

Kiedyś ta relacja była ustalana prawnie. W XIX wieku w Stanach Zjednoczonych obowiązywał parytet 16 do 1, a we Francji 15,5 do 1. Od kiedy świat porzucił metale jako pieniądz, ratio żyje własnym życiem i potrafi się wahać ogromnie. W styczniu 1980 roku, w szczycie spekulacji braci Hunt, spadło do około 16. Na początku lat 90. doszło prawie do 100. W kwietniu 2011 znów zjechało do około 32, a w marcu 2020, w pandemicznej panice, wystrzeliło ponad 120. W kwietniu 2025, po ogłoszeniu ceł przez Donalda Trumpa, ponownie przebiło 100, a pod koniec stycznia tego roku spadło poniżej 45. Tak nisko nie było od 2011 roku.

Widzicie w tym prawidłowość? Ratio rośnie, kiedy na świecie pojawia się strach o gospodarkę. Tak było w 2008, w 2020 i przy szoku celnym w kwietniu 2025. Wtedy srebro tanieje mocniej niż złoto, bo inwestorzy boją się głównie o popyt przemysłowy. Ratio spada natomiast w silnych hossach na metalach, kiedy inwestorzy rzucają się na srebro jako na bardziej dynamiczną wersję złota. Tak było w 1980, w 2011 i na przełomie 2025 i 2026 roku.

Dziś jest dokładnie pośrodku. Policzyłem medianę tego wskaźnika od 2000 roku. Wychodzi 68,4, czyli mniej więcej tyle, ile wynosi dziś. Ratio nie mówi więc teraz ani że tanie jest srebro, ani że tanie jest złoto.

Czyli wskaźnik nie da Wam dziś łatwej odpowiedzi, ale podpowiedzi da historia, bo lata, w których metale się rozjechały, mówią dokładnie, KIEDY wygrywa który metal.

Rok 2008, upada Lehman Brothers, świat wpada w kryzys finansowy, a fabryki ograniczają produkcję. Złoto działa jak bezpieczna przystań i kończy rok 6% na plusie. Srebro dostaje podwójny cios. Inwestorzy wyprzedają ryzykowne aktywa, a przemysł potrzebuje mniej metalu. Srebro kończy rok 24% na minusie, a ratio przebija 80.

Potem role się odwracają. W 2009 i 2010 roku gospodarka wychodzi z kryzysu, banki centralne dodrukowują pieniądze, a przemysł odbija. Srebro odpala oba silniki naraz. W 2010 roku zarabia 84%, prawie trzy razy więcej niż złoto, które daje 30%.

Rok 2011, złoto rośnie jeszcze do września, napędzane kryzysem zadłużenia w strefie euro i obniżeniem ratingu Stanów Zjednoczonych, i kończy rok około 10% na plusie. Srebro zrobiło szczyt już w kwietniu, a seria podwyżek depozytów zabezpieczających na giełdzie CME zapoczątkowała ostry zjazd. Depozyt zabezpieczający to pieniądze, które spekulant musi trzymać na rachunku, żeby utrzymać pozycję na kontraktach terminowych. Kiedy giełda go podnosi, grający na kredyt muszą dopłacić albo zamknąć pozycje. Srebro kończy rok 10% na minusie.

Rok 2014, dolar się umacnia, a ropa tanieje o prawie połowę. Surowce są w odwrocie i srebro, jako metal przemysłowy, traci prawie 20%. Złoto kończy rok prawie bez zmian.

Rok 2020, w marcu pandemiczna panika. Inwestorzy uciekają do gotówki, srebro tanieje dużo mocniej niż złoto, a ratio dochodzi do 126. Potem przychodzi gigantyczny dodruk pieniądza i odbicie gospodarki. Złoto kończy rok 25% na plusie, a srebro 48%.

Rok 2023 pokazuje z kolei, ile może zmienić jeden kupujący. Banki centralne kupują ponad 1000 ton złota, drugi rok z rzędu, a wśród największych kupujących jest Narodowy Bank Polski. Złoto zarabia 13%. Srebro, które takiego kupującego nie ma, kończy rok praktycznie na zero.

Wreszcie rok 2025. Oba metale są w hossie. Złoto zyskuje około 65%, a srebro ponad 140%. Dla obu to najlepszy rok od 1979. Kiedy rosną wszystkie metale naraz, dźwignia srebra działa na jego korzyść ze zdwojoną siłą.

Nie ma metalu, który zawsze wygrywa. Są po prostu różne fazy tego rynku. W kryzysie, przy strachu o system finansowy i przy silnym popycie banków centralnych zwykle lepiej radzi sobie złoto. W ożywieniu gospodarczym i w szerokiej hossie na surowcach zwykle wygrywa srebro.

Więc jak podjąć decyzję, skoro „nie ma metalu, który zawsze wygrywa”? Ano tak, że to w ogóle nie jest decyzja o metalu. To decyzja o tym, w co wierzycie poza metalem. Jeśli kupujecie złoto, kupujecie bardziej tezę, że realne stopy spadną, dolar się osłabi albo ktoś się czegoś przestraszy.

Jeśli kupujecie srebro, kupujecie TĘ SAMĄ tezę plus drugą: że gospodarka będzie rosła, fabryki będą zużywać więcej metalu, a zapasy w skarbcach nie odbudują się szybko. Dwa zakłady za cenę jednego i dlatego srebro jest z dźwignią. Wygrywa dwa razy mocniej, gdy obie tezy się sprawdzą, i traci dwa razy mocniej, gdy choć jedna padnie.

Rok 2008 – padła druga. Rok 2011 – padła pierwsza. Rok 2025 – wygrały obie. Zanim kupicie srebro, odpowiedzcie więc sobie szczerze, czy wierzycie w gospodarkę, czy tylko w strach, bo jeśli tylko w strach, to zapłaciliście za dźwignię, której nie chcecie.

Dziś ratio na medianie mówi, że rynek nie daje zniżki na żaden z metali – więc nikt nie zrobi za Was tej roboty. Trzeba mieć więc jakiś pogląd. Mój o złocie jest taki, jak omawiałem w ostatnim materiale. Na końcu różnica między złotem a srebrem nie jest różnicą między dwoma metalami. To różnica między zabezpieczeniem a zakładem. Złoto trzyma się po to, żeby część portfela zachowywała się inaczej niż reszta, gdy reszta boli. Srebro kupuje się po to, żeby zarobić, i trzeba umieć to przyznać, zanim się je kupi. Kto myli te dwie role, ten w styczniu kupował „bezpieczną przystań” po sto dolarów. A przystań nie spada o czterdzieści procent w osiem miesięcy. Zakład jak najbardziej.

Do zarobienia,
Piotr Cymcyk