Wstęp
Piramida finansowa to struktura, w której zysk starego uczestnika jest bezpośrednio uzależniony od wpłat wniesionych przez nowych uczestników. Tych, którzy przystąpili do całej struktury później. Zarządzający taką piramidą nigdzie albo prawie nigdzie nie inwestują, a sama struktura nie zarabia na siebie. Początek każdej piramidy wygląda tak samo. Jest produkt lub usługa i obietnica ogromnych zysków. Wystarczy tylko wpłacić pewną kwotę pieniędzy i namawiać swoich znajomych, żeby również zainwestowali. W praktyce uczestnik piramidy nie wie co tak naprawdę dzieje się z jego pieniędzmi. Ten dokładnie opis idealnie pasuje również do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Schemat działania piramidy finansowej
Od momentu likwidacji OFE, ZUS nigdzie nie inwestuje naszych składek nigdzie. Wpłaty wprost idą od razu na wypłatę bieżących świadczeń. Rząd i politycy powtarzają, że każdy dostanie godziwą emeryturę. Niestety każdy z nas ma obowiązek uczestniczenia w tej strukturze. Swoją drogą przymus sprawia, że ZUS jest nawet gorszy niż klasyczna piramida finansowa. Z Amber Gold przynajmniej można było w pewnym momencie wypłacić gotówkę. Tutaj to nierealne.
Każda dobrowolna piramida finansowa ma kiedyś swój kres. ZUS funkcjonuje tak długo właśnie dlatego, że jest przymusowy. Instytucja i system od wielu lat jest jednak kompletnie nierentowna, a przed bankructwem bronią ją ratunkowe wpłaty od Skarbu Państwa. Wszyscy dodatkowo co roku składamy się w podatkach na ratowanie ZUS.
Emerytura w Polsce nie zastąpi pensji
Od kilkunastu lat słyszymy w różnych mediach i portalach internetowych, jakie to za chwilę będziemy mieć głodowe emerytury. Zawsze z okazji takich debat pojawia się magiczne słowo "stopa zastąpienia". Stopa zastąpienia to nic innego, jak wskaźnik procentowy ukazujący stosunek między średnim wynagrodzeniem otrzymywanym za czas pracy zarobkowej, a przeciętną emeryturą, jaką pracownicy otrzymają po osiągnięciu wieku emerytalnego. Mówiąc prościej, stopa zastąpienia pokazuje, jaką kwotą świadczenia emerytalnego zastąpiona zostanie nasza pensja.
W tej chwili w Polsce wynosi ona około 55% i jest prawie najwyższa spośród wszystkich państw europejskich. Na tle całej Unii Europejskiej ciężko mówić o tym, aby sytuacja obecnych emerytów była w Polsce relatywnie fatalna. Relatywnie, bo oczywiście jest o wiele gorsza, niż emeryta niemieckiego NOMINALNIE, ale to jednak emeryt niemiecki traci względnie większą część swojej pensji, gdy przechodzi na emeryturę.
Emerytura w Polsce jest relatywnie coraz niższa
Oficjalne dane z poniższego wykresu są na 2018 rok, ale sytuacja nie uległa silnej zmianie. Obecnie dzięki trzynastej i czternastej emeryturze, a także rekordowym waloryzacjom stopa ta na pewno znów wzrośnie i będzie oscylować w granicach 55%. Średnia dla państw UE to 40%. Prognozy mówią, że w 2040 roku ta wartość dla Polski spadnie do 37,6%, a w 2060 do poniżej 25%.
Prognozowana stopa zastąpienia dla Polski
Wcale nie jest to nierealne. W ciągu ostatnich 20 lat sytuacja demograficzna Polski uległa znacznemu pogorszeniu. Udział osób w wieku 60 lat i powyżej skoczył z 17,2% w 2000 roku do 26,3% obecnie. Stopa zastąpienia na poziomie ponad 55% jest nierealna do utrzymania w długim terminie. Niezależnie od tego, kto rządzi, system w takiej formie w długim terminie nie wytrzyma, a względna wielkość emerytur wobec naszych ostatnich zarobków będzie spadać.
Stopa zastąpienia w Polsce na przestrzeni ostatnich 20 lat
Oszczędzanie na własną rękę na to konieczność
Emerytura w Polsce nie będzie wypłacana przez Państwo w sensownej wielkości. Żeby zapewnić sobie sensowny standard życia na starość trzeba oszczędzać na własną rękę. Każdy powinien zainteresować się kontami IKE oraz IKZE. Dzięki tym dwóm rozwiązaniom i magii procentu składanego możemy zdziałać cuda. IKE zapewnia nam zwolnienie z podatku Belki, a dzięki IKZE będziemy ponadto dostawać spory zwrot podatku każdego roku na konto. Rozwiązaniem jest też oszczędzanie w PPK. Naprawdę warto korzystać z PPK jako rozwiązania emerytalnego.
