Jak uczyć dzieci o pieniądzach. Proste metody od inwestorki z Harvarda

Alexa von Tobel jest autorką bestsellerów New York Timesa. Od wielu lat dzieli się z innymi swoją wiedzą, jaką zdobyła na studiach na Harvardzie. Po ukończeniu studiów pracowała jako trader w jednym z największych banków świata - Morgan Stanley. Założyła również wiele prosperujących biznesów. Aktywnie inwestuje również w obiecujące startupy. W ramach swojej działalności edukacyjnej postanowiła ostatnio podzielić się kilkoma radami odnośnie edukacji finansowej najmłodszych. Alexa jest matką trójki dzieci, dzięki czemu jej porady nie są oderwane od rzeczywistości. Często podkreśla, że nie chce prawić wykładów teoretycznych, ale wcielać w życie rozwiązania, które rzeczywiście można wcielić w życie.

Foto: Alexa von Tobel

Porad absolwentki Harvarda naprawdę warto posłuchać. Są badania naukowe, które pokazują iż dzieci, które zdobyły wcześniej od swoich rodziców podstawową edukację finansową, mają potem znacznie łatwiejszy start w dorosłość. Różnice te już zaczynają być bardzo widoczne na studiach. Osoby z domów gdzie były za młodu uświadamiane finansowo, statystycznie częściej korzystają z tańszych pożyczek studenckich i wyższych stypendiów.

Jak wynika z badania przeprowadzonego w 2023 roku przez Krajową Radę Edukacji Finansowej, brak podstawowej wiedzy finansowej może kosztować dzieci, gdy dorosną nawet kilkaset tysięcy dolarów (badanie to zostało przeprowadzone w USA).

Edukacja finansowa ma bardzo pozytywny wypływ na późniejsze finanse studentów

Pierwsza rada Alexy von Tobel  dotyczy sposobu, w jaki rozmawiamy z dziećmi. Dzieci są bardzo wrażliwe i ma dla nich bardzo duże znacznie sposób samej rozmowy, a nie koniecznie sama ich treść. Jeżeli zauważą, że mówimy niespokojnie, podniesionym głosem o tematach finansowych to podświadomie będą źle kojarzyły ten temat. W przyszłości najprawdopodobniej będą przeznaczać na planowanie wydatków o wiele mniej czasu niż inne osoby. Wszystko przez to, że za młodu ich mózg skonstruował sobie w niewłaściwy sposób pogląd na ten ważny obszar życia.

Dlatego bardzo ważne jest, aby rozmawiać z najmłodszymi o kwestiach finansowych, utrzymując pozytywny i stały ton głosu. Na pewno nie powinniśmy podnosić głosu i rozpoczynać lekcji finansowych z dzieckiem,  jeżeli jesteśmy zmęczeni i rozdrażnieni po pracy.

Von Tobel ma jasną radę dla rodziców: spraw, aby rozmowy finansowe były praktyczne, włączaj je stopniowo do codziennego życia i dbaj o to, aby były dostosowane do wieku. Takie praktyczne doświadczenia wzbogacają naukę bardziej niż teoretyczne rozmowy o pieniądzach i ekonomii. Rozmawiaj ze swoimi dziećmi o pieniądzach w sposób, który ma dla nich sens, radzi von Tobel. Może to oznaczać mówienie o tym, ile kosztują przedmioty codziennego użytku, na przykład zauważenie, że butelka wody kosztuje kilka dolarów w zoo, w porównaniu z zaledwie dolarem lub dwoma w sklepie na rogu.

Młodsze dzieci mogą nie rozumieć, ile coś faktycznie kosztuje lub co oznacza drogie, dlatego warto spróbować oprzeć te koncepcje na czymś, co naprawdę rozumieją. Jeśli dla niej duża zabawka kosztuje 40 dolarów, średnia 20 dolarów, a lizak 25 centów, to w ten sposób staramy się o tym rozmawiać.

Młodsze dzieci mogą nie rozumieć, ile coś faktycznie kosztuje lub co oznacza drogie, dlatego warto spróbować oprzeć się na czymś, co naprawdę rozumieją. „Jeśli dla niej duża zabawka kosztuje 40 dolarów, średnia 20 dolarów, a lizak 25 centów, to w ten sposób staramy się o tym rozmawiać. Gdyby więc moja córka chciała zabawkę kosztującą 500 dolarów, powiedziałbym: Wow, to jest 2000 lizaków. To dużo, prawda? Więc to prawdopodobnie za dużo i ona by to zrozumiała” – mówi Alexa.

Budżetowanie może być dość nieciekawym tematem. Kto chce oszczędzać na przyszłość, skoro już teraz może wydać na słodycze i zabawki? Aby zachęcić dzieci do oszczędzania i planowania budżetu, von Tobel zaleca rozmawianie o tym w „optymistyczny i zabawny sposób”. Zapytaj, na co chętnie wydadzą pieniądze, i omów różne sposoby, w jakie mogliby zarobić i zaoszczędzić pieniądze potrzebne na samodzielne kupowanie tych rzeczy – pisze w swojej książce.

Dorośli często kojarzą pieniądze ze stresem, ponieważ myślą tylko o „rzeczach, których nie mieli” – mówi von Tobel. Próbując nakierować dzieci w stronę pozytywnych wspomnień, warto pokazywać jakie plusy i korzyści przyniosły im zakupy, jakich już dokonały. Najlepiej jakby rodzice celebrowali radość w takich ważnych dla nich z punktu widzenia finansowego sytuacjach.

Sam proces oszczędzania można bardzo uatrakcyjnić. Wystarczy wpaść na pewien pomysł. Dla przykładu kupmy dziecku kilka skarbonek różnej wielkości. Do tej najmniejszej niech odkłada pieniądze na drobne wydatki. W stylu przekąski w szkole. Do tej nieco większej niech oszczędza środki na zakup mniejszych i większych zabawek. Z kolei do tej największej może oszczędzać pieniądze na jakieś kursy doszkalające czy wycieczki z rówieśnikami.

Przykłady skarbonek jakie można kupić dziecko i zachęcić je w ten sposób bardziej do oszczędzania

Wreszcie najlepsze co możemy zrobić to dać dziecku dobry przykład. Jeżeli my sami będziemy prowadzić swój budżet domowy, a nasza pociecha to zauważy, to jest o wiele bardziej prawdopodobne, że w końcu samo zacznie monitorować swoje wydatki. Nieco starsze dzieci powinniśmy także uświadamiać w kwestiach inwestycyjnych. Najlepiej, jak również i w tym przypadku zobaczą na własne oczy jak kupujemy jakieś akcje, czy ETF-y na naszym koncie maklerskim.

Jeżeli już jesteśmy w temacie inwestowania, to warto wspomnieć o Portu. Szczególnie, że oferuje ono specjalne konto dla dzieci. Wszystko to przy bardzo niskich opłatach rocznych za zarządzanie na poziomie 0,25%. Kluczem do sukcesu w inwestowaniu jest czas – Twoje dzieci mają go jeszcze wystarczająco dużo. Pozwól im skorzystać z tego luksusu. Założenie konta dla dzieci oprócz samych korzyści materialnych pozwoli im zapoznać się z tematyką inwestowania od najmłodszych lat. Więcej o tym, jaką strategię inwestycyjną wybrać dla dziecka pisaliśmy w materiale: "Jak inwestować na przyszłość dziecka dziecko? Najlepsza strategia dla rodzica.".

W portu można założyć konto dla dzieci z bardzo preferencyjnymi warunkami

Do zarobienia,
Karol Badowski