AI pożera energię, a uran spada o 30%. Okazja czy pułapka?

Pytanie do Was. Jeśli AI potrzebuje jednocześnie chipów i energii, to dlaczego sektor półprzewodników w tym roku robi +75%, a sektor uranowy -20%?

Logika podpowiada, że to się nie trzyma kupy. Albo cała narracja „energia to wąskie gardło AI” jest fałszywa, albo mamy do czynienia z gigantyczną okazją zakupową.

Obie odpowiedzi są błędne. Narracja nie jest fałszywa, ale okazja zakupowa nie jest tak prosta, jak się wydaje.

Półprzewodniki i uran faktycznie łączy sztuczna inteligencja, ale dzielą je dwie zupełnie różne osie czasu. Chipy zarabiają na AI dzisiaj. Spółki uranowe zarabiają na AI za X lat. To dwa różne biznesy w dwóch różnych światach finansów i nie należy ich porównywać tak, jakby były dwiema stronami tego samego trendu inwestycyjnego.

W tym materiale pokażę Wam, dlaczego ta dywergencja w ogóle powstała, kto na niej zarabia, czego nie warto kupować i jak ja sam podchodzę dziś do uranu w swoim portfelu, bo jeszcze trochę mi go zostało.

AI pożera energię, a uran spada o 30%. Okazja czy pułapka?

Żeby dobrze zrozumieć specyfikę tego rozjazdu, warto najpierw rozłożyć na czynniki pierwsze samą specyfikę trendu sztucznej inteligencji. Algorytmy do uczenia maszynowego wymagają gigantycznej mocy obliczeniowej, zarówno na etapie trenowania modeli AI, jak i późniejszego obsługiwania zapytań użytkowników.

Cały ten proces odbywa się w centrach danych wypełnionych układami scalonymi. Bez stałego dopływu coraz wydajniejszej architektury obliczeniowej rozwój AI uderzyłby w ścianę. Czipy to fizyczny mózg tej rewolucji.

Drugim filarem jest energia elektryczna. Układy pracują pod ogromnym obciążeniem i zużywają kolosalne ilości prądu. Pojedyncze zapytanie do modelu AI potrafi pochłonąć nawet kilkunastokrotnie więcej energii niż tradycyjne wyszukiwanie w sieci.

Centra danych muszą też pracować bez jakichkolwiek przerw, przez całą dobę, dlatego odnawialne źródła energii oparte na słońcu czy wietrze okazują się niewystarczające ze względu na swoją niestabilność i zależność od pogody. W tym miejscu naturalnie pojawia się energetyka jądrowa. Czysta energia w trybie ciągłym. Uran staje się więc niezbędnym paliwem, bez którego utrzymanie infrastruktury energetycznej na dłuższą metę będzie niemożliwe.

Wszystko na tym etapie sprowadza się zatem do prostej symbiozy: półprzewodniki tworzą popyt na prąd, a atom ma ten prąd dostarczyć. Tylko że gdy spojrzymy na rynkowe notowania z ostatnich kilkunastu miesięcy, to wyraźnie widać, że ta teoretyczna symbioza w pewnym momencie przestała działać na kursach akcji.

Przez dłuższy czas oba sektory poruszały się w zbliżonym kierunku. Zarówno producenci chipów, reprezentowani przez fundusz ETF SMH, jak i spółki uranowe skupione w funduszu URA, zyskiwały razem.

Wszystko zmieniło się wiosną 2026 roku. Zamiast wspólnego rajdu w górę, drogi obu branż rozeszły się.

Notowania sektora półprzewodników weszły w fazę niemal pionowego rajdu, wyciągając skumulowaną stopę zwrotu od początku roku do poziomu ponad 75%. W tym samym czasie fundusz spółek uranowych zaliczył cofnięcie. Od szczytów spadł już o około 20%.

Główną przyczyną tak gwałtownego rozjechania się notowań jest fundamentalna różnica w tym, kiedy obie branże są w stanie zmienić zainteresowanie inwestorów w poprawę wyników finansowych i gotówkę.

Sektor półprzewodników dostarcza rekordowe zyski tu i teraz. Tu nie ma handlowania odległą wizją. Jest każdy kwartał pokazujący w raportach finansowych skokowe wzrosty przychodów i zysków.

Łączny EPS tych firm potroił się w ciągu roku. Potroił!

Nie powinno więc dziwić, że w zbiorowym zestawieniu wartość całego sektora puchnie. Wzrost może szokować, ale ma pokrycie w fundamentach.

Tutaj nie ma wiele miejsca na jakieś rynkowe zakłady, jak potoczy się przyszłość i rozgrywanie konkretnego scenariusza. Tutaj po prostu jest silna poprawa wyników, za którą podąża cena akcji. Tyle. Pozytywny scenariusz realizuje się na naszych oczach. Jest jedynie pytanie, co go może powstrzymać.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku uranu. Istnieje bezpośrednia zależność między czasem wdrożenia danej technologii a momentem, w którym spółki zaczynają generować z niej pierwsze przychody. Pod względem tempa rozwoju i cykli inwestycyjnych infrastruktura obliczeniowa i energetyka jądrowa funkcjonują w całkowicie odmiennych realiach.

W branży półprzewodników droga od wydania pieniędzy do uruchomienia usługi jest niezwykle krótka. Postawienie i pełne wyposażenie nowego klastra serwerów opartego na najnowszych procesorach graficznych zajmuje zazwyczaj zaledwie kilka miesięcy. Big Techy posiadają gotowe hale i potężne budżety kapitałowe, które mogą natychmiast zamienić w zamówienia. Pieniądze te płyną bezpośrednio do producentów półprzewodników.

Zupełnie inaczej wygląda oś czasu w energetyce jądrowej. Wybudowanie tradycyjnego bloku energetycznego od zera, a nawet wdrażanie mniejszych, nowoczesnych reaktorów modułowych, czyli SMR, to procesy ze sporymi procedurami regulacyjnymi, wieloletnimi audytami bezpieczeństwa i skomplikowaną inżynierią. Od momentu wbicia pierwszej łopaty do popłynięcia pierwszego prądu mija zazwyczaj od 5 do nawet 10 lat.

W przypadku samych spółek wydobywczych i podmiotów poszukiwawczych, czyli tak zwanych explorerów, zależność od czasu jest niemal identyczna, a często nawet bardziej dotkliwa niż przy budowie reaktorów. Uruchomienie nowej kopalni uranu od momentu odkrycia złoża do wyprodukowania pierwszego funta koncentratu trwa średnio 10 lat.

Pozwolenia środowiskowe, skomplikowane procedury koncesyjne, budowa infrastruktury w często niedostępnych rejonach, jak północna Kanada, czy samo tworzenie szybów to procesy skrajnie powolne. Nie ma tu praktycznie możliwości natychmiastowego zwiększenia podaży w odpowiedzi na nagły boom technologiczny.

Z tego powodu głośne umowy na długoterminowy zakup energii, czyli PPA, zawierane przez korporacje jak Microsoft czy Amazon, w pierwszej kolejności skupiają się na istniejącej już infrastrukturze. Przykładem jest planowana reaktywacja wyłączonego bloku w elektrowni Three Mile Island przez Constellation Energy.

Tego typu kontrakty zabezpieczają przyszłość gigantów tech, ale opierają się na zasobach, które fizycznie już stoją. W efekcie takie medialne partnerstwa nie generują aż takiego natychmiastowego, drastycznego skoku zapotrzebowania na nowy surowiec prosto z kopalń. Dla przykładu lider całego sektora uranowego, spółka Cameco Corporation, od wielu kwartałów wydobywa podobne ilości surowca, a w ujęciu rocznym wydobywa go mniej niż jeszcze w 2017 roku.

Droga od podpisania tutaj listu intencyjnego przez spółkę do zwiększenia obrotów w firmach wydobywczych jest bardzo długa. Ta bariera czasu uderza rykoszetem w fundamenty finansowe sektora uranowego. Warto pamiętać, że popularne fundusze, takie jak ETF URA, nie zrzeszają elektrowni produkujących prąd, ale przede wszystkim kopalnie oraz podmioty poszukujące nowych złóż.

W efekcie bieżące zyski tych firm zależą niemal wyłącznie od aktualnych cen uranu na rynku spotowym oraz od kontraktów terminowych podpisanych lata temu z tradycyjnymi odbiorcami. To właśnie wzrost cen uranu w ostatnich latach odpowiadał głównie za poprawę rentowności firm takich jak Cameco, a nie większy wolumen wydobycia i rosnący popyt ze strony AI.

Jasne, wzrost cen uranu to po części efekt tego, że rynek rozgrywa już scenariusz wzrostu zapotrzebowania na energię jądrową, więc do pewnego stopnia spółki uranowe zawdzięczają wzrost zysków rewolucji AI.

To jednak nie jest jedyny czynnik, który doprowadził do wzrostu cen i nawet nie jest najważniejszy. Dlatego bezpośrednie porównanie zachowania uranu do półprzewodników jest trochę mylące.

Fakt, że za dekadę centra danych będą potrzebować ogromnych ilości energii z atomu, nie zmienia dzisiejszej sytuacji operacyjnej tych spółek. Z czego więc wynika jeszcze wzrost cen uranu o około 160% w ostatnie 5 lat?

Sporo w tym efektu niedoinwestowania, który usztywnił podaż. Po katastrofie w japońskiej elektrowni Fukushima w 2011 roku rynek uranu wszedł w blisko dziesięcioletnią, głęboką bessę. Ceny spadły drastycznie, momentami nawet do 18 USD za funt, czyli znacznie poniżej kosztów opłacalności wydobycia. To zmusiło światowych liderów, takich jak Kazatomprom czy Cameco, do ograniczenia produkcji, zamrażania kopalń i całkowitego wstrzymania inwestycji w poszukiwanie nowych złóż. Kiedy popyt nagle zaczął odbijać, okazało się, że nowej kopalni nie da się otworzyć z dnia na dzień.

Żeby uruchomienie nowych projektów w ogóle miało sens ekonomiczny, cena surowca musiała przekroczyć pewien próg. W efekcie przez pewien czas podaż stała się całkowicie nieelastyczna i nie podążała za popytem, co podbijało cenę.

Na wzrost cen wpływ miała też „finansjalizacja” rynku. O co chodzi? Istotnym impulsem dla wzrostów było uruchomienie w 2021 roku funduszu Sprott Physical Uranium Trust, czyli SPUT, oraz podobnych podmiotów, takich jak Yellow Cake. Fundusze te zaczęły masowo skupować fizyczny uran bezpośrednio z rynku spotowego i blokować go w swoich magazynach jako zabezpieczenie dla inwestorów. Tak jak fundusz akcyjny skupuje akcje.

Ponieważ te instytucje kupują surowiec bez intencji odsprzedawania go elektrowniom, z rynku niemal natychmiast zniknęły dziesiątki milionów funtów uranu, co jeszcze bardziej ograniczyło podaż. Do tego Rosja kontroluje blisko 40% globalnych mocy związanych z wzbogacaniem uranu.

Zachodnie sankcje i amerykańskie embargo na rosyjskie paliwo całkowicie rozbiły dotychczasowe łańcuchy dostaw. Operatorzy elektrowni musieli zacząć nerwowo szukać bezpiecznych alternatyw, co znów podbiło ceny.

Tak, ceny uranu są rozgrywane pod zapotrzebowanie ze strony centrów danych i w efekcie wspomagają zachowanie ceny akcji spółek uranowych, ale AI nie jest tutaj jedynym motorem wzrostu i nie jest nawet najważniejszym motorem wzrostu. Tymczasem w przypadku półprzewodników AI jest dziś wszystkim.

Tu jednak pojawia się paradoks, który większość inwestorów detalicznych przeoczy. Skoro Cameco wydobywa mniej niż w 2017, skoro podaż jest „nieelastyczna”, skoro Rosja kontroluje wzbogacanie, skoro fundusze zassały dziesiątki milionów funtów uranu z rynku, to dlaczego ceny uranu w 2026 nie wystrzeliwują w kosmos? Dlaczego stoją w miejscu albo lekko spadają?

Otóż ceny uranu, które widzicie w mediach, to ceny na rynku spotowym, gdzie wolumeny są niewielkie. Większość uranu na świecie sprzedawana jest przez kontrakty długoterminowe, to jest 5-, 7-, 10-letnie umowy między producentami a operatorami elektrowni jądrowych, po ustalonych cenach. Cameco ma swoją sprzedaż zakontraktowaną na lata naprzód. To znaczy, że krótkoterminowe ruchy cen spotowych mają niewielki wpływ na ich realne przychody.

Do tego dochodzą wtórne źródła, o których prawie się nie mówi. Świat ma gigantyczne zapasy uranu z czasów zimnej wojny. Stany Zjednoczone i Rosja przez 20 lat demontowały głowice nuklearne i zamieniały wojskowy uran wzbogacony na cywilny, niskowzbogacony.

To była umowa „Megatons to Megawatts”, która zasilała 10 procent amerykańskiej energetyki jądrowej. Plus operatorzy odzyskują uran z procesów wzbogacania bardziej efektywnie. To jest cicha podaż, której nie widać w statystykach kopalni Cameco.

Fundusze napompowały ceny uranu w latach 2021–2024, ale dziś już nie kupują tak agresywnie. Inwestorzy detaliczni, którzy ładowali do nich pieniądze, przerzucili się na AI i półprzewodniki. Bez tego wymuszonego kupującego cena spotowa spadła do poziomu, jaki dyktują faktyczne kontrakty.

Plus nie oszukujmy się, sankcje są dziurawe. Rosyjski uran wzbogacony nadal trafia do Europy przez Kazachstan, Niderlandy i pośredników. To, co teoretycznie miało zniknąć z rynku, nie zniknęło. Operatorzy elektrowni nauczyli się to po prostu obchodzić.

Nawet więc jeśli AI faktycznie wygeneruje gigantyczny popyt na uran w latach 2030–2040, to rynek dziś nie kupuje tej obietnicy, bo widzi powody, dla których podaż w międzyczasie się znajdzie. Cameco może produkować mniej niż w 2017, ale uranu na świecie nie brakuje. Podaż jest nieelastyczna, ale nie jest całkowicie nieelastyczna, co blokuje eksplozję cen. Po prostu zapewnia im długi strukturalny wzrost.

Jednak sama świadomość tego wszystkiego nie wygenerowałaby korekty na 20%. Do tego potrzeba było dwóch bezpośrednich impulsów, które w ostatnich miesiącach uderzyły w sektor uranowy. Pierwszym z nich jest drenaż giełdowej płynności, a drugim dane geologiczne, które zmieniły rynkową narrację.

Kiedy sektor technologiczny, a w szczególności producenci półprzewodników, wchodzi w fazę tak dynamicznego, parabolicznego ruchu w górę, na rynku uruchamia się silny mechanizm rotacji kapitału.

Inwestorzy instytucjonalni oraz detaliczni, sterowani naturalną chęcią pogoni za zyskiem, czyli efektem FOMO, zaczynają szukać gotówki na dołączenie do trendu. Najprostszym źródłem kapitału stają się pozycje w innych sektorach, szczególnie w takich, w których na realizację fundamentalnego scenariusza trzeba czekać latami. W efekcie fundusze półprzewodnikowe, takie jak SMH, zaczęły działać jak gigantyczna gąbka, zasysając płynność z całego rynku i pozostawiając branżę uranową w cieniu.

Ten odpływ pieniędzy zbiegł się w czasie z przełomem informacyjnym po stronie podaży samego uranu. Przez długie miesiące ceny uranu rosły na bazie przekonania, że surowca na świecie po prostu fizycznie zabraknie w obliczu atomowego renesansu. Ta narracja o permanentnym deficycie została jednak w pewnym sensie zweryfikowana.

Dokładnie 8 maja 2026 roku kanadyjski NexGen Energy opublikował przewyższające oczekiwania wyniki wierceń z projektu PCE w zagłębiu Athabasca. Próbki laboratoryjne wykazały wysokie stopy koncentracji surowca, co potwierdziło potencjał tych złóż. Do tego doszły jednak też raportowane wyższe koszty i większa strata samej spółki NexGen Energy, co przypomniało inwestorom, że wiele firm z sektora jest w fazie intensywnych inwestycji, a nie monetyzacji.

Dla rynku uranu to miecz obosieczny. Z jednej strony udowadnia wartość projektów nowej generacji, ale z drugiej popsuło narrację o deficycie uranu i przypomniało o kapitałochłonności tych projektów. W połączeniu z ucieczką kapitału do sektora półprzewodników dało to silny impuls do głębokiej i naturalnej realizacji zysków na akcjach producentów uranu.

Taki gwałtowny spadek notowań skłania jednak do poszukiwania okazji. Skoro branża uranowa i półprzewodnikowa stanowią dwa kluczowe ogniwa tego samego megatrendu, to intuicyjne jest kupowanie przecenionych aktywów.

Problem w tym, że spora część podmiotów wchodzących w skład sektora uranowego, zwłaszcza mniejsi poszukiwacze złóż i producenci SMR-ów, często nie generuje jeszcze żadnych przychodów. Z kolei ta część przedsiębiorstw, która już prowadzi wydobycie i zarabia, często ma trudności z osiągnięciem stabilnej rentowności.

Ja sam dalej mam pewną ekspozycję na uran w portfelach, bo tworzyłem o tym materiał już w 2021 roku. Nie jest to dla mnie pozycja spekulacyjna na „domknięcie luki” z półprzewodnikami.

Traktuję go jako pozycję strukturalną na lata od samego początku. Wierzę w fundamentalną tezę, że świat potrzebuje atomu, a podaż uranu jest nieelastyczna. W długim horyzoncie ta teza już się sprawdza.

Polska, Czechy, Słowacja, państwa bałtyckie, Wielka Brytania, Francja – wszystkie wracają do atomu jako podstawowego źródła energii. To jest zmiana cywilizacyjna, której pełne efekty zobaczymy nie w 2026, ale w latach 2030–2040.

Na obecnej korekcie na miejscu inwestora skupiłbym się na największych, sprawdzonych podmiotach, jak Cameco, Kazatomprom, bez małych poszukiwaczy bez przychodów, którym może zabraknąć kapitału, zanim zaczną wydobycie. To klasyczna zasada w długich cyklach inwestycyjnych. Tam przeżyją tylko najwięksi i najlepiej finansowani.

Wracając do głównego pytania z początku materiału. Czy obecna dywergencja między półprzewodnikami a uranem powinna się szybko zamknąć? Nie wiem, ale stawiałbym, że nie w sposób, jakiego oczekuje większość inwestorów. Nie sądzę, że uran nagle wystrzeli o 30 procent w trzy miesiące, doganiając czipy. Bardziej prawdopodobne jest już, że to sektor półprzewodników schłodzi się w pewnym momencie, gdy rynek złapie oddech po rajdzie.

Uran utrzyma według mnie swój strukturalny wzrost w tle, ale wolno, kwartał po kwartale, w cyklu kompletnie osobnym.

Najważniejszy wniosek jest taki, że AI to nie jest jednorodny trend. Wewnątrz mamy kategorie zarabiające dzisiaj i kategorie zarabiające za dekady. Mieszanie ich w jednym koszyku to droga do rozczarowania. Uran może być świetną pozycją długoterminową, ale słabą krótkoterminową. Sami zdecydujcie, w jakim horyzoncie chcecie grać.

Każda branża surowcowa, która ostatecznie wystrzeliła, miała po drodze fazę „już wszyscy znowu zapomnieli”. Lit miał taką fazę w 2019 roku, zanim eksplodował w 2021. Miedź miała taką w 2015, zanim weszła w bieżący supercykl. Złoto miało ją w okresie 2013–2018, zanim ruszyło w górę.

Wzorzec jest powtarzalny. Najpierw ekscytacja i pierwsza fala wzrostów. Potem korekta i „rynek zapomniał”. Potem konsolidacja przez X lat, a na końcu prawdziwy, fundamentalny rajd. To nie jest gwarancja, że historia się powtórzy, ale jeśli wierzycie w atomowy renesans jako trend cywilizacyjny, a nie modę na kwartał, to korekty nie trzeba się bać.

Do zarobienia,
Piotr Cymcyk