Wstęp
Wiele branż wymaga specyficznego podejścia do analizowania. Pewne sektory charakteryzują się własnymi prawami, które nie mają miejsca ani zastosowania gdzieś indziej.
Finanse to jeden z najbardziej wyróżniających się sektorów i niemalże osobny świat. Sposób analizowania spółek finansowych, czy to dynamicznie rozwijających się fintechów, czy dojrzałych banków tradycyjnych, jest diametralnie inny od analizowania „zwykłej” firmy.
Z perspektywy inwestora może kusić, by traktować wszystkie spółki giełdowe według tego samego schematu: przychody, koszty, marże, dług netto. Niestety w przypadku banków takie podejście zawodzi. Kluczowe wskaźniki używane przy analizie „zwykłych” spółek produkcyjnych, handlowych czy nawet technologicznych nie zawsze mają zastosowanie w świecie finansów, a czasem mogą wręcz wprowadzać w błąd.
Banki i fintechy działają w modelu opartym o aktywa finansowe: kredyty, pożyczki, obligacje czy depozyty. W ich przypadku pozycje bilansowe nie są jedynie dodatkiem do działalności operacyjnej — to one są sednem całego modelu biznesowego. Przychody w banku wynikają w większości z różnicy pomiędzy odsetkami otrzymywanymi od udzielonych kredytów a odsetkami płaconymi klientom za depozyty. W fintechach, zwłaszcza tych oferujących produkty kredytowe sytuacja jest często podobna, choć nie zawsze w pełni odzwierciedla strukturę klasycznego banku.
Dla porównania, w typowej firmie produkcyjnej głównymi aktywami są środki trwałe, zapasy czy należności handlowe, a źródłem przychodów — sprzedaż produktów czy usług. Banki zarabiają natomiast na pieniądzu samym w sobie: na marży odsetkowej, prowizjach od transakcji, czy spreadach walutowych.
Do tego dochodzi kluczowy aspekt regulacyjny. Banki podlegają bardzo restrykcyjnym wymogom ostrożnościowym: muszą utrzymywać odpowiedni poziom kapitału własnego, kontrolować jakość portfela kredytowego, dbać o płynność. Fintechy — w zależności od modelu — podlegają częściowo podobnym wymogom lub działają na licencjach bankowych.
Z punktu widzenia analizy finansowej oznacza to, że kluczowe wskaźniki przy analizie banku są inne niż w przypadku „normalnej” spółki, znajomość takich pojęć jak Net Interest Margin, NPL, Coverage Ratio, czy LCR staje się niezbędna, by rzetelnie ocenić sytuację finansową i ryzyka związane z inwestowaniem w tego typu podmioty.
