Wstęp
Dosyć często w mediach można przeczytać, o tym, że rynki finansowe źle bądź pozytywnie zareagowały na wyniki wyborów. Stało się tak, chociażby podczas wyborów w Argentynie z 2019 roku, kiedy to wygrał socjalistyczny Alberto Fernandez. Dla inwestorów z całego świata stało się jasne, że Argentyna jest na równi pochyłej i nie można z nią wiązać większych nadziei. Ten wybór kosztował Argentyńczyków osłabienie ich własnej waluty o 25% w ciągu zaledwie tygodnia! Historia ekonomicznego Argentyny jest naprawdę ciekawa i tutaj odsyłamy do tekstu „Jak zepsuć walutę na przykładzie Argentyny”. Aż tak skrajne przypadki należą do rzadkości, jednak i tak rzadko kiedy giełda w ogóle nie reaguje na wolę ludu wyrażoną w głosowaniu.
Jak zachował się kurs argentyńskiego peso?
Wpływ wyborów na polską giełdę w przeszłości
Najwięcej stresu wybory generują wśród inwestorów i akcjonariuszy spółek Skarbu Państwa. Nic dziwnego, bo według danych, w Polsce średnia długość kadencji prezesa spółki państwowej wynosi niewiele ponad 2 lata. Dla porównania w Niemczech jest to prawie 7 lat.
Wpływ wyborów na notowania polskich akcji postanowili sprawdzić ekonomiści Marek Szymański oraz Grzegorz Wojtalik w swoim badaniu zatytułowanym: „Wpływ wyborów politycznych na ceny akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie”. W celu rozstrzygnięcia tej kwestii zebrali oni dane odnośnie wyborów odbywających się w Polsce i notowaniach na rynkach finansowych od 16 kwietnia 1991 roku (wtedy to odbyła się pierwsza sesja na GPW) do 31 grudnia 2019 roku. Następnie zaś utworzyli oni model ekonometryczny mający sprawdzić, czy dane wybory w okresie dwóch, pięciu oraz dziesięciu dni od dnia głosowania miały wpływ na dzienną stopę zwrotu z WIG, WIG 20 oraz kurs USD/PLN.
Średnia długość kadencji Prezesa spółek państwowych (dane do 2020 roku)
Wybory prezydenckie są najbardziej istotne dla giełdy
Okazało się, że jedynie wybory prezydenckie w Polsce mają istotny statystycznie wpływ na stopę zwrotu z indeksu WIG. Wybory prezydenckie powodowały, że w okresie pięciu dni od głosowania dzienna stopa zwrotu z tego indeksu była niższa. Głosowanie negatywne oddziaływało na dzienną stopę zwrotu pięć dni po wyborach oraz miało statystycznie nieistotny wpływ na notowania akcji pięć dni przed nimi. Podobne wnioski otrzymano z analizy wpływu wyborów na dzienną stopę zwrotu z WIG20. W tym wypadku również jedynie wybory prezydenckie miały istotny statystycznie wpływ. Przy czym ponownie był on negatywny i występował w okresie pięciu dni od głosowania.
My również przeprowadziliśmy własne badanie wpływu wyborów na zachowania kursów akcji z polskiej giełdy. Chcąc zbadać wpływ wyborów na giełdę, przeprowadziliśmy badanie, ramach którego przeanalizowano notowania WIG w okresach rozpoczynających się 3 miesiące przed wyborami i kończącymi się miesiąc po nich. Okres 3 miesięcy przed wyborami cechuje się jeszcze dużą niepewnością – większość głównych rywali ma jeszcze szanse na zwycięstwo. W tym okresie odbywają się również debaty polityczne, które niejednokrotnie przechylały języczek u wyborczej wagi.
Miesiąc po wyborach zwycięzca jest już znany, często znany jest już również koalicjant wygranej partii, natomiast rynek miał wystarczająco dużo czasu, by zdyskontować wynik. By sprawdzić, czy ruchy na WIG były spowodowane wyborami, czy jednak po prostu odzwierciedlały trendy na światowych parkietach, dodano notowania indeksu niemieckiego (DAX) i amerykańskiego (S&P 500). Czy zatem w gorączce wyborczej nocy można odnaleźć powiązanie z nastrojami inwestorów? Oto jak prezentowały się wyniki:
Wpływ wyborów na GPW w okresie rozpoczynającym się 3 miesiące przed wyborami i kończącym się 1 miesiąc po wyborach
Wybory są dla rynku bez znaczenia
W żadnym wypadku nie da się znaleźć istotnego powiązania pomiędzy zachowaniem się rynku a decyzją wyborców. Rok 1993, który może rzucać się w oczy ze wzrostem ponad 140%, był spowodowany masowym rzuceniem się Polaków na akcje spółek na samym początku kapitalizmu.
Większe spadki w 2007 zbiegły się z kolei z początkami globalnego kryzysu finansowego. Podobnie jak spadki w okresie wyborczym w 2011 roku, gdy mieliśmy do czynienia z kryzysem Strefy Euro. W tabeli brakuje roku 2019, gdy ponownie wybory wygrał PIS. Zmienność rynkowa była wówczas niewielka. WIG w zadanym okresie podrósł o zaledwie 3%.
Doszukiwanie się bezpośredniej korelacji pomiędzy wynikiem wyborów w 2023, a zachowaniem się giełdy jest mocno naciągane. Raz rynek rośnie, a raz spadnie. Historia nie pokazuje żadnej istotnej korelacji pomiędzy wynikami wyborów parlamentarnych w Polsce, a zachowaniem się giełdy.
Do zarobienia,
Piotr Cymcyk
