Wstęp
W trudnych warunkach rynkowych inwestorzy powinni zwłaszcza śledzić sytuację płynnościową firm, których akcje posiadają. Stan środków pieniężnych w kasie, czy struktura bilansu i odpowiedni poziom łatwo zbywalnej części aktywów to klucz do odpowiedniego zarządzania płynnością. Przedmiotem zainteresowania powinna być szeroko rozumiana płynność finansowa przedsiębiorstwa, czyli zdolność firmy do terminowego regulowania swoich zobowiązań. Narzędziami, które pomagają nam ocenić czy dana spółka jest wystarczająco „bezpieczna”, są wskaźniki płynności finansowej. To naturalny element analizy spółki, który podobnie jak Wskaźnik Altamana ułatwia inwestorowi podejmowanie decyzji.
Wzory na wskaźniki płynności finansowej
Wskaźnik płynności gotówkowej
Najbardziej podstawowym jest wskaźnik płynności gotówkowej. To miarą zdolności przedsiębiorstwa do pokrycia swoich krótkoterminowych zobowiązań finansowych za pomocą dostępnych środków pieniężnych. Informuje on o zdolności firmy do regulowania bieżących płatności, takich jak rachunki za dostawę, wynagrodzenia pracowników, spłata krótkoterminowych kredytów i inne bieżące wydatki.
Im większe wartości przybiera, tym firma ma lepszą sytuację finansową. Za optimum przyjmuje się na ogół 0,15. Z tym, że ogólnie przedział 0,1 – 0,2 traktowany jest dobrze. Dlaczego nie więcej? Każda płynność finansowa kosztuje. Szczególnie w warunkach wysokiej inflacji. Jeżeli dyrektor finansowy chciałby zwiększyć wskaźnik płynności gotówkowej do 1, to przedsiębiorstwo, którego zobowiązania krótkoterminowe wynoszą milion złotych, kosztowałoby to na dzisiaj około 90 tys. zł.
Tyle bowiem te pieniądze straciłyby na inflacji (nie były przecież nigdzie zainwestowane). Mądry dyrektor finansowy zainwestowałby tyle, ile by mógł. Płynność gotówkowa wyniósłaby ostatecznie około 0,15, a firma dzięki temu zaoszczędzi 90 tys. zł.
Wskaźnik podwyższonej płynności
Wskaźnik podwyższonej płynności przedstawia poziom możliwości uregulowania zobowiązań bieżących przez upłynnienie krótkoterminowych inwestycji, bez konieczności upłynnienia aktywów obrotowych, które są zaangażowane w działalności operacyjnej. Utrzymywanie pewnej kwoty środków pieniężnych w gotówce i innych inwestycjach krótkoterminowych, jest naturalną konsekwencją sytuacji nagłych. Chodzi o takie zdarzenia jak zatory płatnicze oraz inne sytuacje okazjonalne. Na ogół ten wskaźnik przyjmuje wartości mniejsze niż jeden.
Jego podwyższony poziom nie powinien być traktowany negatywnie. Wskaźnik podwyższonej płynności obejmuje bowiem tylko aktywa pracujące – inwestycje krótkoterminowe, które są odporne na inflację. Jedynym wyjątkiem jest moment, gdy mamy realne ujemne stopy procentowe. Statystycznie nawet krótkoterminowe inwestycje są w stanie zachować siłę nabywczą pieniądza.
W poniższej tabeli można zobaczyć wskaźniki podwyższonej płynności dla niektórych spółek z WIG. Firmy te dosłownie „śpią na pieniądzach”. Tak bowiem należy interpretować wskaźnik podwyższonej płynności, którego wartość przekracza 5.
Wartość wskaźnika podwyższonej płynności dla spółek z WIG
Wskaźnik bieżącej płynności
Wskaźnik płynności bieżącej pozwala sprawdzić możliwość spłaty zobowiązań dzięki pozbyciu się aktywów obrotowych, czyli takich środków, za które otrzymuje gotówkę w miarę szybko. Obejmuje to np. gotówkę w kasie, środki finansowe na rachunkach bankowych, akcje lub udziały, zapasy, materiały, produkty, a także należności krótkoterminowe (nieotrzymane wpływy potwierdzone fakturą lub umową).
W literaturze nie znajdziemy jednej optymalnej wartości tego wskaźnika. Wiele zależy od branży i specyfiki biznesowej badanej firmy. Według ogólnej literatury wartość, w którym powinien mieścić się wskaźnik bieżącej płynności finansowej wynosi od 1,6 – 1,9. Przekroczenie tego poziomu informuje o tym, że przedsiębiorstwo zbyt dużo środków zamroziło w aktywach obrotowych.
Niska wartość wskaźnika informuje o tym, że jednostka gospodarcza nie ma w posiadaniu odpowiednich zasobów gotówkowych, aby uregulować bieżące zobowiązania, które zaciągnęła w przeszłości. Podane odchylenia wynikają z różnych przyczyn. Przykładami tych przyczyn mogą być między innymi branża, zmieniające się otoczenie zewnętrzne i wewnętrzne przedsiębiorstwa, a także od wybranej strategii finansowej przedsiębiorstwa.
