Wstęp
Niedawno ukazało się badanie, które pokazuje, że Polacy kochają kapitalizm i zdecydowanie popierają wolny rynek. Na wszystkie 34 badane kraje, Polska zajęła 1 miejsce w rankingu deklarowanej wolności gospodarczej. Za nami znalazła się taka „świątynia kapitalizmu” jak Stany Zjednoczone czy Korea Południowa i Japonia. Państwami gdzie obywatele są najmniej wolnorynkowi, są m.in. Turcja, Bośnia i Hercegowina oraz Rosja. Badanie zostało przeprowadzone na próbie 1000 respondentów z każdych 34 państw.
Poglądy na wolny rynek i kapitalizm
Postawy prokapitalistyczne dominują w sześciu krajach – Polsce, Stanach Zjednoczonych, Korei Południowej, Japonii, Nigerii i Czechach. Kolejne 8 państw można określić jako neutralne. Są to : Argentyna, Szwecja, Mongolia, Rumunia, Brazylia, Nepal, Uganda i Wietnam. W większości badanych krajów (20) dominują postawy antykapitalistyczne, przy czym na czele znajdują się Czarnogóra, Rosja, Bośnia i Hercegowina oraz Turcja. O dziwo, Szwajcaria należy do tej grupy, choć tylko nieznacznie.
Na poniższym wykresie stosunek do kapitalizmu
Poniższy wykres pokazuje jak wiele osób z danego państwa popiera wolność gospodarczą
Jaką rolę odgrywa wiek, płeć i wykształcenie ?
Są kraje, w których wiek nie ma prawie żadnego wpływu na stosunek do kapitalizmu, jak na przykład Francja i Szwajcaria. Jednakże w innych istnieje wyraźny związek pomiędzy wiekiem a postawą wobec kapitalizmu. Najwyraźniej widać to w Stanach Zjednoczonych, gdzie respondenci powyżej 60. roku życia mają bardzo pozytywny stosunek do kapitalizmu (2,27), natomiast młodsi ludzie są nastawieni neutralnie albo wręcz lekko negatywnie. Jednak w większości krajów różnice nie są tak duże.
Z badania wynika również, że zdecydowana większość osób o niskich dochodach ma nastawienie antykapitalistyczne. Osoby o wysokich dochodach zupełnie odwrotnie. Jedynymi wyjątkami jest Wietnam, Nigeria i Pakistan. W tych krajach nawet biedni ludzie cenią kapitalizm. Państwami gdzie różnica w postrzeganiu kapitalizmu między biednymi a bogatymi jest największa, są Polska, Brazylia, Włochy, Hiszpania i Szwajcaria.
W większości krajów objętych badaniem respondenci płci męskiej są bardziej pozytywnie nastawieni do kapitalizmu. Istnieje bardzo niewiele wyjątków od tej reguły. Takim przykładem jest np. Wietnam. Państwami, w których płeć odgrywa kluczową rolę, jest Chile, Portugalia i Hiszpania.
W 26 z 34 krajów różnice między respondentami z wykształceniem podstawowym a respondentami z wykształceniem wyższym zawsze zmierzają w tym samym kierunku. Osoby lepiej wykształcone mają bardziej pozytywny stosunek do kapitalizmu niż osoby z wykształceniem podstawowym. W niektórych z tych krajów (jak Argentyna, Francja, Czechy, Albania, Portugalia, Brazylia i Hiszpania) tendencja ta jest nieco silniejsza.
