Warren Buffett to najlepszy inwestor wszechczasów! Tak mówi przynajmniej każdy serwis finansowy, każda lista lektur i każdy komentator. Powstały o nim setki książek, a kiedy kupuje akcję, miliony ludzi robią to samo następnego dnia. No cóż… to teraz czas zburzyć pewien pomnik.
Berkshire Hathaway, dwadzieścia ostatnich lat, do 11 września 2026, zrobiło plus 695%. Indeks S&P 500 w tym samym okresie plus 738%.
Najlepszy inwestor w historii przegrał z indeksem w skali aż DWUDZIESTU lat, a jak zejdziemy sobie do samego portfela akcji, który faktycznie trzymał, i porównamy go rok po roku z rynkiem, to wyjdzie nam linia, która przez dwie dekady nie wygenerowała w zasadzie żadnej dodatkowej istotnej wartości w dowolnym roku.
Nie, to nie będzie materiał jako diss na Buffetta. Oddam mu wszystko, co należne, a należne jest sporo, bo cztery MILIONY procent skumulowanego zwrotu od 1965 roku to fakt. Są jednak takie rzeczy, których się szeroko o Buffecie nie mówi, a zanim zaczniecie kupować każdą inwestycyjną książkę z poczciwym Warrenem na okładce, to warto, żebyście je poznali, bo jego legenda to nie jest żaden geniusz, tylko żelazna dyscyplina. To o tyle budujące, że nawet największy głąb może być najbardziej zdyscyplinowany.
Buffett nie miał żadnych supermocy. Na czym naprawdę zbudował swoją legendę?
Zanim będzie, że Cymcol obrzucam błotem „świętość”, to na początek trzeba oddać Buffettowi to, co Buffettowe. Od momentu, gdy przejął kontrolę nad Berkshire Hathaway w 1965 roku, do końca 2023, akcje spółki dawały średnio 19,8% rocznie.
S&P 500 w tym samym okresie dawał 10,2%. Łączny zwrot Berkshire to ponad cztery miliony procent. Gdybyście zainwestowali sto dolarów w Berkshire w 1965 roku, dziś mielibyście ponad 5 milionów. Te same sto dolarów w S&P 500 nie dałyby nawet 100 tysięcy. Dwa lata temu było to około 40 tysięcy dolarów. Różnica kosmiczna i nikt tego nie kwestionuje.
Skąd wzięła się przewaga Warrena Buffetta
Tylko skąd się wzięły te liczby? Kurs akcji Berkshire nie bierze się z powietrza. Jest pochodną tego, jak Buffett inwestował, i w swoich początkach inwestował genialnie.
Zaczynał w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych od zarządzania niewielkim kapitałem w swojej spółce partnerskiej, gdzie wykręcał średnio blisko 30% rocznie. Przy tak małych kwotach mógł polować na malutkie, zapomniane przez rynek spółki, czasem notowane poniżej wartości samej gotówki, jaką trzymały w kasie.
Potem, już w Berkshire, przestawił się z kupowania byle czego, byle tanio, na inwestowanie w duże paczki świetnych biznesów i trzymanie ich latami. See's Candies, GEICO, Coca-Cola, American Express. Do tego doszła broń, której zwykły inwestor nie ma.
Berkshire to nie tylko wehikuł inwestycyjny, ale też konglomerat innych biznesów. Wewnątrz tego konglomeratu jest na przykład biznes ubezpieczeń, a ten najpierw zbiera od swoich klientów składki ubezpieczeniowe, a odszkodowania wypłaca dużo później, czasem po wielu latach.
Tymi pieniędzmi klientów Buffett mógł przez cały ten czas obracać niemal za darmo. Każdy z nas za dostęp do kapitału musi płacić procent. Tak działa kredyt. W przypadku Berkshire biznes ubezpieczeniowy to była tania dźwignia finansowa, która mocno podkręcała każdą dobrą decyzję Buffetta. Dołóżcie do tego kilkadziesiąt lat procentu składanego i macie przepis na te cztery miliony procent skumulowanej stopy zwrotu.
Żeby oddać skalę: badacze policzyli, że Berkshire przez dekady działało ze średnią dźwignią około 1,6 do 1, czyli na każdego dolara kapitału własnego inwestowało dolara sześćdziesiąt, a koszt tej dźwigni był ujemny albo bliski zera, bo składki ubezpieczeniowe kosztowały Berkshire średnio MNIEJ niż rząd USA płacił za swoje obligacje. Buffett pożyczał taniej niż państwo amerykańskie i inwestował to w akcje przez pół wieku. Weźcie zwykłą, porządną strategię, dodajcie dźwignię 1,6 za darmo i sześćdziesiąt lat procentu składanego, a cztery miliony procent przestają być magią, a zaczynają być arytmetyką.
To na tych liczbach zbudowano wielkość Warrena Buffetta. Tylko że ta historia się już dawno temu skończyła. Współczesność nie ma nic wspólnego z tym, co działo się w ubiegłym wieku. Była realizowana w innej gospodarce i w innych czasach.
Berkshire Hathaway kontra S&P 500 po 2000 roku
Spójrzcie na zachowanie Berkshire już po roku 2000. Weźmy okres ostatnich 20 lat zakończonych dla Berkshire Hathaway dokładnie 11 września 2026 roku. Dały one stopę zwrotu w wysokości 695%. W tym samym czasie S&P 500 z reinwestowaniem dywidend dał 738% łącznie.
Najlepszy inwestor w historii pobity za okres aż dwudziestu ostatnich lat. To już sporo. Nie mówimy tu o roku, dwóch czy nawet 5, gdzie strategia może dojrzewać biznesowo. Mówimy o 20 latach.
Jeśli weźmiemy ostatnią dekadę, to jest jeszcze gorzej. Berkshire dawał około 13% rocznie, S&P 500 około 15%.
Zdarzały się lata, w których różnica była ogromna. W 2009 roku, kiedy rynki wracały po kryzysie finansowym, S&P 500 zyskał 26,5%. Berkshire? 2,7%. Prawie dziesięć razy mniej. W 2019 roku S&P urósł o 31,5%, Berkshire o 11%. W pandemicznym 2020 roku S&P zyskał 18,4%, a Berkshire ledwo 2,4%.
Ja wiem, że wielu z Was tutaj już płonie klawiatura, żeby mówić, jak to TY TEŻ CYMCOL MASZ LATA, GDZIE JEST GORZEJ. No mam, każdy ma, spoko, ale mówimy o 20 latach i ze mnie media na całym świecie nie robią „wyroczni z Olsztyna”. Przynajmniej jeszcze.
Dosłownie każdy początkujący inwestor na naszej planecie wchodzi w świat inwestycji z błędnym przeświadczeniem, że Buffett to jasnowidz. Tymczasem w swojej historii, szczególnie tej najnowszej, miał masę niewykorzystanych okazji i masę przespanej hossy.
Przyznaję jednak otwarcie, że proste porównanie ceny akcji Berkshire i S&P 500 to słabe narzędzie do oceny jakości inwestycji Warrena. W końcu kurs akcji Berkshire to nie to samo co inwestycje Berkshire.
Berkshire to dziś ogromny konglomerat, który siedzi na wielkiej górze gotówki i na przejętych w całości firmach, więc sam kurs może zaniżać obraz tego, jak Buffett dobiera akcje. Sprawdźmy więc to, co naprawdę się liczy. Jak radził sobie sam portfel giełdowych akcji, które faktycznie trzymano?
Portfel akcji Buffetta i brak alfy przez 20 lat
Firma inwestycyjna Semper Augustus odtworzyła ten portfel z raportów 13F, czyli obowiązkowych zestawień pozycji, które duzi zarządzający funduszami muszą co kwartał pokazywać rynkowi. Przez dwadzieścia lat, od 2006 do 2025 roku, akcje w portfelu Buffetta dawały około 10,9% rocznie. Całkiem nieźle, ale S&P 500 z reinwestowanymi dywidendami w tym samym czasie dawał 11%, czyli wynik mamy niemal identyczny. Nie ma tutaj żadnej alfy przez ostatnie 20 lat.
Brak tej alfy widać doskonale na wykresie. Portfel Buffetta zachowywał się niemal identycznie jak S&P 500 i to w zasadzie… zawsze.
Nie są to wyliczenia jakiegoś twardego hejtera Buffetta. Christopher Bloomstran, który stoi za tą analizą, jest wręcz fanem Berkshire. Uczciwie dodam, że jak cofniemy się dłużej, na prawie trzydzieści lat, portfel akcji Buffetta wychodzi minimalnie ponad indeks, jakieś 9,2% wobec 8,5% rocznie. Jednak cała tamta przewaga to zasługa dawnych czasów. W ostatnich dwóch dekadach nie ma po niej śladu. To jest najważniejsza puenta tego materiału.
Ktoś mógłby teraz powiedzieć, że Berkshire jest za duże, żeby pobić rynek. Tak, to w sumie prawda. Sam Buffett na spotkaniu z akcjonariuszami w 2020 roku powiedział, że jego najlepszy rok to był 1954, kiedy zarządzał niewielką kwotą. Im więcej kasy, tym większy problem i tym niższe będą stopy zwrotu.
Jeśli zarządzacie tylko milionem dolarów, możecie kupić udziały w małej, niedowartościowanej firmie bez wpływu na jej cenę.
Jeśli zarządzacie setkami miliardów, to każdy Wasz ruch jest trudny. Nie jesteście żaglówką, a supertankowcem. Nie zrobicie zwrotu z dnia na dzień, bo tak. Sam zwrot zajmie miesiące.
Kupujecie akcje i cena rośnie, zanim zdążycie zbudować całą pozycję. Zarządzacie taką kupą siana, że zanim kupicie wszystko, co chcecie kupić, to sami wygenerujecie wzrost ceny akcji. W drugą stronę jest ten sam problem.
Sprzedajecie i cena spada, zanim się pozbędziecie akcji. Do tego małe spółki odpadają z uniwersum. Nawet genialny zakup za miliard dolarów to przy takiej skali całe nic. Być może z małymi kwotami Buffett dalej robiłby po 50% rocznie. Nikt się tego nie dowie.
To też teza samego Buffetta. W liście do akcjonariuszy z 2013 roku napisał, co ma się stać z majątkiem, gdy umrze. 90% w tani fundusz indeksowy na S&P 500, 10% w krótkoterminowe obligacje. Nie w akcje Berkshire, ale w indeks. Kupujący akcje „bo Buffett kupił”, którzy słuchają legendy, kupiliby ETF.
Apple uratowało wyniki portfela Berkshire
Ja jednak trochę nie wierzę, że wielkość funduszu to jedyny problem Berkshire. Spójrzcie na ich portfel i zadajcie sobie pytanie, co ciągnęło wyniki w górę przez ostatnią dekadę? Praktycznie tylko Apple. W szczycie Apple stanowił prawie połowę całego portfela giełdowego Berkshire Hathaway. Prawie 50%. Jedna spółka. Nawet dziś to dalej pozycja nr 1 z udziałem 22% w portfelu.
Buffett przez dekady powtarzał, iż nie rozumie firm technologicznych i dlatego ich unika. Pozycję w Apple zaczął budować jako jedyną w 2016 roku. Potem ją wielokrotnie powiększał, aż w pewnym momencie ten jeden Apple stanowił połowę wartości wszystkich publicznych akcji w portfelu Berkshire.
Przez ostatnie dziesięć lat akcje Apple’a dawały blisko 30% rocznie. 10 tysięcy dolarów zainwestowane w Apple dekadę temu zamieniłoby się w 122 tysiące. Apple był jedyną istotną rakietą w portfelu.
Gdyby nie ta jedna inwestycja, wyniki Berkshire byłyby katastrofą. Tylko z tego płyną dwie lekcje. Po pierwsze, nie każda decyzja „wyroczni” jest dobra, a po drugie, koncentracja portfela może być zbawieniem, jeśli wiecie, co robicie.
Dla kontrastu pokażmy, co robiły inne wielkie zakupy „wyroczni z Omaha”? Kraft Heinz. W 2015 roku Berkshire pomógł połączyć Kraft z Heinzem. Buffett potem przyznał, że przepłacił. Wartość inwestycji spadła z 17 miliardów do 8,4 miliarda dolarów, a spółka dokonała odpisów na 15,4 miliarda.
Precision Castparts, kupiony w 2016 roku. Buffett wprost powiedział, że popełnił błąd. Odpis na 11 miliardów dolarów. IBM. Miliardy zainwestowane, Buffett przyznał się do pomyłki, sprzedał całą pozycję.
Do listy kosztów legendy dołóżcie jeszcze trzy lata siedzenia na górze gotówki. Pamiętacie narrację „Buffett gromadzi 365 miliardów, bo wie coś o krachu”? Krach nie przyszedł, S&P zrobił w tym czasie kolejne rekordy, a nowy prezes Greg Abel wydał w końcu w jeden kwartał 20 miliardów na akcje. To też był koszt, który został poniesiony.
Widzicie schemat? Jedna trafiona inwestycja w Apple maskuje serię przeciętnych lub wprost złych decyzji.
Czy to coś złego? Nie, liczy się końcowy wynik. Można mieć i 1/100 trafnych inwestycji. W inwestowaniu liczy się tylko to, czy na tej jednej zarobiło się więcej, niż straciło na innych. Tylko czy to wystarcza do statusu legendy? Tak średnio bym powiedział. Przynajmniej dla mnie.
Buffett’s Alpha i prawdziwa przewaga inwestora
W 2018 roku w prestiżowym Financial Analysts Journal ukazała się praca „Buffett’s Alpha” autorstwa Frazziniego, Kabillera i Pedersena. Naukowcy postanowili rozłożyć wyniki Buffetta na czynniki pierwsze.
Sprawdzili alfę Buffetta, uwzględniając znane czynniki rynkowe, czyli grupy akcji, które historycznie dają wyższe stopy zwrotu. Chodzi o spółki o niskiej wycenie, niskiej zmienności i wysokiej jakości bilansu. Takie cechy to nie są tajemnice, a dobrze udokumentowane prawidłowości, które nauka finansów zna od dekad. Jeśli systematycznie kupujecie tanie, bezpieczne, jakościowe spółki, historycznie zarabiacie więcej niż rynek. Nie dlatego, że jesteście geniuszami, ale dlatego, że te czynniki po prostu działają. Poprawka…. działały, bo rynek zmienia się cały czas i historyczne prawidłowości często w końcu tracą rację bytu.
Okazało się, że po uwzględnieniu tych czynników alfa Buffetta staje się statystycznie nieistotna. Nie da się powiedzieć, że miał jakąś specjalną zdolność ponad to, co wynikało z konsekwentnego kupowania tanich, bezpiecznych, jakościowych spółek i trzymania ich dekadami. Tak więc nawet wcześniejsze sukcesy Buffetta to nie były zdolności „wyroczni”, ale zdolność konsekwentnego trzymania się wszystkim znanych zasad. Żeby to dobrze wybrzmiało. Za takie podejście należy się wielki szacunek, ale to się rozmija z medialnym obrazem „wyroczni”.
Tylko uwaga. Tu muszę być fair. Te czynniki są dziś „wszystkim znane”, ale kiedy Buffett zaczynał je stosować, to nie były. Zjawisko, że tanie, spokojne spółki z dźwignią biją rynek, dostało nazwę w 2014. Buffett robił to od lat pięćdziesiątych.
Autorzy badania piszą to wprost. Jego przewaga polegała na tym, że zidentyfikował prawidłowości, które nauka nazwała czterdzieści lat później, i stosował je bez wahania przez pół wieku, także wtedy, gdy przez dekadę wyglądało to głupio. Geniusz był innego rodzaju. Wyrocznia niczego nie przewidywała. Wyrocznia miała proces i nie zmieniała go, gdy bolało.
Do tego pieniądze ze składek ubezpieczeniowych dawały mu tu największą przewagę, której przeciętny inwestor po prostu nie ma, bo nie prowadzi biznesu ubezpieczeniowego.
Czego naprawdę warto nauczyć się od Buffetta
Zbierzmy teraz to wszystko sobie w jedno, bo z tego materiału bardzo łatwo wyjść ze złym wnioskiem. Zły wniosek to „Buffett jest przereklamowany”. Dobry to „Buffett był kimś innym, niż mówi jego medialna legenda”.
Nie był jasnowidzem, który wie, co wzrośnie, ale człowiekiem, który sześćdziesiąt lat temu wymyślił nudny, dobry proces i NIE ZMIENIŁ GO ANI RAZU, także w dekadach, w których wyglądał przez to na dinozaura. Tanie, jakościowe spółki, długi horyzont, tania dźwignia, żadnego panikowania. Nauka potrzebowała czterdziestu lat, żeby nadać temu nazwy i potwierdzić, że działa. On to po prostu robił. To jest prawdziwy Buffett i to jest szacunek, jaki mu się należy. Nawet większy, moim zdaniem, niż ten z nagłówków, bo dyscyplina przez pół wieku jest o wiele trudniejsza.
Z Buffetta kopiujcie jego dyscyplinę, a nie to, co akurat powiedział, że myśli o rynku, i cieszcie się, że największy inwestor w historii nie miał supermocy, których Wam brakuje. Cierpliwość jest dostępna dla każdego.
Do zarobienia,
Piotr Cymcyk









