Wstęp
Polski sektor transportowy stanowi jeden z najważniejszych komponentów krajowej gospodarki. Jego znaczenie wykracza poza granice kraju, wpływając bezpośrednio na całość gospodarki Unii Europejskiej. To właśnie transport i logistyka umożliwia sprawną wymianę towarów i usług pomiędzy państwami będąc nieocenionym narzędziem do budowy jednolitego rynku. Sektor transportowy jest czymś, bez czego współczesna globalizacja nie byłaby możliwa. Polska przez swoje świetne położenie pomiędzy najważniejszymi szklakami handlowymi świetnie nadaje się na lidera rynku.
Polska branża transportowo-logistyczna pomimo dużych wyzwań piętrzących się w bardzo zmiennym ostatnimi laty otoczeniu utrzymuje bardzo ważną rolę w krajowej gospodarce. W latach 2021 - 22 odpowiadała za około 7% wytworzonej w kraju wartości dodanej brutto. W rzeczywistości jej znaczenie dla całej gospodarki Polski jest jeszcze większe. W transporcie i logistyce dominują bowiem firmy zatrudniające do 9 pracowników, a tych wyliczenia już nie obejmują.
Wybrane wskaźniki strukturalne branży i struktura przychodów według segmentów
Polska wyróżnia się wysokim tempem rozwoju branży
Dzięki splotowi kilku czynników polski sektor transportowy może rozwijać się w tempie 6% rocznie. To wynik znacznie lepszy od całej gospodarki w latach 2010 – 2020 (średnio 3,5% rocznie). Czynnikami ułatwiającymi rozwój jest już wcześniej wspomniane świetne położenie Polski oraz tania, ale wykwalifikowana siła robocza. Państwa Europy Zachodniej nie posiadają żadnego z tych elementów. W efekcie ich branża transportowo-logistyczna jest w stanie rosnąć po 2%.
Wzrost polskiego sektora transporotowo-logistycznego na tle państw UE
Najszybciej rosnącym podsektorem całej branży jest magazynowanie. W latach 2015 – 2020 spółki zajmujące się tą działalnością zwiększały przychody w tempie 19% rocznie. Firmy z naszego rodzimego sektora transportowego są ponadto w stanie rosnąć, nie tracąc na rentowności. Możemy zauważyć, że w 2021 i 2022 roku zyski netto polskich podmiotów z branży transporotowo-logistycznej rosły po 22%. Obecnie wskaźnik rentowności kapitału własnego (ROE) znajduje się na rekordowym poziomie 11,1%.
Zagregowane wyniki finansowe i rentowność polskiej branży transportowo-logistycznej
Polski sektor transportowo-logistyczny europejskim liderem
Dane są bez wątpienia pozytywne i stawiają polski sektor transporotowo-logistyczny w jak najlepszym świetle. Dzisiaj 125 tys. firm transportowych zatrudnia około miliona osób i odpowiada za przewóz 85 proc. polskiego eksportu (zobacz jak "Eksport przyczynił się do rozwoju Polski"). Szybki rozwój zapewnił nam pozycję europejskiego lidera. Dzisiaj polskie przedsiębiorstwa transportowe mają ogromny wkład nie tylko do polskiej, ale całej europejskiej gospodarki. W 2008 roku nasi przewoźnicy wozili 8 proc. towarów transportowanych drogami z Niemiec do Francji. Dziś jest to już około 25%.
Pozycja Polski w unijnym towarowym transporcie drogowym, 2021
Transport osób odrabia straty
Jedynie transport osobowy ma co nadrabiać. Zarówno ten polski, jak i zagraniczny odbudowuje się po gigantycznym ciosie, jaki otrzymał w 2020 roku. Lockdowny mocno zredukowały zapotrzebowanie na podróże. Duża część osób zaczęła z powrotem podróżować własnym autem i rezygnowała z transportu publicznego, czy przewoźników prywatnych. Na skutek pandemicznych restrykcji całkowita praca przewozowa w transporcie pasażerskim wszystkich państw UE-27 obniżyła się w 2020 r. o ponad połowę w porównaniu z rokiem 2019.
Najsilniej dotkniętą gałęzią był transport lotniczy, w którym pasażerokilometry spadły o 70% r/r. Transport kolejowy zaliczył spadek o 46%, a drogowy o 40%. Dane za 2022 rok pokazują jednak, że sytuacja w transporcie drogowym wróciła już do normy. Transport kolejowy także otrząsnął się po trudnym roku 2020, o czym pisaliśmy w tekście „Polacy wracają do podróżowania pociągami”.
Dane o przewozach pasażerskich w UE-27 łącznie i według gałęzi, 2010-2020
