Wstęp
Home bias, czyli skłonność do inwestowania głównie w rodzimy rynek, jest powszechnym zjawiskiem, które często ogranicza dywersyfikację portfela i naraża inwestorów na większe ryzyko związane z lokalnymi wahania gospodarczymi. Choć nadmierne poleganie na krajowych aktywach może być ryzykowne, w ograniczonym stopniu home bias może również przynieść korzyści. Inwestorzy są zwykle lepiej zaznajomieni z rodzimym rynkiem, co może pozwolić na bardziej świadome decyzje i lepsze wykorzystanie lokalnych informacji. Jak zbalansować home bias, aby czerpać z niego korzyści, nie rezygnując z globalnej dywersyfikacji?
Polacy są mocno przywiązani do swoich akcji i na tle innych krajów lokują wyjątkowo dużą pieniędzy na Polskim rynku. Jest to tym bardziej niebezpiecznie, kiedy zwrócimy uwagę na udział naszej giełdy w globalnym rynku!
Inwestorzy czują się bezpieczniej, kiedy trzymają środki w rodzimych spółkach, bo lepiej je rozumieją albo przynajmniej tak im się wydaje i nie muszą nie się borykać z barierą językową przy szukaniu informacji. Jednak czy to są wystarczające powody, żeby trzymać wszystkie jaja w jednym koszyku i wystawiać nasz portfel na podwyższone ryzyko?
Inwestowanie tylko w jednym kraju to ryzyko
Inwestowanie wszystkich środków na terenie jednego kraju nie jest zbyt rozsądnym podejściem. Historia daje nam sporo przykładów, które pokazują, że ograniczanie się do jednego rynku akcji może nas sporo kosztować. Poniżej kilka z nich:
- Japończycy, którzy w latach 80 inwestowali wszystkie środki w swój rynek, zostali wystawieni na trwającą prawie 20 lat bessę.
- Chińczycy, którzy posiadali akcje chińskie przed 1949, stracili wszystkie swoje środki, kiedy do władzy doszli komuniści i znacjonalizowali firmy.
- Polacy, którzy inwestowali w WIG20 w 2007 roku do dziś nie wyszli na plus.
Jeśli rynek, na którym inwestujemy, okaże się przegrzany, to możemy stracić pieniądze. Jeśli dane Państwo zbankrutuje, to możemy stracić pieniądze. Jeśli nowa władza będzie utrudniać prowadzenie biznesu na terenie danego kraju, to możemy stracić pieniądze.
Może wydarzyć się mnóstwo rzeczy, których nie będziemy w stanie przewidzieć i dywersyfikując portfel geograficznie, ograniczamy tego typu ryzyka.
Home bias może mieć zalety!
Istnieją jednak pewne przesłanki, które potwierdzają, że rozsądny poziom ukierunkowania na krajowe aktywa pozytywnie wpływa na zachowanie naszego portfela.
Badanie przeprowadzone przez Aizhana Anarkulova et al. pod tytułem “Beyond the Status Quo” empirycznie dowodzi, że Home Bias skutecznie poprawia wyniki inwestycyjne w całym cyklu życia dla szerokiej próby rynków rozwiniętych! Przebadano przedział od 50% do 0% alokacji środków w akcje krajowe rynków rozwiniętych z wyłączeniem USA (resztę portfela stanowiły akcje globalne). Wynik badań pokazał, że udział akcji krajowych na poziomie 35% skutkował najlepszą stopą zwrotu.
To główny wniosek: "Redukcja inwestycji krajowych poniżej 35% odbywa się kosztem gorszych wyników inwestycyjnych." Należy jednak pamiętać, że badanie dotyczy rynków rozwiniętych, do których Polska nie należy.
Vanguard przeprowadził też badanie na bazie kanadyjskiego rynku akcji i zbadał, jak wpływa Home Bias na portfel zbudowany z akcji kanadyjskich i akcji reszty świata. Jeśli chcielibyśmy całkowicie wyeliminować nastawienie na akcje krajowe z portfela, to powinniśmy ograniczyć je do takiej ilości, jaki procent globalnego rynku one stanowią.
Czyli zgodnie z tą zasadą Kanadyjczyk nie powinien posiadać w swoim portfelu więcej niż 3,4% kanadyjskich akcji. Natomiast jeśli Polacy mieliby się trzymać tej zasady, to równie dobrze mogliby od razu zrezygnować z krajowych akcji, bo udział naszej giełdy w światowej kapitalizacji to 0,3%, a udział w światowym indeksie to 0,1%. O ile ktoś nie trzyma w portfelu funduszu ETF na cały świat, to stosowanie tej zasady raczej traci sens i można od razu zaokrąglić to do 0%.
Badanie przeprowadzone przez Vanguard pokazuje jednak, że warto czasem przeważać krajowe akcje w swoim portfelu, ze względu na jego zmienność! Dla wielu inwestorów zmienność jest równoznaczna z ryzykiem i im bardziej ograniczają oni zmienność swojego portfela, tym większy komfort psychiczny czują.
W badaniu najmniejszą zmienność wykazywał portfel złożony w 30% z akcji kanadyjskich i w 70% z akcji światowych. Alokacja w kanadyjskie aktywa poniżej wartości 30% skutkowała podwyższoną zmiennością portfela! W takiej sytuacji wielu Kanadyjczykom może się opłacić przeważanie krajowych akcji.
Zalety Home Bias
Nieoczywiste zalety home bias
Istnieje też pewne ryzyko w inwestowaniu międzynarodowym, o którym dzisiaj jest stosunkowo cicho. W przypadku jakiegoś konfliktu międzynarodowego albo katastrofy, konkretny rynek może zostać zamknięty, a inwestorzy wywłaszczeni i pozbawieni swoich papierów wartościowych.
Jako obywatel kraju, w którym ta sytuacja ma miejsce, prawdopodobnie będziesz lepiej zorientowany w sytuacji i lepiej traktowany. Może uda Ci się na to przygotować i na przykład zdążysz sprzedać akcje. Jeśli nie, to masz większe szanse na uzyskanie jakiejś rekompensaty albo wywieranie skutecznego nacisku na rząd w celu odzyskania pieniędzy. Natomiast o inwestorów zagranicznych nikt nie będzie dbał w takiej sytuacji i prawdopodobnie zostaną z niczym.
Kolejnym aspektem, który gra na korzyść przeważania krajowych akcji są niższe koszty transakcji. Chyba najważniejszym kosztem, jaki ponosimy przy zakupie zagranicznych akcji, jest opłata za przewalutowanie środków. Kupując akcje we własnej walucie, nie ma potrzeby dokonywać przewalutowania.
W różnych krajach w grę wchodzą czasami ulgi podatkowe czy niższe opłaty za fundusze inwestujące w krajowe aktywa.
Jak widzimy, Home Bias może mieć swoje wady, ale też zalety. Na pewno nie polecam lokować wszystkich środków w jednym kraju, ale czasem warto zastanowić się nad pewnym przeważeniem krajowych aktywów w granicach zdrowego rozsądku.
