Wstęp
Co prawda często podając informacje o inflacji odnoszę się do tej bazowej, która wyklucza ceny energii i żywności, ale nie zmienia to faktu, że ceny żywności faktycznie rosną. Opieranie się na inflacji bazowej, która nie uwzględnia tych dwóch elementów ma jak najbardziej sens. Tłumaczyłem to już choćby w tym wpisie: "Inflacja w USA zaraz zacznie spadać". Ceny żywności i energii są o wiele bardziej podatne na szoki podażowe. W efekcie mają tendencję do szybkich wzrostów i szybkich spadków w zależności od tego, co akurat dzieje się na rynku.
Problem z żywnością jest jednak taki, że zdecydowanie łapie się do artykułu pierwszej potrzeby. Nikt nie wyjdzie na ulicę, jeśli nie będzie go stać na nowy telewizor, czy samochód, ale jeśli już nie będzie miał co zjeść następnego dnia, to szanse na wzrost społecznych napięć rosną niewspółmiernie. Zresztą historia zna już takie przypadki i to wcale nie takie odległe. Jeśli spojrzeć na światowy indeks cen żywności od FAO, to widać, że poprzednie dwa wystrzały cen żywności mocno zbiegły się w czasie z globalnymi napięciami. Pomiędzy 2006 i 2008 rokiem, ceny żywności wzrosły na świecie niesamowicie. Ryż podrożał o 217%, pszenica o 136%, a kukurydza o 125%. Efektem było sporo zamieszek w krajach biedniejszych. Kolejny wystrzał cen żywności to rok 2011 i arabska wiosna, która wywróciła kilka politycznych stolików w tamtym regionie. Jaki będzie efekt geopolityczny dziś? Tego nie wiem, ale warto pamiętać, że akurat ceny żywności mają o wiele szersze przełożenie na geopolitykę, niż ceny elektroniki.
Indeks cen żywności FAO od 2004 roku
Wzrost cen żywności najczęściej determinowany jest przez zaburzenia podażowe. Rzadko kiedy to popyt determinuje tu wahania cen. Nie zaczynamy z miesiąca na miesiąc jeść istotnie więcej lub mniej. Tym razem również nie jest inaczej, co zresztą widać dobrze też na poniższym wykresie od S&P Global. Problemy z podażą, gdy zaczęły odpuszczać na przełomie 2021 / 2022 roku, to natknęły się na wojnę, a Ukraina odgrywa w globalnym łańcuchy żywności niezwykle istotną rolę. W końcu problemy podażowe zaczną odpuszczać, bo nawet dziś, gdy wojna wciąż trwa, Ukraina wciąż zasiewa zboża. Jeśli więc obawiasz się, że ceny żywności będą rosły w nieskończoność, to spokojnie, nie będą.
Problemy podażowe na rynku żywności
Oglądaj też: Merytorycznie o giełdzie #002 - Najciekawsze dane tygodnia
Do zarobienia,
Piotr Cymcyk
