Tego jeszcze nie było, NBP luzuje monetarnego pasa. Co to oznacza? - DNA Rynków
NBP poluzowuje politykę monetarną w polsce pierwszy raz w historii w takiej skali

Tego jeszcze nie było, NBP luzuje monetarnego pasa. Co to oznacza?

Sytuacja na rynku jest wyjątkowa, więc wymaga niecodziennych rozwiązań. Do tej pory nigdy w historii NBP nie zdecydowano się na luzowanie ilościowe, czyli rozwiązanie niezwykle popularne w Strefie Euro, Japonii czy USA od czasu ostatniego kryzysu 2008-2009. Tym razem banki centralne mierzą się z rozprzestrzeniającą pandemią, która zaraz uderzy w gospodarki z ogromną siłą. Skala problemu jest globalna, więc wymaga radykalnych środków. Nic gorszego niż przestój nie może się gospodarce przydarzyć.

Luzowanie ilościowe w Polsce faktem

15 marca miała miejsce historyczna, ale nie bezprecedensowa decyzja Rezerwy Federalnej w USA, w wyniku której ścięto stopy procentowe do zera. Zainicjowano także kolejny, potężny program luzowania ilościowego oraz zlikwidowano rezerwę obowiązkową, uwalniając bufory kapitałowe banków. Takie działania FED ostatni raz widziano w trakcie upadku Lehman Brothers w 2008 roku. Dzień później, 16 marca NBP również wytoczył swoje działa i podjął decyzje o poluzowaniu monetarnym w Polsce. Co dokładnie wprowadzano i na czym to polega?

  • Operacje REPO, które mają za zadanie wspomagać płynność banków. Pierwsza taka operacja została wprowadzona niemal natychmiast. Polega ona na skupowaniu przez NBP od banków komercyjnych aktywów. Najczęściej są to instrumenty dłużne emitowane przez Skarb Państwa lub właśnie NBP. W taki sposób banki dostają dodatkową gotówkę. Operacja REPO jest jednak warunkowa, a przez to tymczasowa. Za jakiś czas, np. 7 dni następuje odsprzedaż. Wspierają one więc płynność tylko w danej chwili, ale w warunkach nagłego wyschnięcia tej płynności czasem potrafią uratować instytucje.
  • Kredyt wekslowy podobny do programu TLTRO (Targeted Longer-Term Refinancing Operations) wprowadzonego przez Europejski Bank Centralny. To narzędzie, które pozwala bankom refinansować swoje kredyty udzielane przedsiębiorcom z sektora niefinansowego. W ten sposób NBP zachęca banki komercyjne do pożyczania środków tak, aby gospodarka dostała zastrzyk gotówki tam, gdzie najbardziej go potrzebuje. Finansowanie z banku centralnego firm produkcyjnych pozwala przetrwać firmom i uchronić je przed bankructwem.

Jednak najważniejsza zapowiedź NBP i decyzją bezprecedensową co do skali oraz znaczenia dla gospodarki było odpalenie Bazooki NBP w postaci:

  • Skupu obligacji skarbowych na rynku wtórnym. Obligacje będą skupowane w ramach tzw. strukturalnych operacji otwartego rynku. W porównaniu ze wspomnianym REPO różnica jest znaczna, bo skup lub sprzedaż tego typu przeprowadzana jest na długi termin. W efekcie banki komercyjne uzyskują dodatkową płynność na długi czas.

Na pomoc przybywa Rada Polityki Pieniężnej

Dzień po komunikacie NBP, 17 marca odbyło się historyczne posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej (RPP). Dokładnie po 5 latach nastąpiła zmiana stóp procentowych. Do tego dnia stopa referencyjna wynosiła 1,5%. Główna stopa procentowa została obniżona o 0,5 punktu procentowego, czyli od 17 marca wynosi 1%. To najniższy poziom w historii. Natomiast stopa lombardowa o 1 punkt, czyli wynosi 1,5%. Czy to ważne? Tak i to bardzo.

Wysokość referencyjnej stopy procentowej NBP
Stopy procentowe NBP w Polsce najniższe w historii (2020 rok)

Źródło: opracowanie własne
Pisaliśmy o tym tutaj, ale przypomnijmy, że stopa lombardowa określa cenę, po której NBP udziela bankom komercyjnym pożyczek. Natomiast stopa referencyjna ustala rentowność bonów pieniężnych emitowanych przez NBP w trakcie podstawowych operacji otwartego rynku. Czyli dokładnie tych papierów, które w ramach REPO będą kupować banki komercyjne. Dlaczego ta stopa jest tak ważna? Bo ma silny związek z wysokością oprocentowania także naszych kredytów.

Ponadto RPP zdecydowała o obniżeniu stopy rezerwy obowiązkowej. To część wartości depozytów, które banki komercyjne muszą składać do banku centralnego. Z 3,5% obniżono ją do 0,5%. NBP podwyższył też oprocentowanie tych środków z dotychczasowych 0,5% do poziomu 1%. Wszystkie te działania, zarówno decyzje NBP, jak i RPP w połączeniu z ogłoszonymi przez rząd pomocami mają w założeniu pomagać gospodarce z późniejszymi konsekwencjami pandemii koronawirusa.

Co to oznacza dla Ciebie i Twoich pieniędzy?

Pierwszą i najbardziej odczuwalną konsekwencją dla wielu ludzi i przedsiębiorstw będą oczywiście niższe raty kredytów. Obniżenie podstawowej stopy procentowej o 0,5 pkt procentowego oznacza spadek przeciętnej raty kredytu o kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Niskie stopy procentowe to niskie oprocentowanie depozytów. O jakimkolwiek zarobku na lokacie można zapomnieć. Nawet, gdy inflacja zacznie się niedługo obniżać.

W normalnych warunkach takie działania przyniosłyby niemal natychmiastowe efekty. W obliczu ograniczonego działania wielu przedsiębiorstw, transportu i spadku konsumpcji, efektywność tych zmian nie będzie tak wysoka. Ważniejsza będzie polityka fiskalna rządu. Dostępne ulgi, odroczenia płatności i pomoce finansowe dla dotkniętych kryzysem branż. Same obniżki stóp nie uzdrowią gospodarki, nie popchną ludzi do zakupów, a firm do produkcji. Tani kredyt może zachęcić, ale bez sprzyjających warunków zewnętrznych może nie wystarczyć, aby wrócić na ścieżkę wzrostów. Kluczowa jest teraz efektywność stymulacji fiskalnej oraz to, jak długo będziemy jeszcze w domach.

Do zarobienia,
Agata Paluch


Komentarze

  1. Czy dowiezienie bankom tego relatywnie taniego pieniądza w efekcie wspomoże te przedsiębiorstwa, o które się wszyscy teraz tak bardzo martwią, czy też „na koniec dnia” da to piękny window dressing bilansom banków, żeby uspokoić akcjonariuszy tychże?

    1. Cześć Marcin,
      dlaczego takie działanie miałoby dać „piękny window dressing bilansom banków”? Co przez to rozumiesz, bo nie do końca wiem o co Ci chodzi.


Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Autor

Agata PaluchAgata Paluch - doświadczona inwestorka indywidualna działająca głównie na rynku instrumentów pochodnych, obecnie pracuje w bankowości.
Slider
Slider

Ankieta

Wybierz jeden nowy projekt DNA

Pokaż wyniki

Loading ... Loading ...

Polecane wpisy

Array ( [0] => 86 [1] => 89 )

Wskaźnik Koniunktury DNA Rynków - marzec 2020


Wskaźnik Koniunktury DNA Rynków – kwiecień 2020


O naturze w gospodarce, z czego składa się cykl koniunkturalny?


Rynek pracy w zapaści, czy czeka nas powrót do 20% bezrobocia?!


Szklana kula wgłąb amerykańskiej gospodarki. ISM, czyli indeks, który przewiduje przyszłość.


Wskaźnik Koniunktury DNA Rynków - luty 2020


Slider
Slider

Polecane wpisy

Rynek pracy w zapaści, czy czeka nas powrót do 20% bezrobocia?!


Wskaźnik Koniunktury DNA Rynków – kwiecień 2020


O naturze w gospodarce, z czego składa się cykl koniunkturalny?


Wskaźnik Koniunktury DNA Rynków - marzec 2020


Szklana kula wgłąb amerykańskiej gospodarki. ISM, czyli indeks, który przewiduje przyszłość.


Wskaźnik Koniunktury DNA Rynków - luty 2020