Put-call parity to zależność, która wiąże ze sobą cenę opcji call i opcji put na tę samą spółkę, z tym samym kursem wykonania i tym samym terminem wygaśnięcia. Mówi, że te dwie ceny nie mogą się rozjechać, bo da się je ze sobą sklejać i podmieniać. Jeśli znasz cenę jednej, cenę drugiej wyznaczasz matematycznie.

Nie musisz jej liczyć, żeby inwestować w opcje. Ale musisz ją rozumieć, żeby nie dać się nabrać na kilka bardzo popularnych mitów.

Weźmy dwa portfele. W pierwszym masz opcję call z kursem wykonania 100 zł i tyle gotówki, żeby w dniu wygaśnięcia mieć dokładnie 100 zł. Dziś trochę mniej, bo gotówka do tego czasu pracuje na odsetkach. W drugim masz akcję i opcję put z tym samym kursem wykonania 100 zł.

Sprawdź, co się dzieje w dniu wygaśnięcia. Jeśli akcja kosztuje 130 zł, w pierwszym portfelu wykonujesz calla, płacisz 100 zł z gotówki i masz akcję wartą 130 zł. W drugim put wygasa bezwartościowo i zostajesz z akcją wartą 130 zł. Jeśli akcja kosztuje 70 zł, w pierwszym call wygasa bezwartościowo i zostajesz ze 100 zł gotówki. W drugim wykonujesz puta, sprzedajesz akcję po 100 zł i też masz 100 zł.

Każdy scenariusz daje ten sam wynik. A dwie rzeczy, które na końcu są zawsze warte tyle samo, muszą kosztować tyle samo na początku. Inaczej ktoś kupiłby tańszy portfel, sprzedał droższy i zgarnął różnicę bez ryzyka. Takich okazji rynek nie zostawia na dłużej niż ułamek sekundy.

Po pierwsze, pozycje syntetyczne. Skoro opcja call plus gotówka równa się opcja put plus akcja, to każdą z tych czterech rzeczy da się zbudować z pozostałych trzech. Kupiony call i sprzedany put z tym samym kursem wykonania zachowują się jak akcja. Akcja i kupiony put zachowują się jak call. A akcja i sprzedany call, czyli popularny covered call, zachowują się dokładnie jak sprzedany put.

Po drugie, zmienność implikowana. Skoro cena puta wynika z ceny calla, to obie opcje z tym samym kursem wykonania muszą mieć tę samą zmienność implikowaną. Kiedy słyszysz, że puty są droższe od calli, chodzi o puty z niższym kursem wykonania w porównaniu z callami z wyższym, czyli o tak zwany skew, a nie o dwie opcje na tym samym poziomie.

Po trzecie, interpretowanie rynku. Jeśli parytet wygląda na złamany i put jest wyraźnie za drogi względem calla, to prawie nigdy nie jest okazja. To informacja. Rynek wycenia dywidendę, której nie uwzględniłeś, albo akcje są trudne do pożyczenia i krótka sprzedaż kosztuje, co podnosi cenę putów.

• Dywidendy trzeba uwzględnić. Spodziewana dywidenda przed wygaśnięciem obniża cenę calla i podnosi cenę puta. Pominiesz ją i parytet „nie zgadza się” bez żadnego powodu.
• Rozjazd cen to zwykle koszt, nie okazja. Spread bid-ask, prowizje, koszt pożyczenia akcji i podatki zjadają teoretyczny zysk z arbitrażu. Na realnym rynku parytet domykają market makerzy, nie inwestorzy indywidualni.

Put-call parity wiąże cenę calla, puta, akcji i gotówki w jedną równość, której rynek nie pozwala złamać. Z jednej ceny wynika druga, call i put na tym samym kursie wykonania mają tę samą zmienność implikowaną, a każdą pozycję opcyjną da się zbudować na kilka sposobów. Jeśli coś wygląda na złamanie parytetu, szukaj dywidendy albo kosztu pożyczenia akcji.