Opcja call (opcja kupna)
Opcja call to prawo, ale nie obowiązek, kupienia instrumentu bazowego, na przykład akcji, po z góry ustalonej cenie w ustalonym czasie. Za to prawo płacisz premię. Jeśli akcja podrożeje powyżej ustalonej ceny, zarabiasz. Jeśli nie, tracisz najwyżej tyle, ile zapłaciłeś.
To najprostszy sposób, żeby postawić na wzrost z ograniczoną stratą i dużą dźwignią. I jednocześnie instrument, na którym inwestorzy indywidualni tracą najwięcej pieniędzy. Właśnie dlatego, że wizja ograniczonej straty, tak kusi.
Jak to działa?
Akcja kosztuje 100 zł. Kupujesz call z kursem wykonania 100 zł, wygasający za trzy miesiące, za 5 zł premii. Masz teraz prawo kupić akcję po 100 zł, bez względu na to, co się stanie.
- Trzy scenariusze w dniu wygaśnięcia. Akcja kosztuje 120 zł - twoje prawo do kupna po 100 zł jest warte 20 zł, odejmujesz 5 zł premii, zostaje 15 zł zysku, czyli 300% na zainwestowanym kapitale (bo zapłaciłeś wspomniane 5 zł premii). Akcjonariusz w tym czasie zarobił 20%.
- Akcja kosztuje 105 zł - opcja jest warta 5 zł, dokładnie tyle, ile zapłaciłeś, wychodzisz na zero, choć akcja wzrosła o 5%.
- Akcja kosztuje 99 zł albo 60 zł (poniżej ceny wykonania 100 zł) - prawo do kupna po 100 zł jest nic niewarte, opcja wygasa, tracisz 5 zł. Całe 100% zainwestowanej kwoty, ale ani grosza więcej.
Twój próg opłacalności to kurs wykonania plus premia, tu 105 zł. Poniżej tracisz, powyżej zarabiasz, a strata nigdy nie przekroczy premii. To jest cała asymetria opcji call, ograniczona strata, nieograniczony zysk.
Z czego składa się cena?
Premia ma dwie części. Wartość wewnętrzna to tyle, ile opcja byłaby warta, gdybyś wykonał ją natychmiast. Call z kursem 100 zł przy akcji po 108 zł ma 8 zł wartości wewnętrznej. Jeśli akcja kosztuje 95 zł, wartość wewnętrzna to zero.
Reszta to wartość czasowa. Płacisz za szansę, że do wygaśnięcia akcja pójdzie w górę. Im więcej czasu i im bardziej zmienna spółka, tym ta szansa więcej kosztuje. Ta część premii topnieje z każdym dniem i w dniu wygaśnięcia wynosi zero. Dlatego kupując calla, jesteś w wyścigu z czasem. Akcja może stać w miejscu, a ty i tak tracisz. Wartość czasowa twojej opcji spada.
Druga strona, czyli wystawca opcji
Ktoś musi ci to prawo sprzedać. Wystawca calla dostaje premię i bierze na siebie obowiązek sprzedania ci akcji po 100 zł, choćby kosztowała 200. Jeśli ma te akcje, to strategia covered call - oddaje część potencjalnego wzrostu w zamian za pewny dochód z premii. Jeśli ich nie ma, to naked call, i jego strata nie ma górnej granicy. Akcja może urosnąć bez końca, a on musi ją dostarczyć.
To dwie zupełnie różne gry. Kupujący płaci mało i rzadko wygrywa, ale kiedy wygrywa, wygrywa dużo. Wystawca zarabia mało i często, aż do dnia, w którym jeden ruch zabiera mu zyski z wielu miesięcy.
Po co ludzie kupują calle?
- Dźwignia z bezpiecznikiem. Zamiast wydać 10 000 zł na 100 akcji, wydajesz 500 zł na calla i masz podobną ekspozycję na wzrost przez trzy miesiące. Jeśli się mylisz i spółka spada o 30%, tracisz 500 zł, nie 3 000.
- Zakład na wydarzenie. Wyniki, decyzja regulatora, premiera produktu. Call pozwala postawić na konkretną datę bez trzymania akcji na stałe.
- Zabezpieczenie krótkiej pozycji. Jeśli grasz na spadki, kupiony call ogranicza stratę, gdyby kurs poszedł w górę.
- Zamiana akcji na opcje. Część inwestorów po dużym wzroście sprzedaje akcje, kupuje calle z długim terminem i zostawia sobie udział w dalszym wzroście za ułamek kapitału, a resztę trzyma w gotówce.
Pułapki, na które trzeba uważać
- Możesz dobrze przewidzieć ruch i stracić. Akcja rośnie, ale za wolno albo za późno, i wartość czasowa topnieje szybciej, niż rośnie wartość wewnętrzna. Przy opcjach nie wystarczy wiedzieć, co się stanie. Trzeba wiedzieć kiedy i o ile.
- Przed wynikami opcje są drogie. Rynek wie, że będzie mocny ruch, i wycenia to w premii. Po publikacji zmienność implikowana spada i opcja tanieje, nawet jeśli akcja poszła w dobrą stronę. Kupujący calle przed wynikami regularnie mogą odgadywać kierunek i tracić pieniądze, jeśli ruch będzie zbyt słaby.
- Tanie calle daleko out of the money to losy na loterię. Kosztują grosze, bo szansa, że akcja dojdzie do kursu wykonania, jest mała. Z pięciu takich opcji cztery wygasają bezwartościowo i to jest ich normalny wynik, nie pech.
W skrócie
Opcja call daje prawo kupna po ustalonej cenie, kosztuje premię i wygrywa dopiero wtedy, gdy akcja pójdzie powyżej kursu wykonania o więcej niż ta premia, i zrobi to przed terminem wygaśnięcia. Strata kupującego kończy się na premii, strata wystawcy bez pokrycia nie kończy się nigdzie.
Opcja call to zakład, w którym możesz mieć rację co do ruchu, ale przegrać przez czas i skalę ruchu.