22 pytania, które zadajesz sobie odnośnie PPK - DNA Rynków

22 pytania, które zadajesz sobie odnośnie PPK

Lada moment decyzje o tym czy zostać w PPK, czy się z niego wypisać będzie musiał podjąć właściwie każdy. Łącznie ponad 11 milionów pracowników przed 55 rokiem życia wkrótce zdecyduje czy odda część swojej pensji na rzecz Pracowniczych Planów Kapitałowych, czy może zachowa ją dla siebie. Ten wybór należy bezwarunkowo do nas. Natomiast decyzję o tym, kto będzie docelowo zarządzał naszymi pieniędzmi podejmie pracodawca. Będzie miał do wyboru firmę ubezpieczeniową lub Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI). Rozważania o tym, czy złożyć rezygnację, czy może jednak odkładać na dodatkową emeryturę powinny być poprzedzone głębszym zbadaniem tematu. O wadach i zaletach PPK oraz tym jak działają te programy pisaliśmy jeszcze przed wejściem ich w życie. Jednak teraz wiemy o samej koncepcji już wiele więcej. Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, które powinny pomóc Ci w podjęciu decyzji o tym czy zostać w PPK czy może jednak się z niego wypisać.

Świnka skarbonka jako "Zakład Ubezpieczeń Społecznych"

Pytania na jakie znajdziesz odpowiedź poniżej:

Koniecznie obejrzyj też nasz program „Inwestycyjny Ring: czy warto zostać w PPK?” i poznaj argumenty za i przeciw wypisaniu się z Pracowniczych Planów Kapitałowych</p>

Gdzie docelowo trafią Twoje pieniądze?

Jeżeli pracodawca wybrał jedno z wielu towarzystw inwestycyjnych działających na rynku, to twoje pieniądze trafią do odpowiedniego funduszu inwestycyjnego. Będą tam inwestowane wedle polityki inwestycyjnej, która jest oczywiście zbieżna z ustawą o PPK. Natomiast jeśli pracodawca wybrał firmę ubezpieczeniową, to docelowo twoje składki trafią do UFK, czyli ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego. Formy prawne nieco się różnią, ale obie podlegają pod tę samą nadrzędną ustawę o Pracowniczych Planach Kapitałowych. To oznacza, że obowiązują je te same limity inwestycyjne. Jeśli boisz się, że fundusz zainwestuje Twoje pieniądze w akcje z jednego rynku i raptem wszystko straci, to uspokajam. To się nie wydarzy! Zarządzający funduszami mają dużą dowolność w decyzjach inwestycyjnych, ale obowiązuje ich pewna dywersyfikacja, która mocno ogranicza ryzyko. Zatem wyobrażenie o wielkim krachu i całkowitej utracie pieniędzy można włożyć między bajki.

Czy wybór pracodawcy ma znaczenie dla twoich pieniędzy?

Tak! Ogromne. Wybór firmy inwestycyjnej ma oczywiście znaczenie, ale pracodawca nie miał łatwego zadania z jednego względu. Takich funduszy w Polsce jeszcze nie było. To jakie stopy zwrotu osiągną wyjdzie tak naprawdę w praniu. Nie ma danych historycznych, z których można cokolwiek wnioskować. Wiele osób zasugeruje się oczywiście Otwartymi Funduszami Emerytalnymi (OFE), które to tak zniechęcają wielu pracowników do pozostania w PPK. Jednak to mało porównywalne dane, choćby z tego powodu, że te fundusze mają zupełnie inne limity inwestycyjne. PPK ma znacznie większy, dozwolony wachlarz instrumentów finansowych i rynków, na których mogą inwestować. Niemniej jednak widoczne na rynku wyniki różnych TFI mogą coś sugerować o zespole pracujących tam analityków.

Co się stanie z moimi pieniędzmi, jeśli zmienię pracę?

Tak naprawdę nic wielkiego. Nie stracisz swoich pieniędzy. Teoretycznie możesz mieć nawet kilkanaście PPK, więc jeśli zmienisz pracę, możesz odprowadzać składki do PPK nowego pracodawcy. Możesz też przenieść swoje dotychczas zgromadzone środki w formie tzw.” wypłaty transferowej”. Jeśli nie zrobisz nic, to Twoje środki pozostaną na dotychczasowym rachunku PPK i tam poczekają do emerytury. To jest właśnie ta sytuacja, która powoduje, że możesz mieć nawet kilkanaście PPK. Jeśli często zmieniasz pracę i nie wyrażasz zgody, by środki przenieść na rachunek PPK wybrany przez obecnego pracodawcę. Należy jednak pamiętać, że pracodawca zawiera umowę o prowadzenie PPK dla Ciebie dopiero po upływie trzeciego miesiąca zatrudnienia. Oznacza to, że tylko jeśli przepracujesz ponad 3 miesiące w jednej firmie, pracodawca założy w Twoim imieniu i na Twoją rzecz rachunek PPK. Generalnie rzecz ujmując, PPK powinno wędrować za Tobą, gdy zmieniasz pracę, chyba że nie wyrazisz zgody na taki transfer.

Czy środki na rachunku PPK są moją własnością?

Tak. To jedna z charakterystycznych różnic PPK vs OFE. Środki zgromadzone w PPK należą do nas. Jest to jasno i klarownie napisane w ustawie (tak, ustawy można zmieniać, ale o tym później). Możesz je w każdej chwili wycofać, podlegają dziedziczeniu oraz podziałowi w trakcie rozwodu. W zasadzie możliwość rozporządzania środkami zgromadzonymi w PPK nie różni się od władzy nad pieniędzmi na rachunku oszczędnościowym. Z tym, że na PPK przynajmniej w teorii mają szansę zarobić dla Ciebie więcej. Oczywiście program nie zachęca do wypłaty tych środków przed 60 rokiem życia, bo wówczas stracimy część pieniędzy. Idea w końcu ma służyć długoterminowemu oszczędzaniu na jesień życia.

Czy pracodawca może mi obniżyć wynagrodzenie w związku z PPK?

Nie, twój pracodawca nie ma takiego prawa. Twoje wynagrodzenie w związku z wprowadzeniem PPK powinno zmienić się tylko o 2% od kwoty brutto, które zamiast na twoje konto osobiste trafi na twój rachunek PPK. Odpowiednie przepisy w tym zakresie zawiera Kodeks Pracy.

Czy jest ryzyko, że rząd zabierze mi pieniądze z PPK?

Wielu z nas boi się powtórki z OFE, gdzie pieniądze w dużym stopniu zostały zamienione na zapisy księgowe w ZUS. Uczciwie trzeba jednak powiedzieć, że ustawa o OFE w przeciwieństwie do PPK nie wspominała o tym, że te pieniądze są naszą własnością. Oczywiście dowolny zapis w ustawie można zmienić w niemal dowolnej chwili. Niemniej jednak PPK to zupełnie inny twór. Po pierwsze, tutaj nie ma żadnego przelewu do ZUS, składki wędrują od razu do firmy inwestycyjnej. Od strony praktycznej będzie to taki sam przelew, jakby pracodawca wykonał go na rachunek bankowy swojego pracownika. Czy jest jakieś ryzyko, że rząd to zagarnie i wyda na budowę kopalni czy stadionu narodowego? Oczywiście zawsze jest ryzyko, że rząd znacjonalizuje Twoje pieniądze, ale tak samo może zrobić w przypadku gotówki na koncie oszczędnościowym. Poziom strachu o oszczędności zarówno w PPK, jak i depozycie bankowym w zasadzie powinien być taki sam. Jeśli jednak nie ufasz ustawodawcy w jego zapewnienia o pełnej prywatności środkówmożesz wypłacać zgromadzone przez siebie środki wcześniej, przed pójściem na emeryturę.

Ile otrzymam, jeśli wycofam swoje pieniądze przed 60 rokiem życia?

Program ma zachęcać do tego, aby te pieniądze inwestować aż do czasu emerytury. Jeżeli wypłacimy środki przed tym okresem to trochę stracimy. Ile? Całość dopłat od Państwa, czyli 250zł na powitanie i coroczne 240zł. To zostanie potrącone w całości. Składki pracownika, które sami wpłaciliśmy zostaną nam zwrócone w pełni. Natomiast ze składek, które dołożył pracodawca zostanie nam zwrócone 70%. Pozostałe 30% będzie potrącone i przekazane na nasze konto emerytalne w ZUS. Ponadto od wypracowanych przez kapitał zysków zostanie potrącony 19% podatek Belki.

Ile razy mogę zmienić zdanie o przystąpieniu do PPK?

Wiele razy – nie ma limitu. Możesz wielokrotnie zmieniać swoją decyzję. Pracodawca nie dokona wpłat od miesiąca, w którym złożysz wniosek o rezygnację z PPK. Natomiast jeśli zmienisz zdanie i złożysz wniosek o ponowne oszczędzanie w PPK, będzie on skutkował oszczędzaniem od kolejnego miesiąca.

Czy wystarczy teraz wypisać się z PPK i mam spokój?

Niestety nie. Zgodnie z przepisami ustawy, okres ważności deklaracji o rezygnacji będzie wynosił 4 lata. To oznacza, że co 4 lata, w terminie do ostatniego dnia lutego danego roku pracodawca będzie miał obowiązek poinformowania pracownika o ponownej konieczności złożenia deklaracji. Jeśli deklaracja rezygnacji nie trafi do pracodawcy, wówczas zacznie on odprowadzać składki w kolejnym miesiącu.

Jak mogę sprawdzić wyniki mojego PPK?

Wszystko możesz dokładnie obserwować na swoim prywatnym profilu na portalu PPK. Zobaczysz tam stan swoich środków oraz stopy zwrotu, jakie zdobywa dla Ciebie zarządzający.

Ile % muszę wpłacać do PPK?

Jeśli już wyrazisz chęć uczestnictwa, to obowiązkowo wpłacasz 2% swojego wynagrodzenia brutto. Pracodawca wpłaca dodatkowe 1,5%.

Czy mogę zwiększyć swoją składkę do PPK?

Zarówno uczestnik PPK, jak i pracodawca mogą wpłacać dodatkowe kwoty. Wysokość składki dodatkowej można zwiększać do 4% z każdej ze stron. Twoja składka dodatkowa może wynieść zatem 2% wynagrodzenia brutto. Wystarczy, że złożysz pracodawcy odpowiednią deklarację. W każdym czasie możesz też zmienić swoją dyspozycję i przestać wpłacać dodatkową kwotę na PPK.

Czy mogę sam wybrać dowolny fundusz w ramach PPK?

Nie. Fundusze zdefiniowanej daty, jakie powstaną w ramach PPK mają konkretne limity inwestycyjne (Red. zasada działania takich funduszy jest bardzo zbliżona do funduszy cyklu życia, o których rozmawialiśmy tutaj). Po wpłaceniu składek zostaniesz sklasyfikowany wiekowo i trafisz do odpowiedniego funduszu. Zdefiniowana data to rok, w którym uczestnicy funduszu osiągają wiek 60 lat. Dla osoby urodzonej w 1982 roku odpowiednim funduszem fundusz ze zdefiniowaną datą w 2040 roku. Ustawa obliguje instytucje do utworzenia funduszy ze zdefiniowaną datą przypadającą co 5 lat. Zatem bez względu na wiek będziesz mógł zmienić przydzielony automatycznie fundusz zdefiniowanej daty. Zgodnie z twoją wolą środki w PPK będą inwestowane bardziej, albo mniej ryzykownie niż jest to przewidziane w ustawie.
W każdym roku kalendarzowym możesz bezpłatnie dokonać dwóch zmian funduszu spośród zdefiniowanych funduszy. Opłaty za kolejne zmiany są zależne od warunków zapisanych w umowie o zarządzanie PPK, jaką podpisał twój pracodawca.

Czy mogę wypłacić z PPK mniej niż wpłaciłem?

Dozwolony wachlarz instrumentów finansowy w jakich może ulokować Twoje pieniądze fundusz jest dosyć duży. Zaczynając od akcji, poprzez obligacje skarbu państwa i lokaty bankowe, a kończąc na obligacjach korporacyjnych. Dobór instrumentów jest uregulowany w ustawie o PPK. Im bliżej wieku emerytalnego, tym te inwestycje muszą być bardziej zachowawcze. Młodzi ludzie mogą sobie pozwolić na bardziej ryzykowne, ale co za tym idzie o większej stopie zwrotu inwestycje. Dlaczego? To dosyć proste. Jeśli inwestycja okaże się być chybiona, to fundusz ma czas na odrobienie strat. Zatem ryzyko, że uzyskasz z PPK mniej niż do niego wpłaciłeś jest niewielkie. Szczególnie, że otrzymujesz dopłaty od pracodawcy i Skarbu Państwa.

Ile zarobię dzięki PPK, czy to można przewidzieć?

Niestety nie, fundusze inwestycyjne to nie lokaty bankowe. Stopa zwrotu nie jest pewna ani gwarantowana. Wszystko zależy od koniunktury, alokacji, decyzji zarządzających i wielu innych czynników. Można sprawdzić, jaką stopę zwrotu osiągnął fundusz w ramach OFE w danym TFI, ale to nie są porównywalne dane. Zbyt wiele elementów zostało zmienionych, a nawet w mojej opinii ulepszonych. Otwarty Fundusz Emerytalny, nawet jeśli prowadzony przez to samo TFI, to był zupełnie inny twór. Miał inne obwarowania prawne i inwestycyjne.

Czy ktokolwiek nadzoruje PPK?

Oczywiście, że tak. Każdy z uprawnionych podmiotów do prowadzenia PPK jest nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Instytucje finansowe, które prowadzą PPK, co kwartał będą przekazywały do KNF informacje o liczbie uczestników PPK, wpłatach na PPK oraz dane dotyczące wartości aktywów netto i osiągnięte stopy zwrotu. KNF ma prawo nałożyć sankcje, jeżeli fundusz działa niezgodnie z przyjętymi zasadami.

Jak będą wypłacane środki z PPK, kiedy już osiągnę 60 lat?

Domyślna opcja w ustawie zakłada, że wypłacimy 25% wszystkich zgromadzonych w PPK środków jednorazowo, zaś pozostałe 75% środków otrzymamy w formie co najmniej 120 miesięcznych rat przez 10 kolejnych lat. Jeżeli będziesz chciał więcej rat, to podzielisz te środki na więcej wypłat. Wszystko zależy od Twojej decyzji. Jeśli jednak po 60 roku życia wypłacisz jednorazowo całość zgromadzonych środków, zapłacisz wówczas 19% podatek od zysków kapitałowych.

Czy występują jakieś opłaty, które będą potrącane?

Według aktualnej wersji ustawy nie ma żadnych opłat manipulacyjnych. Natomiast maksymalna opłata za zarządzanie PPK wynosi 0,5% w skali roku. To naprawdę bardzo niska opłata. Dodatkowo może być pobierane maksymalnie 0,1% opłaty za wynik, tzw. success fee, ale tylko gdy fundusz będzie miał w danym roku dodatnią stopę zwrotu i wyższą od stopy referencyjnej określonej przez ministra finansów.

Skąd mam wiedzieć, ile kosztuje oszczędzanie w moim PPK?

Jedyny koszt, jaki poniesiesz, to wymienione wyżej opłaty za zarządzanie.

A jeśli umrę przed 60 rokiem życia, to czy ktoś odziedziczy środki z PPK?

Tak, to środki które podlegają dziedziczeniu. Po śmierci uczestnika PPK małżonek otrzyma połowę środków na swój rachunek PPK lub inne konto emerytalne takie, jak IKE czy PPE. Drugą połowę w ten sam sposób otrzymają dzieci. Chyba, że spadkobierca zdecyduje o wypłacie w formie pieniężnej poza PPK. Jeżeli jednak zdecyduje się na wypłatę transferową, czyli przelew na swoje PPK, to w ciągu 3 miesięcy od dnia dostarczenia aktu zgonu otrzyma środki. Oczywiście jeśli życzysz sobie, żeby pieniądze trafiły tylko do dzieci, a nie do małżonka, to wcześniej należy zadbać o to, aby te osoby wskazać jako uprawnione. Inaczej dziedziczenie odbywa się według prawa spadkowego.

A jeśli umrę po rozpoczęciu wypłat z PPK co stanie się z pieniędzmi?

Wówczas pozostała w PPK kwota, której nie zdążyłeś wypłacić zostanie wcielona do masy spadkowej. Te pieniądze dostaną Twoje dzieci i mąż, chyba że wskazałeś inne osoby uposażone do dziedziczenia.

Zostać, czy się wypisać z PPK? Oto jest pytanie!

Cóż, tej decyzji za Ciebie nie podejmiemy, ale jeśli masz jeszcze jakieś nurtujące pytania, to daj znać w komentarzu. Postaramy się na nie odpowiedzieć, aby proces decyzyjny był nieco łatwiejszy. W ciągu kilku dni opublikujemy też specjalny darmowy ebook agregujący wszystkie najważniejsze informacje jakie powinieneś wiedzieć o PPK. Znajdziesz w nim również specjalną ankietę, dzięki której po zaledwie 10 pytaniach poznasz odpowiedź czy w Twoim przypadku lepiej zostać czy wypisać się z PPK.

Do zarobienia
Agata Paluch



Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Autor

Agata PaluchAgata Paluch - doświadczona inwestorka indywidualna działająca głównie na rynku instrumentów pochodnych, obecnie pracuje w bankowości.
Slider
Slider

Ankieta

Wybierz jeden z tematów Inwestycyjnego Ringu!

Pokaż wyniki

Loading ... Loading ...

Polecane wpisy

Array ( [0] => 90 [1] => 91 )

17 bilionów straty – fenomen obligacji o ujemnych rentownościach


Czy warto zostać w PPK? Inwestycyjny Ring


Historia brytyjskiego funta


10 subiektywnych NAJ ze świata finansów!


Najciekawsze spółki giełdowe w 2020 roku według Bloomberga


Ile warta jest szara i czarna strefa dla gospodarki?


Slider
Slider

Polecane wpisy

Rezerwy walutowe – żołnierz doskonały gospodarki


Ile warta jest szara i czarna strefa dla gospodarki?


10 subiektywnych NAJ ze świata finansów!


Czy warto zostać w PPK? Inwestycyjny Ring


Rekomendacje giełdowe - na co zwracać uwagę?!


Historia brytyjskiego funta