Jak JP Morgan dostał prawie miliard USD kary za manipulowanie ceną złota?

opublikowano: 22 października 2020

Duży może więcej – to hasło przyświecało niejednej teorii spiskowej przez wiele lat egzystencji giełdowej. Okazuje się, że ta historia, która na początku przez wszystkich została uznana za wyssaną z palca, wcale taka nieprawdopodobna nie była. Największy bank w Stanach Zjednoczonych przez ponad 8 lat manipulował rynkiem surowców. Właśnie zakończył się proces, w którym Commodity Futures Trading Commission (CFTC), amerykański regulator rynku kontraktów terminowych wymierzył horrendalnie wysoką karę za te matactwa, bo aż 920 milionów dolarów. I to zapewne tylko część sumy, którą JP Morgan zarobił na tym oszustwie.

Pierwszy tajemniczy list, który wzbudził podejrzenia

Jednym z pierwszych, który odkrył pewne anomalie na rynku surowców, był…ZAN. Tak podpisał się pod swoim listem do amerykańskiego nadzoru giełdowego pracownik JP Morgan, który upublicznił oszustwo na masową skalę. Napisał w nim, że jego bank od stycznia 2012 roku znacząco zwiększył krótkie pozycje na rynku złota i srebra, powodując potem załamanie cen. Tajemniczy ZAN donosił także, że JP Morgan nie był w tym procederze odosobniony. Działały tak również cztery inne ogromne instytucje finansowe, w wyniku czego osiągnięto gwałtowny, studolarowy spadek cen złota, a w konsekwencji także srebra.

Nie wiadomo, czy autor listu rzeczywiście był pracownikiem największego banku w USA, ale opisane przez niego zdarzenie prawdopodobnie miało miejsce. Dokładnie 29 lutego przez rynek przeszła potężna fala wyprzedaży tych surowców. Wszystko zaczęło się przed godziną 16:00, czyli podczas przemówienia szefa Rezerwy Federalnej – Bena Bernanke. Nagle na rynku pojawiła się masa zleceń sprzedaży. Ten splot wydarzeń miał oczywiście sugerować, że to reakcja rynku wyrażająca niezadowolenie z sugestii o braku kolejnego dodruku pieniądza, czyli tzw. QE3. Nikogo wówczas nie zdziwiło, że lawinowo zamykano kontrakty.

Kurs złota od grudnia 2011 do kwietnia 2012

Kurs złota od grudnia 2011 do kwietnia 2012
Żródło: bankier.pl

Przeceny złota i srebra oczywiście czasem się zdarzają, ale zaczęto wątpić, że to dzieło przypadku, ponieważ zdarzało się ze zbyt dużą regularnością. Po wydarzeniach z 29 lutego powstało dużo podejrzeń, bo mało wiarygodne było, aby sugestia FED skłoniła do natychmiastowej reakcji aż tak dużą grupę inwestorów. Wolumen sięgnął 320 000 kontraktów na złoto, a to było około 70% więcej, niż wynosiła miesięczna średnia w tamtym okresie. Innego właściciela znalazły kontrakty opiewające na tysiąc ton złota, czyli 40% rocznego wydobycia kruszcu. Podobną sytuację obserwowali inwestorzy na rynku srebra. Jak się potem okazało, nie była to wyjątkowa sytuacja, a raczej stała taktyka w wykonaniu JP Morgan. Na czym polegała?

Spoofing – nieuczciwa praktyka, która zaprowadziła pracowników JP Morgan przed sąd

Spoofing to taktyka, którą stosowali pracownicy JP Morgan przez prawie dekadę, aby zarabiać dla swojego banku miliony dolarów na rynku kontraktów terminowych na złoto i srebro. Spoofing polega na masowym składaniu zleceń w taki sposób, aby stworzyć wrażenie ogromnego popytu na rynku. To działanie ma na celu tylko i wyłącznie wprowadzenie innych inwestorów w błąd, ponieważ te zlecania są usuwane przez nieuczciwych traderów, zanim zostaną zrealizowane. Zatem nigdy nie dochodzi do faktycznych transakcji w takim wolumenie, jak sugerowałaby liczba zleceń. Kiedy inni uczestnicy widzą przewagę podaży, dorzucają też swoje oferty sprzedaży i cena zbijana jest jeszcze bardziej. Po co? Aby potem odkupić dany instrument po korzystniejszej cenie.

Wydaje się to proste do odkrycia przez nadzór, a mimo to wiele postępowań toczących się wcześniej zostało oddalonych, bo śledczy nie znaleźli powtarzających się sekwencji. Pracownicy JP Morgan byli sprytni, no i mieli za plecami najlepszych prawników. Złą passę regulatora przerwał dopiero młody prokurator Avi Perry, który zaczął polować na manipulacje na rynku od 2018 roku. Przez lata prokuratorzy tworzyli scenariusze manipulacji, śledząc konta i pozyskując dane na temat podejrzanych handlowców. Teraz, pod wodzą nowego prokuratora postanowili badać tylko surowe dane z giełd.

W czasie rzeczywistym na rynkach kontraktów terminowych, gdzie oferty są składane i anulowane przez cały dzień, prawie niemożliwe jest dostrzeżenie potencjalnej manipulacji. Rząd miał jednak pewną przewagę. Bazy danych, które mieli, obejmowały również strony transakcji giełdowych. To pozwoliło na sortowanie rekordów po danym przedsiębiorstwie pod kątem podejrzanych wzorców. Dodatkowo Perry miał w rękawie cenny przewodnik po rynku. Jego główny śledczy z FBI, Jonathan Luca, pracował wcześniej jako handlowiec kontraktami futures na złoto i srebro w Morgan Stanley. Wspólnie stworzyli algorytm, który badał sekwencje danych, w których trader składał i anulował mnóstwo zleceń po jednej stronie rynku, a następnie realizował transakcję po drugiej. W takich działaniach wyróżniali się właśnie handlowcy w JP Morgan, ale nie byli oni jedyni.

Z tego powodu, dyrektor zarządzający działem handlowym JP Morgan – Michael Nowak, wraz ze swoimi podopiecznymi, został postawiony w stan oskarżenia przez Departament Sprawiedliwości w USA w 2019 roku. Zarzuty, jakie na nim ciążą to właśnie spoofing na rynku kontraktów terminowych na złoto.

Michael Nowak

Michael Nowak - JP Morgan oskarżenie
Źródło: zerohedge.com

O tym, że zarzuty stawiane przez prokuratorów Departamentu Sprawiedliwości wobec traderów JP Morgan były naprawdę poważne świadczyć może fakt, że zostali oskarżeni na podstawie aktu prawnego Racketeer Influenced and Corrupt Organizations (RICO). To prawo z 1970 roku, które zostało uchwalone w celu walki ze zorganizowanymi grupami przestępczymi. Na jego podstawie sądzono na przykład mafie. Prokurator uzasadnił swoją decyzję tym, że nielegalny proceder w JP Morgan trwał aż 8 lat i wymagał zorganizowanej grupy przestępczej, za jaką uznał wydział Michaela Nowaka. Nie pierwszy raz już zastosowano to prawo wobec uczestników rynków finansowych. Niegdyś na jego podstawie sądzono słynnego założyciela piramidy finansowej – Bernarda Madoffa (więcej o tej aferze pisaliśmy w „Największe przekręty giełdowe w historii – piramida Madoffa”, skazanego na 150 lat pozbawienia wolności i karę finansową w wysokości 170 mln dolarów.

Największa kara w historii

Szale wygranej systemu nadzoru przechyliły zeznania dwóch traderów, którzy przyznali się przed sądem do nieuczciwych praktyk i mówili o tym, że to było powszechne zachowanie każdego handlującego w tamtym okresie i powinno być dozwolone. Sąd był na szczęście innego zdania. Proceder dotyczył też innych banków gigantów, takich jak Deutsche Bank czy Bank of America, ale największe konsekwencje poniósł właśnie JP Morgan, który został uznany za inspiratora. Manipulatorzy, którzy dysponują odpowiednio dużym kapitałem, zasadniczo bez ponoszenia ryzyka są w stanie wpłynąć na ceny. Zatem duży naprawdę może więcej, dlatego nieuczciwa praktyka, nazwana spoofingiem uznana została za nielegalną w 2010 roku.

We wrześniu 2020 roku proces dobiegł końca i największy bank w USA, przyznał się do manipulacji, przyjmując karę w wysokości ponad 920 milionów dolarów. To zdecydowanie największa kara pieniężna, jaka kiedykolwiek została nałożyła przez CFTC. Na tę kwotę składa się grzywna w wysokości 436,6 miliona oraz restytucja – 311,7 miliona i rekompensaty dla uczestników rynku w kwocie 172 miliony.

Szacunki mówiły, że strategia oszustwa JP Morgan pozwalała zarabiać mu około 250 milionów rocznie. Zatem nawet miliardowa kara to tylko i aż połowa kwoty, jaką zarobił na tym bank. Dla mniejszych inwestorów faktycznie może być to frustrujące. Na rynku kontraktów, gdzie do gry wchodzi dźwignia finansowa i nawet minimalne wahnięcie potrafi wyzerować kapitał inwestora, świadomość tego, że to wahnięcie spowodowała nielegalna manipulacja dużego gracza, frustracja będzie jeszcze większa. Taka jednak natura spekulacji.

Do zarobienia!
Agata Paluch

49
4

Powiedz nam czy podobał Ci się ten materiał

49
4


Przeczytaj także:

Ankieta

Czy sądzisz, że Allegro przebije do końca 2020 cenę 100 zł?

  • Tak
  • Nie

Zobacz wynik

Loading ... Loading ...

Polecane wpisy: