Obligacje investment grade (obligacje o ratingu inwestycyjnym)

Obligacje ~5 min czytania

Obligacje investment grade to obligacje emitentów z ratingiem inwestycyjnym, czyli BBB- lub wyższym w skali S&P i Fitch albo Baa3 lub wyższym w skali Moody’s. Taka ocena oznacza, że według agencji emitent z dużym prawdopodobieństwem odda pieniądze w terminie.

To największa i najspokojniejsza część rynku długu. Obligacje skarbowe krajów rozwiniętych, dużych banków i stabilnych korporacji. Ale „inwestycyjny” znaczy tylko tyle, że emitent raczej nie zbankrutuje. Nie znaczy, że na takiej obligacji nie da się stracić.

Cztery piętra nad jedną granicą

AAA. Najwyższa możliwa ocena. Wśród amerykańskich firm mają ją dziś tylko tylko dwie. Microsoft i Johnson & Johnson. Nie mają jej nawet same Stany Zjednoczone, którym ostatnia z trzech dużych agencji, Moody’s, odebrała najwyższą ocenę w maju 2025 roku.

AA i A. Bardzo solidni emitenci. Bogate państwa, największe banki, koncerny z małym długiem. Polska ma w listopadzie 2026 roku rating A- w S&P i Fitch oraz A3 w Moody’s, czyli trzy szczeble nad granicą.

BBB. Najniższe piętro ratingu inwestycyjnego i zarazem największe. Na BBB przypada około połowy amerykańskiego rynku obligacji firm z ratingiem inwestycyjnym.

Statystyka pokazuje, po co ta skala. Według danych S&P za lata 1981–2024 w ciągu pięciu lat od nadania ratingu przestawało spłacać dług średnio 0,8% emitentów z ratingiem inwestycyjnym i 13,6% z ratingiem spekulacyjnym. W samej klasie inwestycyjnej było to 0,3% dla AAA, 0,4% dla A i 1,4% dla BBB.

Dlaczego ta granica jest tak ważna?

Bo dla wielu inwestorów to nie jest opinia, tylko przepis. Fundusze emerytalne, ubezpieczyciele i duża część funduszy obligacji mogą trzymać wyłącznie papiery z ratingiem inwestycyjnym albo mają twarde limity na wszystko poniżej. Tak samo zbudowane są indeksy, za którymi idą fundusze pasywne.

Kiedy spółka spada z BBB- na BB+, część posiadaczy musi sprzedać jej obligacje bez względu na cenę. Emitent traci dostęp do największej i najtańszej puli pieniędzy na świecie, a koszt długu rośnie skokowo. Gdy w marcu 2020 roku rating inwestycyjny stracił Ford, na rynek obligacji śmieciowych trafiły w jednej chwili dziesiątki miliardów dolarów jego długu.

Dlatego zarządy firm z ratingiem BBB robią bardzo dużo, żeby go nie stracić: wstrzymują skup akcji, tną dywidendę, sprzedają aktywa. Kraft Heinz w 2019 roku obciął dywidendę o ponad jedną trzecią, żeby spłacać dług i bronić ratingu, a rok później i tak go stracił.

Dobry emitent, zła cena

Rating mówi o ryzyku, że emitent nie zapłaci. Nic nie mówi o drugim ryzyku, czyli o stopach procentowych. A w obligacjach investment grade to one generują większość wahań, bo te papiery mają zwykle długie terminy i niskie kupony.

Kupujesz dziesięcioletnią obligację z kuponem 4% po cenie 100. Niedługo potem rynkowe rentowności (stopy procentowe) rosną do 6%, choć z emitentem nie dzieje się nic złego. Twoja obligacja jest warta około 85, czyli prawie 15% mniej, bo nikt nie zapłaci pełnej ceny za 4%, skoro obok może dostać 6%. Jeśli będziesz trzymał obligację do wykupu, odzyskasz 100. Tyle że przez dziesięć lat będziesz zarabiać 4% w świecie, który płaci 6%.

To nie jest teoria. W 2022 roku indeks amerykańskich obligacji korporacyjnych z ratingiem inwestycyjnym stracił 15,8%, najwięcej w swojej historii, choć bankructw w tej klasie praktycznie nie było. Polskie obligacje skarbowe o stałym oprocentowaniu, mierzone indeksem TBSP, straciły 9,7% w 2021 roku i kolejne 5% w 2022 roku.

Ile rynek płaci za to ryzyko?

Obligacje firm z ratingiem inwestycyjnym dają rentowność wyższą niż skarbowe o spread kredytowy. W spokojnych czasach to dla amerykańskiego rynku około 1 punktu procentowego. W grudniu 2008 roku było to ponad 6 punktów, a w marcu 2020 roku około 4.

Spread jest też szybszy od ratingu. Agencja zmienia ocenę raz na jakiś czas, rynek wycenia ryzyko codziennie. Jeśli obligacja z ratingiem BBB daje rentowność taką jak papiery BB, rynek już swoją decyzję podjął.

Rating to opinia, nie gwarancja

Agencje się mylą i zdarza im się to w najgorszych momentach. Enron miał rating inwestycyjny jeszcze cztery dni przed złożeniem wniosku o upadłość w grudniu 2001 roku. Lehman Brothers miał ocenę na poziomie A w dniu, w którym upadł, 15 września 2008 roku. A tysiące obligacji opartych na kredytach hipotecznych, które dostały AAA, w latach 2007–2008 okazały się bezwartościowe.

Warto też pamiętać, kto płaci za ocenę. Rating zamawia i opłaca emitent, a nie inwestor, który z niego korzysta.

Pułapki, na które trzeba uważać

  • Rating inwestycyjny nie chroni przed spadkiem ceny. Chroni przed bankructwem emitenta. Przed wzrostem stóp procentowych nie chroni wcale, a długa obligacja najlepszego emitenta potrafi się wahać kilkanaście procent w rok.
  • Połowa rynku stoi o krok od granicy. Fundusz obligacji investment grade może mieć większość portfela w papierach BBB. W recesji część z nich spadnie do klasy śmieciowej, a fundusz będzie musiał je sprzedać po złej cenie.
  • Rating się spóźnia. Obniżka zwykle potwierdza to, co ceny pokazały kilka tygodni wcześniej. Patrz na rentowność i spread, nie tylko na ocenę agencji.
  • Rating emitenta to nie rating każdej jego obligacji. Różne emisje mają różne warunki i są inaczej ocenione.
  • Wąski spread to mała nagroda. Kiedy obligacje firm dają niecały punkt procentowy więcej niż skarbowe, bierzesz ryzyko kredytowe prawie za darmo.

W skrócie

Obligacje investment grade to dług emitentów z ratingiem BBB- lub wyższym, którzy bardzo rzadko bankrutują. Granica ma ogromne znaczenie, bo wielu inwestorów nie może trzymać niczego poniżej, a spółki są gotowe ciąć dywidendy, żeby jej nie przekroczyć. Niskie ryzyko kredytowe nie oznacza jednak stabilnej ceny. O wyniku decydują głównie stopy procentowe, a sam rating bywa spóźniony i omylny.

Rating inwestycyjny odpowiada na pytanie, czy emitent zbankrutuje. Nie gwarantuje, że cena nie zaliczy obsunięcia po drodze.
- DNA Rynków

Powiązane hasła.