Wstęp
Atak Rosjan na Ukrainę jednak nastąpił. Przyznaję, że osobiście nie obstawiałem takiego scenariusza, licząc na to, że to tylko wyrafinowany szantaż lub maksymalnie chęć przejęcia Donbasu. Okazało się jednak, że Rosjanie faktycznie nadal zatrzymali się w poprzednich wiekach i dążą do rozwoju przez ekspansję terytorialną. Nie podejmę się szacunków, kto ma większe szanse w tym konflikcie ani jak może on przebiegać. Liczę jednak na to, że będzie to początek końca Putina u władzy.
Polski inwestor tak naprawdę pierwszy raz spotyka się z podobnym kryzysem. Żaden poprzedni konflikt wywołany przez Rosję (okupacja Krymu / najazd na Osetię Południową / destabilizacja Donbasu) nie miał takiej skali i nie był tak bezpośredni, jak obecny atak. Oczywiście krótkoterminowe prognozowanie rynków w takiej sytuacji nie ma najmniejszego sensu. Warto jednak powstrzymać się przed paniką.
Łatwo będzie w tym okresie natknąć się na jednorazowych guru. Najlepiej bowiem sprawdzają się prognozy wygłaszane po fakcie. Wtedy okazuje się, że argumentów przemawiających za kryzysami / wzrostami była cała masa i w zasadzie to trudno było tego wszystkiego nie dostrzec. W końcu zawsze kiedyś będzie kryzys i zawsze kiedyś będą wzrosty. Pisałem o tym już szerzej we wpisie "Rynkowi guru z reguły są w błędzie, więc dlaczego ich słuchasz?". Tymczasem, to co naprawdę powinieneś zrobić jako inwestor, to trzymać się swojej głównej strategii. Nie oznacza to oczywiście, że masz się jej trzymać bezrefleksyjnie i nic w niej nie modyfikować. Najgorsze jednak, co możesz zrobić to ulegać emocjom tłumu.
Jeśli spekulujesz, to taka zmienność jest zbawienna, ale paradoksalnie większość z inwestorów myśli, że inwestuje, podczas gdy tak naprawdę spekuluje. W spekulacji nie ma nic złego, dopóki jesteś świadomy tego, że to właśnie to robisz. Inwestor na takie podwyższone okresy zmienności musi być przygotowany podwójnie, bo jego domyślnym horyzontem czasowym nie powinien być dzień / tydzień ani nawet kwartał. Inwestując "krótki okres" to minimum rok, a długi zaczyna się od 5 lat. To masa czasu, w którym natkniesz na pewno na korekty, a być może również na krachy.
Obsunięcia po 10% nie straszą inwestorów. Dopiero takie po 20% zaczynają robić na większości wrażenie. Praktyka pokazuje jednak, że obsunięcia indeksów po 10% i 20% zdarzają się regularnie i są wywoływane przez różne wydarzenia. Od 1950 roku indeks S&P500 obsunął się o 10% od swojego szczytu 25 razy (licząc obsunięcia 10% nie od szczytów, byłoby tego jeszcze więcej). Z tego 12 razy obsunął się o ponad 20% (dwa z tych obsunięć były równe 19,XX%). Na dobrą sprawę więc szansa na przerodzenie się technicznej korekty w techniczną bessę to 50%.
Procentowe obsunięcia S&P500 od szczytów
Oczywiście praktycznie nie ma takich inwestorów, którzy absolutnie każde wolny środki wpakowaliby w jeden indeks nie podejmując żadnej dywersyfikacji, a spadki w różnym stopniu dotyczą różnych rynków i sektorów. Jak to wygląda w przypadku innych rynków dziś?
Dane z 24 lutego 2022 (oczywiście już nieaktualne)
Jak to jest tracić 70%? Musisz przetrwać spadek o 30%. Potem jeszcze o 30%. Potem JESZCZE o 30%, a potem JESZCZE o 12.5%. Psychika większości odpadnie po drugim 30%. Czy taka skala wyprzedaży, z jaką spotkali się inwestorzy ARKK jest uzasadniona? Pewnie w przypadku niektórych spółek wydmuszek tak, jednak w przypadku niektórych nie. Dopóki twoja strategia zakłada konkretny horyzont inwestycyjny, a fundamenty i bazowy biznes spółki się rozwijają, to powinieneś wytrwać. To fundamenty kreują cenę w długim terminie. W krótkim i średnim kreują ją bieżący sentyment i wydarzenia, na które najczęściej nie masz wpływu.
Charlie Munger powiedział niegdyś, że inwestując, będą zdarzać się okresy katastrof i okresy boomu. Trzeba nauczyć się z nimi żyć i już.
Peter Lynch z kolei, że jednym z najważniejszych elementów zarabiania na akcjach jest nieprzestraszenie się ich oraz, że o wiele ważniejszy w inwestowaniu jest mocny żołądek, niż mądra głowa.
Trzymaj się swojej strategii i nie ulegaj panice. Strach zyskuje większe zasięgi, niż rozsądek, ale działa tylko w krótkim terminie.
Do zarobienia!
Piotr Cymcyk
