Bessa na rynkach już się skończyła

Gdy 25 października 2022 roku publikowałem materiał „Bessa skończy się za chwilę”, to część (większość) z odbiorców pozostawała mocno sceptyczna. Tymczasem od tamtego momentu minęło blisko 6 tygodni, a praktycznie wszystkie indeksy zaliczyły godne pozazdroszczenia wzrosty. Polski WIG podrósł od tamtego momentu ponad 20%, niemiecki DAX ponad 15%, a amerykański S&P500 około 10%. Nieźle jak na zaledwie 6 tygodni. Wielu obstawiało i dalej obstawia, że to tylko pułapka i zaraz ponownie wrócimy do wielkich spadków. Bessa już jednak się skończyła. Warto uświadomić to sobie jak najszybciej.

Obejrzyj wideo lub przeczytaj tekst niżej

Można próbować dalej zaklinać rzeczywistość, ale fakty są takie, że bessa i jej największy dołek są już za nami. Przynajmniej wszystko na to wskazuje. NIE oznacza to, że od tego momentu rynki będą tylko rosnąć. Oczywiście może być tak, że rynki spadną po ostatnim wzrostach. Czy jednak w tym cyklu jest szansa, że spadną one poniżej swoich dotychczasowych dołków? Wątpię. Najlepszy czas na kupowanie już był, swoją drogą niedługo przed wspomnianym materiałem z 25 października, ale to nie oznacza, że obecny czas jest zły.

Zakładam, że już nikt nie ma wątpliwości odnośnie do tego, że znajduje się w fazie dezinflacji, a więc spadającego tempa inflacji. Mamy ją zarówno w USA, jak i już w części krajów europejskich. Nawet w Polsce czekała nas ostatnio inflacyjna niespodzianka i odczyt na poziomie 17.4%, co było o pół punktu procentowego niższe od dotychczasowego szczytu sprzed miesiąca.

Tymczasem statystycznie to właśnie okres dezinflacji jest najlepszym okresem dla rynków akcji. Jeśli popatrzymy na dane dla amerykańskiego rynku akcji za ostatnie blisko 100 lat, to widać, że tamtejsze indeksy radzą sobie o wiele lepiej właśnie w czasie spadającej inflacji. W przypadku okresów spadającej inflacji średnia roczna stopa zwrotu z amerykańskiego rynku akcji wyniosła w podanym okresie 14.7% w porównaniu ze średnią 5.5% dla okresów rosnącej inflacji. Różnica godna uwagi.

Wyniki indeksu S&P500 podczas dezinflacji i inflacji

Pewnie znajdzie się zaraz jakiś uparciuch, który powie, że dzielenie inflacji na spadającą i rosnącą, to trochę uproszczenie. W takim wypadku spieszę z prezentacją danych zagregowanych na bazie lat 1872 – 2018 dla rynków, gdzie inflacja podzielona jest na aż cztery reżimy. Wyczerpują one pełne spektrum tego, co może się z inflacją dziać. Albo jest wysoka i rośnie lub spada, albo jest niska i rośnie lub spada. Dziś jesteśmy w świecie, w którym jest wysoka i spada, co miało miejsce przez 30% wszystkich badanych lat. Nie jest to więc wybitnie wyjątkowa sytuacja. Jednocześnie wciąż taka, w której akcje radzą sobie najlepiej ze wszystkich inflacyjnych reżimów.

Wyniki indeksu akcji w różnych scenariuszach inflacji

Dezinflacja, dezinflacją, ale przecież czeka nas wielka recesja, jakiej jeszcze świat nie widział od czasu 1928 roku. Przynajmniej to można wywnioskować z większości wpisów starających się przewidywać przyszły rok. Faktycznie spodziewałbym się, że 2023 rok będzie trudniejszy gospodarczo niż 2022. Poziom wyczekiwania przez profesjonalistów recesji jest dziś największy w historii badań prowadzonych przez FED. Krzywa rentowności również jednoznacznie zapowiada recesję na kolejny rok. Czy jednak faktycznie mamy oczekiwać wielkiej recesji, jakiej nikt nie widział? No tutaj jestem raczej sceptyczny. Rynek pracy już powinien przynajmniej dawać jakieś znaki nadchodzącej katastrofy, pomimo że jest jednym z najbardziej opóźnionych. Ten jednak trzyma się naprawdę mocno.

Prawdopodobieństwo recesji w 2023 roku według prognostów

Bazowym rynkowym scenariuszem pozostaje sytuacja, w której 2023 to wzrost gospodarczy poniżej normy, a inflacja powyżej normy. Co do tego faktycznie nikt chyba nie ma już wątpliwości, ale to wcale nie oznacza załamania na rynku akcji. Recesja gospodarcza jest bowiem dyskontowana przez rynki zanim faktycznie da się we znaki innym.

Zwróćmy uwagę na te cztery przykłady z lat 1990, 2008 oraz 2020. Pokazują one, jak w przypadku każdej z tych recesji zachowywał się PKB (żółty), indeks S&P500 (kreski), rynek pracy (fiolet) oraz zyski firm (różowy).

Czy recesja to zawsze bessa?

W każdym wypadku najpierw przypadał dołek na rynku akcji, potem dołek gospodarki, potem dołek rynku pracy, a potem dołek na zyskach firm. Ciężko odmówić sensu takiej kolejności. Początkowo problemy dyskontowane są przez giełdę, gdy te nastąpią i znajdą odzwierciedlenie w PKB. Jest to później widoczne w gorszych wynikach firma za kolejne kwartały. Tak było, tak jest i tak zapewne będzie, o ile świat gospodarczy nie wywróci się do góry nogami.

Rynki reagują wciąż na dobre dane gospodarcze z niesmakiem. Myśląc, że w efekcie stopy procentowe będą utrzymywane wysoko przez długi czas, albo będą jeszcze wyższe niż obecnie zapowiadane. FED jednak dość klarownie i jasno komunikuje się już od dłuższego czasu odnośnie do stóp procentowych. W grudniu podwyżka o 50 punktów bazowych. Docelowo podwyżki możliwe jeszcze w pierwszym kwartale 2023 i to by było na tyle. Jeśli więc bazowym założeniem nie jest utrzymanie się inflacji na trwale podwyższonych poziomach (a dla mnie nie jest), to dobre dziś dane gospodarcze powinny być odczytywane jako po prostu „dobre”, bo zmniejszają szansę na mocniejszą recesję.

Swoją drogą według analizy samego FED New York, około 40% z ostatnich szczytów inflacyjnych było opóźnionym wpływem problemów z łańcuchami logistycznymi nawarstwionymi z czasów COVID. To czynnik, który nie miał nic wspólnego ze stopami procentowymi czy bilansem FED. Dziś problemy z logistyką i łańcuchami dostaw są melodią przeszłości. Indeks dostaw prowadzony przez FED Kansas City zanurkował z maksimum wszechczasów do minimum wszechczasów.

Globalne łańcuchy logistyczne już bardzo poluzowane

Do tego dołóżmy kolejne badanie innych ekonomistów z FED San Francisco i FED Kansas City. Podsumowują oni, że po dodaniu tych zmiennych wrześniowe stopy na poziomie 3%-3.25% są ekwiwalentem realnego 5.25%. Po listopadowej podwyżce o 75 punktów bazowych, dawałoby to nam stopy z realnym wpływem na gospodarkę na poziomie około 6%.

Ile naprawdę wynoszą stopy procentowe w USA

Jeśli więc sam FED rozumie, że spora część inflacji wynikała z czynnika podażowego, który zniknął, a obecny poziom stóp jest realnie o wiele wyższy, niż po prostu poziom stóp, to nie przekonuje mnie założenie, że dobre dane gospodarcze, są de facto złe dla rynków. Dziś nie powinniśmy już martwić się inflacją, a potencjalną recesją. Im więc lepsze dane gospodarcze dziś, tym lepiej dla gospodarki i tym lepiej dla rynków. Nawet jeśli w pierwszym odruchu mają one dalej tendencję do odwrotnej reakcji.

Do zarobienia,
Piotr Cymcyk