Wstęp
Zyski spółek zależą od wielu czynników. Na danym etapie cyklu koniunkturalnego jedne przedsiębiorstwa mogą radzić sobie lepiej, inne mogą radzić sobie gorzej. Zmiany w stopach procentowych są jednak o tyle uniwersalnym elementem gospodarki, że solidarnie oddziałują na praktycznie wszystkie spółki i branże tak samo.
Zmiany w stopach wprost wpływają na koszt obsługi długu i nastroje konsumentów. Czym stopy procentowe wyższe, tym przedsiębiorstwa więcej muszą wydawać na obsługę zadłużenia. Nawet jeśli spółka w ogóle nie ma zadłużenia, to musi zmagać się ze słabszym konsumentem. Słabsza konsumpcja to z kolei niższe przychody dla firm.
Nie bez powodu nadzwyczajnie mocno w recesji rośnie sprzedaż puszkowanej fasoli. To oczywiście wskaźnik z przymrużeniem oka, ale coś w tym jest, że konsumenci przytłoczeni obsługą własnego zadłużenia kierują się w stronę tańszych produktów spożywczych.
Istnieje naprawdę silna zależność pomiędzy poziomem stóp procentowych w gospodarce a tempem wzrostu zysków spółek. Poniżej widać ją dla rynku amerykańskiego. Historia polskiego kapitalizmu jest zbyt krótka, żeby podobna analiza miała sens.
Zależność między wysokością stóp procentowych w USA a zyskami firm z indeksu SP500
Podnoszenie stóp zwiastuje, że zyski spółek spadną
W pierwszych momentach, gdy Rezerwa Federalna (FED) podnosi stopy, to zyski na akcję jeszcze nawet rosną, co może wydawać się nieintuicyjne. Przed chwilą przecież powiedzieliśmy sobie, że podnoszenie kosztu pieniądza ostudza wzrost gospodarczy. Procesy gospodarcze wymagają jednak trochę czasu, aby się dostosować.
Od czasu reakcji Banku Centralnego na zmianę otoczenia gospodarczego mija zawsze trochę czasu, podobnie, jak czasu mija trochę od reakcji do jej wpływu na rynek. Moment rozpoczęcia cyklu zacieśniania wypada jeszcze na ogół w czasie, gdy spółki są rozgrzaną maszyną. Zamówienia i projekty nabrane w czasie rozwoju gospodarczego jeszcze są rozliczane później, stąd zyski jeszcze rosną. Po kilku kwartałach przychodzi jednak otrzeźwienie, a zyski spółek zaczynają nurkować.
Gospodarka żyje w cyklach. Jej schładzanie i spowolnienie czy recesja następnie wymuszają na bankach centralnych obniżki stóp, co po czasie z kolei przekłada się na dynamiczne wzrosty zysków. Tak było od dawna i tak będzie dalej.
