Wstęp
Często inwestorzy szukają jakiegoś magicznego wskaźnika, który pozwoli im zarabiać miliony. Niestety prawie wszystkie wskaźniki są zawodne i bywają skuteczne dopiero w połączeniu z innymi oraz z doświadczeniem samego inwestora. Jeśli jednak faktycznie połączyć w jeden dwa wskaźniki, a dodatkowo wszystko będzie firmowane nazwiskiem słynnego Benjamina Grahama – nauczyciela Warrena Buffetta, to czy coś może pójść nie tak? Graham stworzył kilka wskaźników do oceny atrakcyjności inwestycji w spółki. Jeden z nich przedstawia się następującym równaniem:
Metoda wyliczania wskaźnika Grahama
Czyli "uczciwa" cena akcji = pierwiastek z (22.5 x (zysk na akcje) x (wartość księgowa na akcje)). Wzór ma podawać inwestorowi gotową „uczciwą” według Grahama cenę akcji. Sprawdźmy go najpierw w praktyce na losowo wybranych trzech spółkach z warszawskiego parkietu: Playway, Dino i Bogdance.
Playway to firma, która rozwija się w naprawdę szybkim tempie. Czy dla firmy mocno wzrostowej wskaźnik Grahama będzie dawał sensowne wyniki? Niestety nie. Dla przykładu wskaźnik Grahama w czerwcu 2017 roku wskazywał na to, że "uczciwa" cena akcji Playway powinna wynosić 12,7 zł. W czerwcu 2018 cena wynosiła już 72,2 zł. Nie było to jednorazowe zjawisko. We wrześniu 2019 roku wskaźnik Grahama pokazywał uczciwą cenę na poziomie 62,4 zł, gdy za rok kurs akcji wynosił już 323,2 zł.
Dino to również de facto spółka wzrostowa, rosnąca wolniej niż Playway, ale w dalszym ciągu raczej należy klasyfikować ją jako wzrostową. Niestety wskaźnik Grahama znowu nic świetnego nie wywróżył i praktycznie za każdym razem od debiutu Dino mówiłby o silnym przewartościowaniu spółki na rynku.
Dla porównania weźmy więc spółkę, która nie łapie się w kategorię dynamicznie rosnących. Bogdanka, czyli wydobywca węgla. Być może chociaż tu wskaźnik Grahama będzie pomocny. Tak jak dla Playway i Dino pokazywał stałe przewartościowanie, tak okazuje się, że dla Bogdanki pokazuje stałe... niedowartościowanie. I to niemałe, bo o nawet kilkaset procent. Tak źle i tak niedobrze.
Dlaczego wskaźnik Grahama jest tak nieskuteczny
Pozostaje nam odpowiedzieć na pytanie, dlaczego ten wskaźnik jest tak nieskuteczny. Na kurs akcji wpływa zdecydowanie więcej elementów niż tylko zysk netto czy wartość księgowa. Dobrze podsumowuje to poniższy graf.
Od czego zależy kurs akcji
Fakt, że spółka osiąga dziś takie, a nie inne zyski nie ma jeszcze większego znaczenia. Znaczenie dla wyceny ma o wiele większe to, jak szybko będzie potrafiła rosnąć. Wskaźnik Grahama nie bierze pod uwagę ewentualnego tempa wzrostu. Z tego samego powodu to wskaźnik PEG jest o wiele lepszy do wyceny niż samo P/E. W przypadku biznesów rosnących to kluczowy element w dłuższym terminie.
W krótkim terminie z kolei silne znaczenie ma obecna wartość samego mnożnika i jej ewentualna zmiana wywołana niezależnymi czynnikami rynkowymi. Jeśli sytuacja wokół spółki zmienia się z pesymistycznego sentymentu na bardzo optymistyczny i wskaźnik C/Z rośnie z 5 na 20, to W krótkim terminie jest to najistotniejszy element wpływający na ceny akcji.
Wskaźnik Grahama skupia się jedynie na dwóch elementach sprawozdania finansowego: zysku i wartości księgowej. W swojej istocie zakłada, że docelowy zdrowy poziom dla każdej spółki jest identyczny. Dla gamingu i dla firm wydobywających węgiel inwestorzy powinni płacić więc podobne C/Z, co jest trochę absurdalne i całkowicie wypacza wyniki.
Jeżeli kiedykolwiek natrafisz więc na formułę, która ma określać "uczciwą cenę akcji", to pamiętaj, że taki wzór powinien uwzględniać przynajmniej te trzy powyższe elementy. Zatem czy firma płaci dywidendę / robi skupy. Jak szybko spółka się rozwija oraz czy obecny sentyment panujący wokół spółki nie jest przypadkiem na niski, albo za wysoki. Dopiero taki wzór i to jeszcze napisany dobrze, będzie mógł być jakkolwiek pomocny.
Do zarobienia,
Karol Badowski
Oglądaj też: Czas wysokiej inflacji się kończy! [Merytorycznie o Giełdzie]
