Wstęp
Wszystko wskazuje na to, że podatek Belki czekają w najbliższym czasie spore zmiany. Zapowiedział to minister finansów Andrzej Domański. Zgodnie z jego słowami projekt ustawy zostanie przedstawiony jeszcze w lutym 2024 roku.
„Trwają prace w Ministerstwie Finansów. Tak jak mówiliśmy w kampanii wyborczej, chodzi o ograniczenie podatku Belki, stworzenie nowego systemu zachęt do oszczędzania, czy to na rachunkach bankowych, czy również do inwestowania na Giełdzie Papierów Wartościowych. To musi być zrobione w sposób odpowiedzialny, tak, żeby banki, biura maklerskie były do tego procesu przygotowane. Będę o tym rozmawiał, chociażby ze Związkiem Banków Polskich, aby takie rozwiązania wspólnie wdrożyć”
Podatek Belki utrudnia ochronę kapitału przed inflacją
Podatek od zysków kapitałowych, tzw. podatku Belki, został wprowadzony w 2002 r. przez rząd Leszka Millera, w którym Marek Belka był wicepremierem i ministrem finansów. Początkowo stawka podatku wynosiła 20 proc. i obejmowała zyski z oszczędności od depozytów i lokat bankowych. W 2004 r. rozszerzono opodatkowanie również o dochody kapitałowe pochodzące z inwestycji giełdowych, ale jednocześnie obniżono podatek do 19 proc.
Na tle pozostałych państw Europy możemy i tak pochwalić się jedną z niższych stawek podatku od zysków kapitałowych. Z tym, że warto zauważyć iż w dużej części państw z teoretycznie wyższą stawką podatku maksymalnego istnieje wiele ulg. Dzięki temu efektywny podatek jest w tych państwach niższy niż w Polsce.
Maksymalne stawki opodatkowania zysków kapitałowych w Europie
O zmianach w podatku od zysków kapitałowych zaczęto mówić jeszcze w 2022 roku za sprawą wysokiej, dwucyfrowej inflacji. Temat ten był podejmowany przez Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka, który dwukrotnie - w sierpniu 2022 roku oraz w marcu 2023 roku - zwracał się z tą kwestią do ówczesnego ministra finansów.
"Temat ten od dłuższego czasu jest przedmiotem skarg do biura RPO. Zdaniem obywateli, 'podatek Belki' negatywnie wpływa na możliwości oszczędzania i gromadzenia kapitału w ramach gospodarstw domowych, zwłaszcza w czasach postępującego, istotnego wzrostu cen. Danina ta postrzegana jest przez skarżących jako swoista 'kara' za oszczędzanie. Dlatego wielokrotnie zgłaszano postulaty pilnej nowelizacji obowiązującego stanu prawnego"
Podatek Belki nie jest kluczowy dla budżetu państwa
Czas leciał, a rząd PIS nic w tej sprawie nie robił. Jednak wraz ze zmianą ekipy rządzącej pojawiła się szansa na zmiany w tej kwestii. Postulaty zmian podatku Belki znajdowały się w tzw. „100 konkretach”, czyli programie wyborczym Koalicji Obywatelskiej. KO proponowała zwolnienie z tej daniny dochodu do 100 tys. zł przy inwestycji trwającej dłużej niż jeden rok.
Z punktu widzenia finansów państwa nawet całkowite zlikwidowanie podatku Belki nie będzie jakąkolwiek katastrofą. W 2022 roku przychody z tytułu podatku od dochodów kapitałowych stanowiły jedynie 8,45% wszystkich wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) i zaledwie 1,14% wszystkich dochodów budżetu państwa.
Wpływy do budżetu z podatku Belki (dane w miliardach zł)
