Wstęp
Nie od dziś wiadomo, że Europa to jeden z najwolniej rozwijających się dziś regionów świata. Skalę problemu „Starego Kontynentu” najlepiej widać po twardych danych. Dzięki raportowi firmy EY jesteśmy w stanie przeanalizować zainteresowanie inwestorów zagranicznych Polską i Europą. Wyniki są dosyć zaskakujące i pozwalają być większym optymistą co do rozwoju naszego kraju w przyszłości.
Dobrym wskaźnikiem atrakcyjności inwestycyjnej regionu jest wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Rok 2022 przyniósł niewielki wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w Europie w stosunku do roku poprzedzającego. Liczba nowo rozpoczętych projektów wyniosła 5 962 (o 85 więcej niż w 2021 r., co oznacza wzrost o 1,4%).
Co ciekawe te nowe projekty przyniosą o wiele mniejszą liczbę miejsc pracy niż wcześniej. Mowa tu o spadku z 394 280 do 343 654, czyli o niemal 13%, co po znaczącym wzroście w 2021 r. może budzić niepokój.
Liczba bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) ogłoszonych w Europie w latach 2010-2022
Francja liderem bezpośrednich inwestycji zagranicznych
Największą liczbę projektów BIZ ponownie przyciągnęła Francja (1 259), a na kolejnych miejscach znalazły się Wielka Brytania (929) i Niemcy (832). W Polsce liczba projektów BIZ wzrosła aż o 23% rok do roku, do 237 projektów, co dało nam ósme miejsce w Europie. Najwięcej BIZ w Europie wygenerowały Stany Zjednoczone (1 240 projektów). Pozostali najwięksi inwestorzy to Niemcy, Francja, Holandia i Szwajcaria. Kraje europejskie odpowiadają łącznie za 60% BIZ w Europie.
Kraje europejskie odpowiadają łącznie za 60% BIZ w Europie, USA za 21%
Ryzyka i wyzwania związane z inwestycjami w Europie
Konkurencja międzynarodowa o BIZ jest silna. W ostatnich kwartałach została dodatkowo wzmocniona zachętami do inwestycji w USA. Zwłaszcza w zieloną energię, oferowanymi w ramach Inflation Reduction Act. Dlatego niezwykle ważne jest podtrzymanie konkurencyjności Starego Kontynentu. Sondaż dotyczący Atrakcyjności Inwestycyjnej Europy pomógł wskazać trzy najważniejsze obszary, które są kluczowe w tym zakresie:
- wspieranie innowacji i przedsiębiorstw wysokorozwiniętych technologicznie,
- wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw,
- bieżące dostosowywanie regulacji do rozwoju technologicznego,
Oprócz wzmacniania wyżej wymienionych obszarów kluczowe jest ograniczenie makroekonomicznych ryzyk, które najbardziej wpływają najbardziej na plany inwestycyjne w Europie. Wśród nich największą rolę odgrywają czynniki ekonomiczne związane z wysokimi: stopami procentowymi, inflacją (m.in. wysokimi cenami energii) i długiem publicznym. Ten ostatni czynnik, związany z bardzo wysokim zadłużeniem Starego Kontynentu może prowadzić do wzrostu obciążeń podatkowych w przyszłości.
Jakie ryzyka będą wywierać największy wpływ na plany inwestycyjne w Europie w 2023 roku?
Czynniki poprawiające atrakcyjność inwestycyjną regionu
W raporcie zebrano wiele odpowiedzi dyrektorów zarządzających i zarządów spółek. Okazało się, że są jasno określone czynniki, które wydatnie wpływają na atrakcyjność inwestycyjną regionu. Na ich czele są siła rynku wewnętrznego, polityka państwa odnośnie do zmian klimatycznych oraz występowanie odpowiedniej infrastruktury.
Który z poniższych czynników ma największy wpływ na wybór kraju do inwestycji?
Sektory zaawansowane technologicznie w centrum uwagi inwestorów
Postępująca cyfryzacja gospodarek Europy powoduje, że software i usługi IT były sektorem numerem jeden dla BIZ w 2022 r. Obecnie po wzroście 8,8% rok do roku stanowią aż 20% wszystkich projektów ogłoszonych w 2022 r. Na drugim miejscu są „usługi biznesowe i profesjonalne” z 13%, a na trzecim „producenci i dostawcy rozwiązań z zakresu transportu” z 8%. Można powiedzieć, że kapitał zagraniczny uważa, iż produkcja oprogramowania jest najbardziej zyskowną inwestycją. Stopa zwrotu z takich projektów powinna być najwyższa. Może to być bardzo przydatna informacja dla nas jako inwestorów indywidulanych.
Dziesięć sektorów w największym stopniu korzystających z BIZ
Liczba bezpośrednich inwestycji w Polsce w 2022 roku
Nasz kraj zdecydowanie lepiej radzi sobie z przyciąganiem inwestycji zagranicznych niż Europa Zachodnia. Tak było przynajmniej w ubiegłym roku. Liczba Bezpośrednich Inwestycji Zagranicznych (BIZ) w Polsce wzrosła o 23% do 237 w 2022 r. Większość ubiegłorocznych bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce pochodziła z Niemiec, Japonii i Szwajcarii. Na poniższym wykresie widać, że Polska jest zdecydowanym liderem regionalnym, jeżeli chodzi o przyciąganie bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Ten obraz byłby słabszy, jeżeli wzięlibyśmy pod uwagę wielkość naszej gospodarki, jednak wciąż nasze miejsce jest bardzo dobre.
Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych
Polska jest atrakcyjnym miejscem do inwestycji dzięki wciąż taniej, ale bardzo dobrze wykształconej sile roboczej. Do tego mamy coraz lepszą infrastrukturę i korzystne, centralne położenie w Europie. Ponadto, rośnie znaczenie inwestycji podejmowanych przez podmioty z Ukrainy i Białorusi. Relokacje kapitału z tych państw miały wpływ na wzrost projektów inwestycyjnych w Polsce w 2022 roku..
Na mapie europejskich inwestycji wyróżnia się też kilka innych krajów: BIZ we Włoszech wzrosły o 17% w 2022 r., Portugalii – 24%, Rumunii – 86% i Turcji – 22%. Wielka Brytania, wciąż borykająca się z efektami Brexitu, może się pochwalić 929 projektami, co daje spadek o 6%, a Niemcy, największa gospodarka Europy, ale z wysokimi kosztami pracy i nadwyrężonymi łańcuchami dostaw, przyciągnęły 832 inwestycje (spadek o 1% r/r).
Polska przyciąga wiele inwestycji na tle UE
Największe inwestycje pod względem średniej liczby miejsc pracy przyciągają Serbia i Hiszpania, gdzie jedna inwestycja generuje przeciętnie odpowiednio 334 i 326 miejsc pracy. Polska zajmuje 6. miejsce w tym ujęciu, ex aequo z Włochami: jedna BIZ w Polsce to średnio 148 miejsc pracy. Podsumowując dane o bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, można powiedzieć, że Polska radzi sobie naprawdę dobrze, natomiast Europa Zachodnia już bardzo słabo. O dynamicznym rozwoju Polski i wpływie eksportu na ten rozwój pisaliśmy również w materiale eksport przyczynił się do rozwoju Polski.
10 głównych lokalizacji bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2022 roku
Średnia liczba miejsc pracy utworzonych na inwestycję w 2022 roku
