ORLEN tworzy energetyczny sojusz 14 firm z dziewięciu państw regionu Bałtyku

ORLEN tworzy energetyczny sojusz 14 firm z dziewięciu państw regionu Bałtyku

ORLEN wraz z 13 firmami i organizacjami, m.in. Fortum, Siemens Energy, Ørsted, Eesti Energia, Latvenergo i Gasgrid Finland, utworzył Baltic Energy Initiative. Współpraca ma obejmować offshore wind, LNG i bioLNG, wodór, CCS, atom i SMR-y, a także ochronę infrastruktury krytycznej.

Na razie nie jest to jeszcze kontrakt wart miliardy, więc nie robiłbym z samego podpisania memorandum gigantycznego wydarzenia finansowego. Strategicznie jednak kierunek jest bardzo ciekawy: Bałtyk coraz wyraźniej staje się osobnym europejskim hubem energetycznym, a ORLEN próbuje ustawić się w centrum tego ekosystemu. Przy obecnym kryzysie energetycznym współpraca przy LNG, atomie i zabezpieczeniu infrastruktury ma znacznie większą wagę niż jeszcze kilka lat temu.

03 wrz 2026

Najnowsze.

ASML już pracuje nad następcą High-NA EUV. Perspektywa? Około 10 lat

Reuters donosi, że inżynierowie ASML i jego kluczowego partnera optycznego, Carl Zeiss, opublikowali pracę naukową opisującą Hyper-NA EUV, czyli potencjalnego następcę najbardziej zaawansowanych maszyn litograficznych ASML. Według autorów technologia mogłaby być gotowa za około 10 lat, a więc w okolicach 2036 roku.

Nowy system miałby zwiększyć aperturę numeryczną z 0,55 w obecnym High-NA do co najmniej 0,75, umożliwiając drukowanie struktur o rozmiarach nawet 5 nm, ponad jedną trzecią mniejszych niż w High-NA. Mówimy tutaj o wielkości drukowanych struktur, a nie o nazwie procesu technologicznego 5 nm. Co ciekawe, Zeiss jest już podobno w stanie produkować lustra o wymaganej precyzji, a Hyper-NA mogłoby wykorzystywać dotychczasowe źródło światła EUV. Oznaczałoby to rozwój obecnej architektury bez konieczności budowania całej technologii od nowa.

Warto jednak pamiętać, że ASML rozpoczął prace rozwojowe, ale nie podjął jeszcze decyzji o komercyjnej produkcji Hyper-NA. Zresztą sama generacja High-NA dopiero wchodzi na rynek. Intel już wykorzystuje ją w produkcji, Samsung i SK Hynix zapowiadają szersze wdrożenia w 2028 roku, a TSMC w 2030 roku.

Moim zdaniem ta informacja dobrze pokazuje, jak trudno będzie komukolwiek podważyć pozycję ASML w najbardziej zaawansowanej litografii. Firma już dziś prowadzi badania nad technologią, której komercjalizacja może nastąpić dopiero za dekadę, wykorzystując kompetencje i łańcuch dostaw budowane przez dziesięciolecia. Oczywiście nie jest to żaden krótkoterminowy katalizator wyników, ale kolejny przykład przewagi technologicznej, która sprawia, że ASML pozostaje jednym z najbardziej wyjątkowych biznesów w całym sektorze półprzewodników.

Jurek Tomaszewski ASML (ASML)