Gwałtowny wzrost rentowności obligacji na całym świecie

Gwałtowny wzrost rentowności obligacji na całym świecie

Pogłębiający się kryzys na globalnym rynku obligacji powoduje wzrost kosztów pożyczek do wieloletnich maksimów, a rentowność 10-letnich obligacji Japonii osiągnęła 3% po raz pierwszy od 1996 roku.

Globalna gospodarka stoi przed nowym wyzwaniem do pokonania: niespokojnym rynkiem obligacji, który utrzymuje koszty pożyczek na najwyższym poziomie od dziesięcioleci.

Wczoraj kryzys na rynkach obligacji pogłębił się, gdy rentowność 10-letnich obligacji Japonii osiągnęła 3% po raz pierwszy od 1996 roku. Rynki w innych silnie zadłużonych krajach również przeżywały wstrząs. Rentowność 30-letnich obligacji Wielkiej Brytanii osiągnęła najwyższy poziom od 1998 roku. Rentowność obligacji w Niemczech i Francji wzrosła do najwyższych poziomów od ponad dekady. Rentowność 10-letnich amerykańskich obligacji skarbowych zbliżyła się do 4,8%, poziomu osiągniętego ostatnio w styczniu 2025 r.

Wzrost stóp procentowych ma głębokie konsekwencje dla światowej gospodarki, wywierając presję na wszystkich, od nabywców domów po posiadaczy kart kredytowych, a zwłaszcza rządy, które w ostatnich latach zaciągnęły ogromne pożyczki.

Wyprzedaż obligacji narasta od tygodni i odzwierciedla szereg czynników. Ostatnim katalizatorem był wzrost cen ropy naftowej w tym tygodniu po wznowieniu walk w Zatoce Perskiej. Kiedy ceny energii rosną i przekładają się na gospodarkę, inwestorzy obligacji domagają się wyższych rentowności, aby zrekompensować wyższą inflację.

Kraje silnie zadłużone – w tym Stany Zjednoczone – ucierpiały najbardziej. Odzwierciedla to obawy inwestorów dotyczące potencjalnej spirali zadłużenia, w której wyższe rentowności podnoszą koszty refinansowania istniejącego zadłużenia, co wymaga jeszcze większego zadłużania. Inwestorzy twierdzą, że lawina obligacji emitowanych przez amerykańskie firmy technologiczne w celu sfinansowania boomu na sztuczną inteligencję również winduje rentowność, ograniczając popyt na obligacje rządowe.

Gwałtowny wzrost rentowności obligacji nastąpił pomimo wysiłków ministrów finansów, którzy uspokoili rynki, będąc gośćmi Sekretarza Skarbu Scotta Bessenta na spotkaniu G20 w Asheville w Karolinie Północnej.

Rynki akcji jak dotąd ignorowały wyprzedaż obligacji, choć indeksy wczoraj spadły. Indeks Dow Jones Industrial Average spadł o 0,8%, S&P 500 o 0,7%, a Nasdaq Composite o 1%. Niektórzy obstawiają, że utrzymujący się wzrost rentowności obligacji może przebić to, co wielu uważa za bańkę spekulacyjną na rynku akcji opartych na sztucznej inteligencji.

Banki centralne przechodzą do bardziej agresywnego podejścia do walki z inflacją, ponieważ wojna na Bliskim Wschodzie przedłuża się, a ceny energii ponownie rosną. Piątkowe przemówienie prezesa Rezerwy Federalnej, Kevina Warsha, dostarczyło inwestorom najnowszych dowodów na to, że bankierzy centralni nie uważają, aby walka z inflacją dobiegła końca.

Inwestorzy podwyższyli zakłady na to, że Fed podniesie stopy procentowe w tym miesiącu – a dołączy do niego kilka innych banków centralnych. Rynki uwzględniają w cenach podwyżki stóp procentowych w nadchodzących tygodniach ze strony Europejskiego Banku Centralnego, Banku Japonii oraz banków centralnych Australii i Nowej Zelandii.

Globalne ceny ropy wzrosły o około 13% w ciągu ostatniego miesiąca, co spowodowało, że cena referencyjnej ropy Brent ponownie przekroczyła 94 dolary za baryłkę. Ceny gazu ziemnego również wzrosły do ​​wieloletnich maksimów, ponieważ europejscy i azjatyccy nabywcy walczą o mniejsze dostawy LNG.

02 wrz 2026

Najnowsze.

ASML już pracuje nad następcą High-NA EUV. Perspektywa? Około 10 lat

Reuters donosi, że inżynierowie ASML i jego kluczowego partnera optycznego, Carl Zeiss, opublikowali pracę naukową opisującą Hyper-NA EUV, czyli potencjalnego następcę najbardziej zaawansowanych maszyn litograficznych ASML. Według autorów technologia mogłaby być gotowa za około 10 lat, a więc w okolicach 2036 roku.

Nowy system miałby zwiększyć aperturę numeryczną z 0,55 w obecnym High-NA do co najmniej 0,75, umożliwiając drukowanie struktur o rozmiarach nawet 5 nm, ponad jedną trzecią mniejszych niż w High-NA. Mówimy tutaj o wielkości drukowanych struktur, a nie o nazwie procesu technologicznego 5 nm. Co ciekawe, Zeiss jest już podobno w stanie produkować lustra o wymaganej precyzji, a Hyper-NA mogłoby wykorzystywać dotychczasowe źródło światła EUV. Oznaczałoby to rozwój obecnej architektury bez konieczności budowania całej technologii od nowa.

Warto jednak pamiętać, że ASML rozpoczął prace rozwojowe, ale nie podjął jeszcze decyzji o komercyjnej produkcji Hyper-NA. Zresztą sama generacja High-NA dopiero wchodzi na rynek. Intel już wykorzystuje ją w produkcji, Samsung i SK Hynix zapowiadają szersze wdrożenia w 2028 roku, a TSMC w 2030 roku.

Moim zdaniem ta informacja dobrze pokazuje, jak trudno będzie komukolwiek podważyć pozycję ASML w najbardziej zaawansowanej litografii. Firma już dziś prowadzi badania nad technologią, której komercjalizacja może nastąpić dopiero za dekadę, wykorzystując kompetencje i łańcuch dostaw budowane przez dziesięciolecia. Oczywiście nie jest to żaden krótkoterminowy katalizator wyników, ale kolejny przykład przewagi technologicznej, która sprawia, że ASML pozostaje jednym z najbardziej wyjątkowych biznesów w całym sektorze półprzewodników.

Jurek Tomaszewski ASML (ASML)